Starostwo Powiatowe w Lwówku Śląskim

Strategia rozwoju zobacz archiwum »

Strategia Rozwoju Powiatu Lwóweckiego (2000 - 2010)



Instytut Badań Strategicznych przy Wyższej Szkole Zarządzania
The Polish Open University

Centrum Doradztwa Strategicznego w Legnicy









STRATEGIA ROZWOJU
POWIATU LWÓWECKIEGO

( 2000 – 2010 )













Warszawa – Legnica – Lwówek Śląski
2000





Niniejsza strategia powstała jako wynik współpracy zespołu autorskiego,
przedstawicieli samorządu powiatowego, samorządów gmin
oraz przedstawicieli lokalnych przedsiębiorstw i organizacji.








Zespół autorski:

mgr Elżbieta Dunaj
mgr inż. Stanisław Lenkiewicz
dr Leopold Lewandowski
dr Jerzy Matejuk (kierownik zespołu)
mgr Urszula Zborucka




Konsultacja:

prof. dr hab. Jerzy Kalisiak



Spis treści



Wstęp ..................................................................................................................... 5
1. Założenia metodologiczne i organizacyjne ................................................ 7
2. Krótka prezentacja powiatu ....................................................................... 9
3. Diagnoza prospektywna powiatu ................................................................ 11
3.1. Sfera społeczna ....................................................................................... 12
3.1.1. Ludność i jej struktura ................................................................ 12
3.1.2. Aktywność zawodowa ................................................................ 13
3.1.3. Bezrobocie ................................................................................... 15
3.1.4. Ochrona zdrowia ........................................................................ 18
3.1.5. Opieka społeczna ........................................................................ 20
3.1.6. Sport i rekreacja .......................................................................... 20
3.1.7. Kultura materialna i działalność społeczno-kulturalna ............... 21
3.1.8. Bezpieczeństwo ........................................................................... 22
3.1.9. Oświata i wychowanie ................................................................. 23
3.2. Sfera gospodarcza ................................................................................... 26
3.2.1. Przemysł ..................................................................................... 26
3.2.2. Handel i usługi ............................................................................ 28
3.2.3. Rolnictwo i leśnictwo .................................................................. 29
3.2.4. System wspomagania biznesu ..................................................... 31
3.2.5. Turystyka ..................................................................................... 32
3.3. Sfera infrastruktury technicznej .............................................................. 35
3.3.1. Budownictwo .............................................................................. 35
3.3.2. Media techniczne ........................................................................ 40
3.3.3. Komunikacja i transport .............................................................. 42
3.3.4. Technologie informacyjne ............................................................ 44
3.4. Sfera ekologii ........................................................................................... 47
3.4.1. Zasoby przyrodniczo-krajobrazowe ............................................ 47
3.4.2. Stan powietrza atmosferycznego ............................................... 47
3.4.3. Stan czystości wód powierzchniowych ........................................ 48
3.4.4. Stan czystości wód podziemnych ................................................. 49
3.4.5. Gospodarka odpadami ................................................................. 50
3.4.6. Nadzwyczajne zagrożenia środowiska ....................................... 51
3.4.7. Zagrożenie hałasem ..................................................................... 52
4. Zewnętrzne uwarunkowania rozwoju ........................................................ 53
4.1. Uwarunkowania o charakterze ogólnym ................................................ 53
4.2. Uwarunkowania o charakterze regionalnym ........................................... 56
5. Możliwe opcje strategiczne .......................................................................... 58
6. Sformułowanie misji i wizji rozwoju powiatu ............................................ 60
7. Cele i zadania strategii ................................................................................. 62
8. Założenia strategicznego programu operacyjnego .................................... 67
8.1. Dziedzina społeczna ................................................................................ 67
8.1.1. Ograniczenie negatywnych skutków bezrobocia ......................... 68
8.1.2. Poprawa opieki zdrowotnej i społecznej ...................................... 70
8.1.3. Poprawa bezpieczeństwa publicznego ......................................... 72
8.1.4. Kształtowanie systemu wychowawczego ................................... 73
8.1.5. Integracja społeczności powiatowej ........................................... 74
8.2. Dziedzina gospodarcza ........................................................................... 76
8.2.1. Reorientacja gospodarstw wiejskich .......................................... 77
8.2.2. Poszukiwanie nowych obszarów działalności dla istniejących
firm produkcyjnych, usługowych i handlowych ........................ 80
8.2.3. Tworzenie nowoczesnej, zorientowanej na biznes turystyki ....... 84
8.3. Dziedzina infrastruktury technicznej ...................................................... 88
8.3.1. Budownictwo ............................................................................... 88
8.3.2. Media techniczne ......................................................................... 91
8.3.3. Komunikacja i transport .............................................................. 92
8.3.4. Technologie informacyjne ........................................................... 93
8.4. Dziedzina infrastruktury zarządzania ...................................................... 95
8.4.1. Wykorzystanie zasobów naturalnych ........................................... 96
8.4.2. Polityka rolna ............................................................................... 96
8.4.3. Infrastruktura opiekuńczo-zdrowotna .......................................... 96
8.4.4. Infrastruktura oświatowa ............................................................. 97
8.4.5. Infrastruktura kulturalna .............................................................. 97
8.4.6. Infrastruktura rekreacyjno-sportowa ............................................ 98
9. Propozycje pozyskiwania środków na rozwój ............................................ 99
9.1. Wewnętrzne i zewnętrzne źródła dochodów powiatu ............................. 99
9.2. Emisja obligacji ........................................................................................ 103
9.2.1. Etap 1 ............................................................................................ 104
9.2.2. Etap 2 ............................................................................................ 105
9.3. Dotacja z funduszy Unii Europejskiej ..................................................... 107
10. Strategia promocji powiatu ......................................................................... 109
11. Zalecenia dotyczące realizacji strategii ....................................................... 122
Podsumowanie ....................................................................................................... 125
Załączniki .............................................................................................................. 127

Wstęp



Jako szachista myślę na dwadzieścia ruchów naprzód.
Od polityków nie oczekuję aż tak dalekosiężnych planów,
ale przynajmniej te trzy, cztery ruchy powinni z góry zaplanować.
Garii Kasparow


Przygotowanie strategii nie jest łatwym zadaniem. Wiedzą o tym dobrze ci, którzy uczestniczyli już w takim przedsięwzięciu. Główna trudność związana z tworzeniem strategii polega na tym, że trzeba możliwie najlepiej przewidzieć i zidentyfikować przyszłe tendencje zmian wewnątrz badanego organizmu oraz w jego bliższym i dalszym otoczeniu.
Sukces w procesie budowy strategii zależy nie tylko od wysiłku włożonego w gromadzenie i przetwarzanie informacji – choć jest to bardzo ważny element – ale także od umiejętności przewidywania, twórczego doświadczenia, szerokiej wiedzy oraz zwyczajnej intuicji.
Istnieje wiele strategii rozwoju miast, gmin czy regionów, które z formalnego punktu widzenia są poprawne, ale w zderzeniu z rzeczywistością okazują się niewypałami. Dzieje się tak głównie dlatego, iż wytyczone w nich cele i przedsięwzięcia są zbyt ambitne i zbyt daleko wybiegają w przyszłość.
Chcąc uniknąć tego rodzaju błędów, staramy się pamiętać o myśli zawartej w wypowiedzi G. Kasparowa. Dlatego chcemy, aby nasza strategia wybiegała w przyszłość, ale nie za daleko i w sposób niezbyt detaliczny.
Od początku założyliśmy, że naszej pracy przyświecać będzie hasło:


STWÓRZMY STRATEGIĘ AMBITNĄ, ALE REALNĄ.


Uznaliśmy więc, że powinniśmy:
ü Odejść od monokultury, ale nie przesadzać też z wielkością priorytetów.
ü Rozwiązać mniej problemów, ale za to lepiej i do końca.
ü Tworzyć wizję i plany, ale tylko takie, które na pewno zrealizujemy.
ü Zaplanować zadania, na których wykonanie zdobędziemy środki.
ü Myśleć o jutrze, nie uciekając od dnia dzisiejszego.
ü Działać z rozmachem, ale i ze świadomością ogromnych ograniczeń.
ü Wierzyć w siebie, ale nie popadać w sidła megalomanii.
ü Mieć wizję, tworzyć fakty, ale nie świat papierowej fikcji.
ü Wierzyć w powodzenie, ale ze świadomością, że zależy ono od nas samych.
ü Liczyć na siebie, ale nie izolować się od innych.
ü Uruchomić wyobraźnię, ale w granicach zdrowego rozsądku.
ü Stworzyć coś, co przetrwa polityczne zawieruchy.
ü Działać skromnie, ale ze świadomością własnej wartości i własnych możliwości.
ü Nauczyć się, jak skutecznie produkować, reklamować i sprzedawać.
ü Zaprogramować siebie i wszystkich uczestników realizacji strategii na odniesienie sukcesu.

Od początku staramy się także pamiętać, że:
Ř Pracujemy nad strategią powiatu, która musi uwzględnić strategie gminne, ale także zawierać wątki wspólne, wyzwalać synergię, eksponować nowe wartości.
Ř Strategia powiatu powinna być wkomponowana w strategię regionu, województwa, kraju i Europy.
Ř Musimy koncentrować się na określaniu priorytetów, czyli spraw najważniejszych, które zdecydują o rozwoju powiatu.
Ř Nasz program powinien mieć charakter planu, który będziemy skutecznie wykonywać.

Szczególnie ważne było zastanowienie się nad tym, jak:
ü zachęcić ludzi do zrobienia czegoś na rzecz dobra wspólnego,
ü polepszyć życie mieszkańców, a w szczególności na wsi,
ü ograniczyć bezrobocie,
ü rozbudzić przedsiębiorczość,
ü podnieść na wyższy poziom konkurencyjność firm,
ü uatrakcyjnić potencjał inwestycyjny powiatu,
ü rozwinąć nowe dziedziny działalności,
ü pozyskać środki,
ü promować istniejące i przyszłe osiągnięcia.

1. Założenia metodologiczne i organizacyjne



Strategia stanowi ważne narzędzie kierowania rozwojem. Wytycza bowiem podstawowe kierunki działania dla obecnych, jak i przyszłych władz społeczności lokalnej, partii politycznych, organizacji społecznych oraz środowisk opiniotwórczych. Określone w strategii cele powinny być skoncentrowane wokół tych spraw, których rozwiązanie pozwoli przyspieszyć rozwój regionu, odpowiednio go ukierunkować i zracjonalizować, podnosząc w konsekwencji poziom życia mieszkańców.
Strategia nie jest zestawem jednorazowo określonych celów oraz sposobów ich realizacji. Powinna ona cechować się dynamizmem i zdolnością absorbowania zmian, powinna traktować rozwój jako proces, którego nie sposób od początku do końca zaplanować.
Właściwie przygotowana strategia przyczynia się do tego, że proces ciągłego podejmowania decyzji, dotyczących rozwoju lokalnego, staje się świadomy, systematyczny i zorientowany na przyszłość, a ponadto uwzględnia zarówno wewnętrzne, jak i zewnętrzne uwarunkowania.
Z powyższych założeń wynika, iż strategia nie może być dokumentem zbyt szczegółowym, zbyt drobiazgowym i zbyt konkretnym. Powinna jednak wskazywać na szeroki kontekst zmian i problemów.
Uważamy, że strategia przede wszystkim formułuje wizję rozwoju społeczności lokalnej oraz określa ogólne cele strategiczne, wskazując zarazem na podstawowe drogi ich osiągnięcia. Wychodząc z tego założenia, przedkładamy dokument, który ma charakter nie tyle projektu strategicznego, co programu rozwojowego.

Wykonanie zadań zapewniające kompleksową poprawę sytuacji we wszystkich sferach życia jest praktycznie nierealne. Stąd też, chcąc zapewnić racjonalność naszych propozycji, proponujemy skupić się na działaniach priorytetowych i poświęcić im szczególnie dużo wysiłku i uwagi. Równocześnie dostrzegamy potrzebę zrealizowania także tych zadań, których ranga jest znaczna, ale stopień pilności mniejszy.

Przyjęliśmy następujące kryteria oceny stopnia pilności proponowanych przedsięwzięć:
ü Zadania priorytetowe, od których wykonania zależy pomyślność strategii i osiągnięcie zapisanych w niej celów.
ü Zadania pilne, których wykonanie w znacznej mierze wpłynie na sukces strategii.
ü Zadania uzupełniające, których założeniem jest ostateczne zamknięcie procesu strategicznego.
W fazie opracowania diagnozy, kreowania opcji, wyboru celów strategicznych oraz przygotowania programu realizacji uczestniczył zespół reprezentujący zarówno lokalnych liderów, jak i ekspertów zewnętrznych.
Przyjęta koncepcja budowy strategii została osadzona na gruncie ogólnej metody przygotowania strategii, to jest metody planowania grupowego. Metoda ta zakłada opracowanie strategii przy aktywnym udziale reprezentantów lokalnej społeczności, działających pod kierunkiem ekspertów. W jednym z załączników prezentujemy listę liderów lokalnych oraz osób z Centrum Badań Strategicznych przy Wyższej Szkole Zarządzania, którzy tworzyli zespół przygotowujący strategię.

Zespół realizował powyższe zadania podczas warsztatów strategicznych. Odbyliśmy trzy spotkania warsztatowe. Każde przebiegało zgodnie z wcześniej ustalonym harmonogramem oraz programem. Poszczególne zagadnienia omawiane były na forum całego zespołu lub w grupach roboczych.

Tematy warsztatów:
1. Diagnoza prospektywna możliwości rozwojowych powiatu lwóweckiego.
2. Poszukiwanie opcji rozwoju, ocena, definiowanie celów strategicznych.
3. Operacjonalizacja strategii – przygotowanie programu realizacji i wskazanie źródeł finansowania.

Przebieg warsztatów oceniamy bardzo wysoko. Ogółem uczestniczyło w nich około 70 osób. Panowała na nich atmosfera autentycznej dyskusji, sprzyjająca zarówno krytyce dotychczasowych działań, jak i poszukiwaniu nowych rozwiązań. Wyniki tej dyskusji stanowią fundament merytoryczny niniejszego dokumentu.


2. Krótka prezentacja powiatu



Powiat lwówecki leży w południowo-zachodniej części Dolnego Śląska pomiędzy Doliną Bobru i Doliną Kwisy i obejmuje fragmenty Pogórza Kaczawskiego, Pogórza Izerskiego oraz Gór Kaczawskich i Gór Izerskich. Graniczy z powiatami: bolesławieckim, lubańskim, jeleniogórskim i złotoryjskim, a także w części południowej z Czechami.
Powiat jest zróżnicowany krajobrazowo. Znajdujące się tu budowle prezentują spore zróżnicowanie architektoniczne.
Na terenie powiatu znajdują się dwa znaczące ośrodki miejskie (Lwówek Śląski, Gryfów Śląski), posiadające podobny potencjał ludnościowy i społeczny i odgrywające podobną rolę w życiu społeczności lokalnej. Pozostałe trzy miasta (Wleń, Mirsk, Lubomierz) posiadają niewielki potencjał i stanowią raczej lokalne zaplecze dla okolicznych ośrodków wiejskich. W skład powiatu lwóweckiego wchodzi 5 gmin, których ośrodki administracyjne znajdują się we wspomnianych wyżej miejscowościach.
Powiat zajmuje 710 km2 i pod tym względem należy do grona powiatów średnich.
Potencjał rozwojowy powiatu nie jest zadowalający. Jak wynika z obliczeń Centrum Badań Regionalnych, jego poziom osiągnął wartość około 1,8 pkt. na sześciopunktowej skali. Pod tym względem powiat lwówecki zajmuje 17 miejsce wśród 30 powiatów województwa dolnośląskiego. Warto zauważyć, że spośród czterech powiatów graniczących z powiatem lwóweckim, dwa (złotoryjski i lubański) charakteryzują się nieco niższym potencjałem rozwojowym (około 1,7 pkt.), natomiast pozostałe dwa (jeleniogórski i bolesławiecki) posiadają wyższy wskaźnik potencjału rozwojowego – powiat jeleniogórski około 3,1 pkt., powiat bolesławiecki zaś około 1,9 pkt.
Na terenie powiatu lwóweckiego na koniec roku 1998 mieszkały 51.562 osoby (30.03.1999 roku – 51.510 osób). Najwięcej, prawie 20 tys. osób, mieszka na terenie gminy Lwówek Śląski, najmniej zaś na terenie gminy Wleń (prawie 5 tys. osób, co stanowi 9,8 % ludności powiatu).

Stan na 31.12.1998 Powierzchnia w km2 Ludność
liczba % na 1 km2
powiat lwówecki 710 51.562 100,0 73
Gryfów Śląski 67 11.168 21,7 168
Lubomierz 130 6.546 12,7 50
Lwówek Śląski 241 19.340 37,5 80
Mirsk 187 9.521 18,5 51
Wleń 86 4.987 9,8 58

Przeciętna gęstość zaludnienia w powiecie na 1 km2 wynosi 73 osoby (w województwie dolnośląskim 149 osób na 1 km2), najgęściej zaludnioną gminą jest Gryfów Śląski (168 osób na 1 km2), najrzadziej zaś Mirsk (51 osób na 1 km2).

Struktura płci mieszkańców powiatu powiat lwówecki Gryfów Śl. Lubomierz Lwówek Śl. Mirsk Wleń
ogółem 51.562 11.168 6.546 19.340 9.521 4.987
mężczyźni 25.119 5.420 3.104 9.487 4.597 2.511
w % 48,7 48,5 47,4 49,0 48,3 50,4
kobiety 26.443 5.748 3.442 9.853 4.924 2.476
w % 51,3 51,5 52,3 51,0 51,7 49,6

Analiza struktury płci ludności wskazuje na niewielką przewagę kobiet, które stanowią 51,3 % mieszkańców powiatu. Struktura ta jest zbliżona do struktury wojewódzkiej, gdzie kobiety stanowią 51,7 % ludności. Jedynym wyjątkiem jest tu gmina Wleń, w której mężczyźni mają liczebnie nieznaczną przewagę (50,4 %).

3. Diagnoza prospektywna powiatu



Diagnoza prospektywna objęła cały powiat lwówecki i prowadzona była w następujących działach:
ü problemy i kwestie społeczne,
ü rolnictwo, produkcja, handel i usługi,
ü infrastruktura techniczna,
ü ekologia i zasoby naturalne.

Diagnozowanie wymienionych obszarów zorientowane było na poszukiwanie kluczowych czynników rozwoju powiatu i odbywało się zgodnie z duchem metody SWOT, która pozwala widzieć przyszły rozwój jako wypadkową:
ü potencjalnych atrybutów wewnętrznych,
ü potencjalnych atutów zewnętrznych.

Prezentowana diagnoza strategiczna powiatu lwóweckiego z założenia ma nietypowy charakter. Nietypowość jej wynika z następujących względów:
1. Każda gmina, wchodząca w skład obecnego powiatu, przygotowała wcześniej strategię własnego rozwoju. Istotną częścią tych strategii jest diagnoza strategiczna rozwojowego potencjału gminy. Uznaliśmy więc, że w niniejszej diagnozie powinniśmy nie tyle powtarzać informacje zawarte w materiałach gmin, co raczej starać się je twórczo uogólnić.
2. Opracowane strategie gminne mają lokalny charakter i starają się wskazać na kierunki rozwoju gminy, nie uwzględniając tzw. kontekstu powiatowego. Jest to zrozumiałe, gdyż przygotowywano je w większości jeszcze przed powołaniem powiatów. Naszym zadaniem jest przygotowanie koncepcji rozwoju powiatu, a ta musi zostać oparta zarówno na wynikach analizy sytuacji w gminach, jak i dodatkowych, bardziej ogólnych, wnioskach.
3. Diagnozy strategiczne poszczególnych gmin skoncentrowane są na identyfikacji i ocenie konkretnych faktów i zjawisk. Nie kwestionujemy tego założenia, ale w tym opracowaniu koncentrujemy się przede wszystkim na identyfikacji i ocenie określonych tendencji i problemów.
4. Wyniki i oceny zawarte w materiałach diagnozy strategicznej gmin traktujemy jako bardzo ważne także dla niniejszego opracowania i uważamy, iż są one jego nierozłączną częścią.

3.1. SFERA SPOŁECZNA


3.1.1. Ludność i jej struktura

Ludność powiatu (stan na 31.12.1998) powiat lwówecki Gryfów Śl. Lubomierz Lwówek Śl. Mirsk Wleń
0 – 6 4.244 932 513 1.663 766 370
w % 8,2 8,3 7,8 8,6 8,0 7,4
7 – 14 6.546 1.387 799 2.528 1.192 640
w % 12,7 12,4 12,2 13,1 12,5 12,8
15 – 19 4.505 917 533 1.889 719 447
w % 8,7 8,2 8,1 9,8 7,5 9,0
20 – 39 14.121 3.121 1.912 5.218 2.588 1.282
w % 27,4 27,9 29,2 27,0 27,2 25,7
40 – 59 13.360 2.901 1.600 5.089 2.444 1.326
w % 25,9 26,0 24,4 26,3 25,7 26,6
60 – 64 1.999 457 232 708 398 204
w % 3,9 4,1 3,5 3,7 4,2 4,1
65 lat i więcej 6.787 1.453 957 2.245 1.414 718
w % 13,2 13,0 14,6 11,6 14,9 14,4
ogółem (100%) 51.562 11.168 6.546 19.340 9.521 4.987

Tendencja spadku przyrostu naturalnego w latach dziewięćdziesiątych znalazła swoje odbicie w strukturze wieku ludności powiatu. Uwagę zwraca przede wszystkim niski udział dzieci w wieku do 6 lat, które stanowią 8,2 % ludności ogółem (w całym województwie dolnośląskim 7,3 %), co w przyszłości wpłynie na strukturę edukacji w powiecie. Dzieci w wieku 7 – 14 lat stanowią 12,7 % mieszkańców powiatu (województwo dolnośląskie – 11,5 %), młodzież w wieku 15 – 19 lat – 8,7 % (tyle samo w województwie). W najbliższym czasie osoby te, po skończeniu nauki, znajdą się na rynku pracy. Ludność w tzw. wieku mobilnym zawodowo (20 – 39 lat) to 27,4 % mieszkańców powiatu, a w tzw. wieku niemobilnym (40 – 59 lat) – 25,9 % (w województwie dolnośląskim odpowiednio 28,3 % i 27,8 %). Osoby w wieku 60 – 64 lata stanowią 3,9 % ludności (w województwie 4,5 %). Warto zwrócić uwagę na stosunkowo wysoki odsetek osób w wieku 65 lat i więcej, który wynosi 13,2 % (w województwie dolnośląskim 11,9 %), w niektórych gminach zaś zbliża się do 15 % (Mirsk – 14,9%, Lubomierz – 14,6 %, Wleń – 14,4 %). Taka struktura wieku jest spowodowana lokalizacją domów pomocy społecznej na terenach gmin Mirsk i Wleń, gdzie przebywają przede wszystkim osoby starsze.

Ruch naturalny na 1000 ludności powiat lwówecki Gryfów Śl. Lubomierz Lwówek Śl. Mirsk Wleń wojew. dolnośl.
małżeństwa 4,9 5,0 3,9 5,2 4,9 4,4 5,2
urodzenia żywe 10,4 10,3 11,3 10,4 11,0 7,6 9,3
zgony 11,2 10,6 10,4 10,1 15,0 11,0 9,5
przyrost natur. -0,9 -0,3 0,9 0,4 -4,0 -3,4 -0,2

Od kilkunastu lat w Polsce co roku notuje się coraz niższy wskaźnik przyrostu naturalnego i w 1999 roku po raz pierwszy osiągnął on ujemną wartość. Tendencja ta nie ominęła również powiatu lwóweckiego, gdzie na koniec 1998 roku zanotowano ujemny przyrost naturalny (-0,9). Wskaźnik ten jest zróżnicowany w poszczególnych gminach i jego wartość waha się od +0,9 (Lubomierz) do -4,0 (Mirsk). Ujemny przyrost naturalny na terenie gmin Mirsk i Wleń należy tłumaczyć stosunkowo wysoką umieralnością mieszkańców domów pomocy społecznej. Ogólnie przyrost naturalny w całym powiecie jest niższy niż w województwie dolnośląskim (-0,2), a biorąc pod uwagę sąsiadujące powiaty jedynie w jeleniogórskim ma wartość ujemną (-1,3). Analizując uwarunkowania ekonomiczne i społeczne, można stwierdzić, iż ta niekorzystna sytuacja będzie się w przyszłości utrzymywała.
W 1998 roku w powiecie lwóweckim zanotowano dodatnie saldo migracji stałej i wyniosło ono 14 osób. Napływ ludności wynosił 829 osób, w tym z miast 440 osób, ze wsi 386, a z zagranicy 3 osoby. Odpływ wynosił 815 osób, w tym do miast 494 osoby, na wieś 312, a za granicę 9 osób. Zwrócić należy jednak uwagę, że statystyki notują migrację jedynie jako zameldowania lub wymeldowania na pobyt stały.



3.1.2. Aktywność zawodowa

Tabela pokazuje strukturę ludności w wieku produkcyjnym i nieprodukcyjnym. Przez ludność w wieku produkcyjnym rozumie się ludność w wieku zdolności do pracy. Dla mężczyzn przyjęto wiek 18 – 64 lata, dla kobiet 18 – 59 lat. Przez ludność w wieku nieprodukcyjnym rozumie się ludność w wieku przedprodukcyjnym (do 17 lat) oraz ludność w wieku poprodukcyjnym (mężczyźni – 65 lat i więcej, kobiety – 60 lat i więcej). Współczynnik obciążenia określa liczbę osób w wieku nieprodukcyjnym przypadających na 100 osób w wieku produkcyjnym. Dla porównania przedstawiono dane dotyczące całego województwa dolnośląskiego (stan na 31.12.1998).
Ludność w wieku powiat lwówecki Gryfów Śl. Lubomierz Lwówek Śl. Mirsk Wleń wojew. dolnośl.
przedprodukcyjnym 13.578 2.847 1.623 5.432 2.380 1.296 716.675
w % 26,3 25,5 24,8 28,1 25,0 26,0 24,0
produkcyjnym 30.098 6.609 3.842 11.277 5.501 2.869 1.833.659
w % 58,4 59,2 58,7 58,3 57,8 57,5 61,5
poprodukcyjnym 7.886 1.712 1.081 2.631 1.640 822 431.794
w % 15,3 15,3 16,5 13,6 17,2 16,5 14,5
współcz. obciążenia 71,3 69,0 70,4 71,5 73,1 73,8 62,6

W tabeli widać, że ludność w wieku produkcyjnym stanowi 58,4 %, a więc o 3,1 % mniej niż wynosi średnia dla województwa dolnośląskiego. Jeszcze wyraźniej mówi o tym współczynnik obciążenia, którego wartość jest dużo wyższa (71,3) niż średnia wojewódzka (62,6). Współczynnik obciążenia w powiecie lwóweckim jest też stosunkowo wysoki biorąc pod uwagę powiaty sąsiadujące (bolesławiecki – 64,5, jeleniogórski – 62,2, lubański – 68,1, złotoryjski – 69,3). Tendencje demograficzne ostatnich lat wpływać będą na sukcesywne obniżanie się udziału ludności w wieku przedprodukcyjnym i zwiększanie ludności w wieku poprodukcyjnym. Te niekorzystne zjawiska częściowo zrównoważy dość duża populacja młodzieży kończącej obecnie lub w najbliższych latach naukę, która powiększy odsetek ludności w wieku produkcyjnym mobilnym.

Podmioty zarejestrowane w syst. KRUPGN-REGON powiat lwówecki Gryfów Śl. Lubomierz Lwówek Śl. Mirsk Wleń
ogółem 2.645 661 230 1.062 435 257
sektor publiczny 88 14 12 34 15 13
w % 3,3 2,1 5,2 3,2 3,4 5,1
sektor prywatny 2.557 647 218 1.028 420 244
w % 96,7 97,9 94,8 96,8 96,6 94,9
w tym osoby fizyczne 2.174 549 190 877 340 218
w % 82,2 83,1 82,6 82.6 78,2 84,8
z ogółem wybrane rodzaje działalności (dane w %):
- produkcyjna 12,4 13,3 16,1 9,8 13,6 15,2
- budownictwo 8,7 8,3 7,8 7,9 11,3 8,9
- handel i naprawy 38,3 42,1 36,1 38,3 37,9 31,5
- transport, łączność 8,1 9,5 7,4 7,9 7,6 7,0

Uwagę zwraca wysoki odsetek sektora prywatnego, który stanowi dla powiatu 96,7 % zarejestrowanych firm, z czego aż 82,2 % stanowią osoby fizyczne (ostatnie dane Urzędu Statystycznego we Wrocławiu ujawniają tendencję stopniowego zmniejszania się liczby zarejestrowanych podmiotów gospodarczych). Widać też wyraźnie, że sektor publiczny stanowiący 3,3 % zarejestrowanych firm daje zatrudnienie dla prawie 64 % pracujących. Udział w zatrudnieniu w sektorze publicznym jest największy w gminach Lubomierz i Wleń, najmniejszy zaś w gminie Mirsk, gdzie w sektorze prywatnym pracuje ponad 46 % zatrudnionych osób. Niestety, statystyki struktury pracujących nie uwzględniają jednostek osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, w których liczba pracujących nie przekracza 5 osób (są to najczęściej małe, rodzinne firmy), stąd prezentowane dane są niepełne.

Struktura pracujących według sektorów własnościowych powiat lwówecki Gryfów Śl. Lubomierz Lwówek Śl. Mirsk Wleń
Ogółem (100 %) 8.058 2.140 453 3.582 1.270 613
Sektor publiczny 5.140 1.404 372 2.172 681 511
W % 63,8 65,6 82,1 60,6 53,6 83,4
Sektor prywatny 2.918 736 81 1.410 589 102
W % 36,2 34,4 17,9 39,4 46,4 16,6



3.1.3. Bezrobocie

Liczba bezrobotnych zarejestrowanych w Powiatowym Urzędzie Pracy wynosiła w końcu grudnia 1999 roku 5.480 osób. W powiecie lwóweckim występuje bardzo wysoka stopa bezrobocia rejestrowanego, która na koniec czerwca 1999 roku wynosiła 24,3 % (przy 4.945 osobach bezrobotnych), a na koniec grudnia 1999 roku 26,6%. Wziąć jednak należy pod uwagę zjawisko bezrobocia ukrytego, zwłaszcza w rolnictwie. Wysoka stopa bezrobocia występuje również w sąsiadujących powiatach: złotoryjskim, lubańskim i bolesławieckim. Jedynie w powiecie jeleniogórskim poziom bezrobocia jest stosunkowo niski. Te niekorzystne zjawiska zewnętrzne znacznie ograniczają możliwości poszukiwania pracy poza terenem powiatu lwóweckiego.
Struktura płci bezrobotnych (stan na 30.06.1999) liczba osób udział w %
kobiety 2.540 51,4
mężczyźni 2.405 48,6
razem 4.945 100,0
Struktura płci bezrobotnych jest stosunkowo zrównoważona. Kobiety stanowią 51,4 % ogółu bezrobotnych (w całym województwie dolnośląskim blisko 60 %).

Struktura bezrobotnych według czasu pozostawania bez pracy ogółem mężczyźni kobiety
liczba osób w % liczba osób w % liczba osób w %
do 1 miesiąca 350 7,1 197 8,2 153 6,0
1 – 3 miesiące 415 8,4 246 10,2 169 6,7
3 – 6 miesięcy 975 19,7 606 25,2 369 14,5
6 – 12 miesięcy 1.011 20,4 584 24,3 427 16,8
12 – 24 miesiące 837 16,9 418 17,4 419 16,5
powyżej 24 miesięcy 1.357 27,4 354 14,7 1.003 39,5
razem 4.945 100,0 2.405 100,0 2.540 100,0

Analizując strukturę bezrobotnych według czasu pozostawania bez pracy, zauważyć należy bardzo wysoki odsetek bezrobotnych pozostających bez pracy dłużej niż dwa lata, który wynosi 27,4 %. Alarmująca jest w tym przypadku sytuacja bezrobotnych kobiet, których jest prawie 40 %. 16,9 % bezrobotnych pozostaje bez pracy od 12 do 24 miesięcy, 20,4 % od 6 do 12 miesięcy, przy czym w tej grupie znajduje się co czwarty mężczyzna (24,3 %). 19,7 % bezrobotnych jest bez pracy od 3 do 6 miesięcy i w tej grupie również znajduje się co czwarty mężczyzna (25,2 %).
Analiza ogólnych tendencji w powiecie nie wskazuje na radykalną poprawę tej sytuacji. Liczba bezrobotnych długo pozostających bez pracy będzie się więc systematycznie powiększać. Problemem w związku z tym jest duża grupa osób pozbawionych prawa do zasiłku (wśród 4.945 bezrobotnych tylko 22,7 % miało pod koniec czerwca 1999 roku prawo do zasiłku), co zwiększa zadania i potrzeby opieki społecznej.

Struktura bezrobotnych wg wieku ogółem mężczyźni kobiety
liczba osób w % liczba osób w % liczba osób w %
15 – 17 4 0,1 3 0,1 1 0,04
18 – 24 1.156 23,4 522 21,7 634 25,0
25 – 34 1.269 25,7 501 20,7 768 30,2
35 – 44 1.446 29,2 707 29,4 739 29,1
45 – 54 973 19,7 595 24,7 378 14,9
55 – 59 66 1,3 55 2,3 11 0,4
60 i więcej 31 0,6 31 1,3 0 0,0
razem 4.945 100,0 2.405 100,0 2.540 100,0
Niekorzystne tendencje w ogólnym obrazie bezrobocia potwierdzają również dane dotyczące struktury wiekowej osób pozostających bez pracy. Osoby znajdujące się w przedziale wiekowym 18 – 44 lata stanowią 78,3 % ogółu bezrobotnych, z tego mężczyźni stanowią 35,0 %, a kobiety 43,3 %. Szczególną uwagę należy zwrócić na trudniejszą sytuację kobiet, które w znacznie większym odsetku niż mężczyźni są osobami bezrobotnymi (w tym wieku pozostaje bez pracy 71,9 % bezrobotnych mężczyzn i 84,3 % bezrobotnych kobiet).
Odwrotne tendencje obserwujemy, analizując strukturę wiekową osób bezrobotnych w przedziale 45 – 59 lat. Ogółem bezrobotni w tej kategorii wiekowej stanowią 21,0 %, z tego mężczyźni – 13,1 %, a kobiety – 7,9 % (w tym wieku pozostaje bez pracy 27,0 % mężczyzn i 15,4 % kobiet).

Poziom wykształcenia bezrobotnych ogółem mężczyźni kobiety
liczba osób w % liczba osób w % liczba osób w %
wyższe 48 1,0 26 1,1 22 0,9
średnie zawodowe 826 16,7 291 12,1 535 21,1
średnie ogólne 232 4,7 47 1,9 185 7,3
zasadnicze zawodowe 2.137 43,2 1.132 47,1 1.005 39,6
podstawowe i niepełne podstawowe 1.702 34,2 909 37,8 793 31,2
razem 4.945 100,0 2.405 100,0 2.540 100,0

Podobnie jak w ogólnokrajowej strukturze wykształcenia bezrobotnych, tak i w przypadku osób zarejestrowanych w PUP w Lwówku Śląskim dominują osoby z wykształceniem zasadniczym zawodowym (43,2 % ogółu bezrobotnych) i wykształceniem podstawowym i niepełnym podstawowym (34,2 %). Potwierdza to ogólnie znaną tezę, że najbardziej na bezrobocie narażone są osoby słabo wykształcone, a tym samym nie przygotowane do zmiany dotychczasowej roli zawodowej (osoby te łącznie stanowią aż 77,4 % ogółu bezrobotnych). Istotne jest również to, iż większą grupę stanowią w tym przypadku mężczyźni (41,2 % ogółu bezrobotnych i 84,9 % bezrobotnych mężczyzn) niż kobiety (36,2 % ogółu bezrobotnych i 70,8 % bezrobotnych kobiet).
W przypadku osób ze średnim wykształceniem sytuacja ulega odwróceniu. W tej kategorii zdecydowanie większą grupę stanowią kobiety (14,6 % ogółu bezrobotnych i 28,4 % bezrobotnych kobiet) niż mężczyźni (6,8 % ogółu bezrobotnych i 14,0 % bezrobotnych mężczyzn). Ogółem osoby z wykształceniem średnim stanowią 21,4 %. Natomiast wyższym wykształceniem legitymuje się zaledwie 1,0 % bezrobotnych w powiecie lwóweckim.
Stosunkowo duża nadwyżka siły roboczej stanowić może istotny atut w procesie budowania nowej struktury gospodarczej powiatu. Jest to również ważny argument w procesie pozyskiwania inwestorów skłonnych lokować swój kapitał na terenie powiatu. Szczególnie ważne w tym kontekście wydaje się więc wdrażanie programów umożliwiających podnoszenie kwalifikacji osób z najniższym wykształceniem i planowa reorientacja zawodowa osób z wykształceniem zasadniczym i średnim pozostających bez pracy.



3.1.4. Ochrona zdrowia

Powiat lwówecki posiada w swoich zasobach szpital zlokalizowany w Lwówku Śląskim i Gryfowie Śląskim, dysponujący 279 łóżkami (plany na rok 2000). Jest to pewien atut powiatu, umożliwiający dostęp mieszkańcom powiatu do lecznictwa szpitalnego i specjalistycznego.

Miejscowość Nazwa oddziału Liczba łóżekplanowanych w 2000 roku
Lwówek Śląski Oddział Chirurgiczny I 60
Oddział Wewnętrzny I 36
Oddział Ginekologiczno-Położniczy 48
Oddział Noworodków i Wcześniaków 23
Zakład Pielęgnacyjno-Opiekuńczy 17
Gryfów Śląski Oddział Chirurgiczny II 23
Oddział Wewnętrzny II 40
Oddział Reumatologiczny 32

Na terenie powiatu znajdują się również 4 ośrodki zdrowia, 5 przychodni i 7 aptek oraz prywatne gabinety lekarskie (głównie internistyczne, stomatologiczne i ginekologiczne). Na terenie gminy Wleń znajduje się Ośrodek Rehabilitacyjno-Pielęgnacyjny dysponujący 120 łóżkami. W ramach lecznictwa specjalistycznego funkcjonuje 17 różnorodnych poradni zlokalizowanych głównie w Lwówku Śląskim i Gryfowie Śląskim:

1. Poradnia Chirurgii Ogólnej (Lwówek Śląski, Gryfów Śląski).
2. Poradnia Chirurgii Onkologicznej (Lwówek Śląski).
3. Poradnia Onkologiczna (Lwówek Śląski).
4. Poradnia Urazowo-Ortopedyczna (Gryfów Śląski).
5. Poradnia Chorób Wewnętrznych (Lwówek Śląski, Gryfów Śląski).
6. Poradnia Dermatologiczna (Lwówek Śląski).
7. Poradnia Diabetologiczna (Lwówek Śląski, Gryfów Śląski).
8. Poradnie Ginekologiczno-Położnicze (Lwówek Śląski, Gryfów Śląski, Mirsk).
9. Poradnia Neurologiczna (Lwówek Śląski).
10. Poradnia Okulistyczna (Lwówek Śląski, Gryfów Śląski).
11. Poradnia Osteoporozy (Gryfów Śląski).
12. Poradnia Otolaryngologiczna (Lwówek Śląski).
13. Poradnia Psychologiczna (Lwówek Śląski).
14. Poradnia Rehabilitacji (Lwówek Śląski, Gryfów Śląski).
15. Poradnia Reumatologiczna (Gryfów Śląski).
16. Poradnia Uzależnienia od Alkoholu (Lwówek Śląski).
17. Poradnia Zdrowia Psychicznego (Lwówek Śląski, Gryfów Śląski).

Personel służby zdrowia na 10 tys. ludności powiat lwówecki województwo dolnośląskie Polska
lekarze 11,6 21,5 24,3
lekarze stomatolodzy 2,3 4,5 5,1
pielęgniarki 58,8 60,9 62,7
położne 3,9 6,1 6,1

W powiecie lwóweckim jest ich prawie dwukrotnie mniej lekarzy (11,6 na 10 tys. ludności) niż w województwie dolnośląskim (21,5), również dwukrotnie mniej jest lekarzy stomatologów (odpowiednio 2,3 i 4,5). Są to również najniższe wskaźniki we wszystkich sąsiadujących powiatach (powiat bolesławiecki 13,7 lekarzy i 3,1 stomatologów na 10 tys. ludności, powiat jeleniogórski – odpowiednio 16,0 i 3,7, powiat lubański – 16,2 i 3,7 i powiat złotoryjski – 14,2 i 3,4). Biorąc pod uwagę stosunkowo wysoki odsetek ludności w wieku powyżej 65 lat, a więc osób wymagających częstej i intensywnej opieki medycznej, wskaźniki te są zdecydowanie niekorzystne, choć zauważyć należy dość dużą liczbę pielęgniarek w przeliczeniu na 10 tys. mieszkańców. Trwająca od 1999 roku reforma służby zdrowia poprzez maksymalne obniżanie kosztów utrzymania, może pogłębić te tendencje.

3.1.5. Opieka społeczna

Na terenie powiatu znajdują się obecnie 2 domy pomocy społecznej (Mirsk z filią w Przecznicy oraz Nielestno). Na koniec 1998 roku przebywało w nich 218 pensjonariuszy. Domy te otaczają opieką starsze kobiety, osoby ze schorzeniami somatycznymi oraz osoby dotknięte patologiami społecznymi. Wyposażenie domów opieki społecznej oceniane jest jako dobre. Głównym problemem związanym z opieką społeczną jest zbyt mała, w stosunku do potrzeb, ilość środków finansowych. Jest to związane zarówno ze strukturą wiekową mieszkańców powiatu, patologiami społecznymi (głównie alkoholizmem), jak też wysokim odsetkiem osób bezrobotnych pozbawionych prawa do zasiłku oraz bezradnością. Głównym problemem w powiecie lwóweckim stają się uzależnienia, głównie alkoholizmem i narkomanią. Dotyczy to głównie ludzi młodych. Najwięcej takich przypadków odnotowano w gminie Lwówek Śląski i Mirsk. W trakcie realizacji jest projekt utworzenia Powiatowego Ośrodka Profilaktyki i Terapii Uzależnień, w każdej gminie natomiast działają poradnie antyalkoholowe.
Problemy z zakresu min. opieki społecznej na szczeblu powiatu rozwiązują Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie oraz Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. PFRON prowadzi działalność w zakresie pomocy osobom niepełnosprawnym, w tym min.:
- dofinansowanie turnusów rehabilitacyjnych
- dofinansowanie zakupu sprzętu rehabilitacyjnego
- dofinansowanie likwidacji barier architektonicznych
- utrzymanie istniejących, a zagrożonych likwidacją miejsc pracy osób niepełnosprawnych
- współpraca z Powiatowym Urzędem Pracy w zakresie kredytowania działalności gospodarczej osób niepełnosprawnych.
PCPR prowadzi działania w zakresie min.:
- opracowywania powiatowej strategii rozwiązywania problemów społecznych
- udzielania informacji o prawach i uprawnieniach
- zapewnienia szkolenia i doskonalenia kadr pomocy społecznej z terenu powiatu
- organizowania opieki w rodzinach zastępczych oraz udzielanie pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania umieszczonych w nich dzieci.



3.1.6. Sport i rekreacja

Powiat lwówecki może pochwalić się takimi dyscyplinami sportu, jak tenis stołowy, piłka nożna, piłka ręczna, czy lekkoatletyka i w te dziedziny należy inwestować. Poziom klubów sportowych, jak na możliwości powiatu, jest wysoki, ludzie pracujący w klubach to sprawdzona i kompetentna kadra. Należałoby jednak rozszerzyć ich ofertę.
W powiecie lwóweckim istnieją baseny zlokalizowane w Gryfowie, Mirsku i Lubomierzu i jeden basen otwarty w Lwówku Śląskim. We Wleniu i Lwówku Śląskim znajdują się hale sportowe. Powiat dysponuje kortami tenisowymi, trzema stadionami piłkarskimi i licznymi boiskami zlokalizowanymi głównie przy szkołach. Na terenie powiatu są też znakowane szlaki turystyczne, brak jednak ścieżek rowerowych.



3.1.7. Kultura materialna i działalność społeczno-kulturalna

Zasoby kultury materialnej należy ocenić jako liczne i posiadające duże wartości. W granicach powiatu lwóweckiego znajduje się wiele zabytkowych obiektów architektury. Do najważniejszych i cenniejszych należą:
W Lwówku Śląskim:
ü gotycko-renesansowy ratusz z XVI wieku,
ü kościół i klasztor Franciszkanów datujący swoje powstanie na XIII wiek, a następnie rozbudowywany i przebudowywany w XV i XVI wieku,
ü późnogotycki kościół parafialny,
ü obronne mury miejskie z basztami, wieżami mieszkalnymi i bramami z XII – XVI wieku,
ü kamienice mieszkalne budowane na przestrzeni XVI i XVIII wieku.

W Gryfowie Śląskim:
ü późnobarokowy ratusz z XVII wieku,
ü późnogotycki kościół parafialny,
ü kamienice mieszczańskie wokół rynku z XVI do XVII wieku,
ü kamienice barokowe.

W Lubomierzu:
ü opactwo benedyktyńskie założone w XIII wieku,
ü późnobarokowy kościół i klasztor z XV – XVII wieku,
ü kamienice mieszczańskie z XVI i XVII wieku.

We Wleniu:
ü wczesnośredniowieczny zamek.

Ponadto dużą wartość mają zapory i budowle na Bobrze (w tym elektrownie).

W wielu innych miejscowościach, mimo braku zabytkowych obiektów architektonicznych o bezcennej wartości, spotkać można przykłady dawnej świetności, ciekawych rozwiązań urbanistycznych, założeń pałacowych czy parkowych, a także architektury zagrodowej.
Stan zasobów kultury jest zły, wiele obiektów o pierwszorzędnym znaczeniu kulturowym i historycznym (np. ratusz we Lwówku) wymaga natychmiastowych działań konserwatorskich.
Aktywność społeczną mieszkańców powiatu można ocenić jako przeciętną, choć w niektórych obszarach, zwłaszcza na polu kultury, jest ona wysoka. Na terenie powiatu działają wszystkie ważniejsze partie i organizacje, jednakże ich działalność nie wyróżnia się niczym szczególnym. Dość rzadko obserwuje się bardziej znaczące przedsięwzięcia o charakterze politycznym, a istniejący tutaj klimat polityczny wydaje się sprzyjać dyskusjom na temat najważniejszych problemów lokalnej społeczności. Dobrze funkcjonuje samorząd we wszystkich pięciu gminach, a także samorząd powiatowy. Dostrzega się aktywność działaczy samorządowych oraz bliskie ich kontakty z mieszkańcami. Na dość wysokim poziomie są samorządowe wydatki inwestycyjne.
Zdecydowanie ponadprzeciętny poziom krajowy sięgają lwóweckie inicjatywy kulturalne. Są one liczne i odbywają się na terenie całego powiatu. Tylko w ubiegłym roku zorganizowano prawie dwadzieścia ważnych imprez kulturalnych o zasięgu lokalnym i ponadlokalnym. Niektóre z tych imprez mają cykliczny charakter, wysoki poziom artystyczny oraz znaczny rozmach organizacyjny. Jako przykład służyć mogą:
ü Międzynarodowy Festiwal Komedii Filmowych w Lubomierzu,
ü Lwóweckie Lato Agatowe – festyn twórców i giełda minerałów,
ü Kwisonalia – przegląd dorobku artystycznego w Gryfowie Śląskim,
ü Izerska Gala Folkloru – prezentacja grup folklorystycznych w Mirsku.
Działają tutaj dość liczne zespoły artystyczne, pracuje coraz więcej twórców, prowadzi się dość żywą działalność kulturalną wśród dzieci i młodzieży. We wszystkich gminach istnieją świetlice, kluby, działają biblioteki, z w niektórych nawet muzea.
Życie społeczno-kulturalne powiatu jest na tyle zróżnicowane i bogate, że może stać się swoistym zaczynem procesów rozwojowych, w tym zwłaszcza stymulatorem wzrostu gospodarczego. Aby tak się stało, należy wszystkie inicjatywy społeczne zharmonizować, ukierunkowując je na realizację celów strategicznych. W pierwszym rzędzie dotyczy to przedsięwzięć o charakterze kulturalnym. Jak dotąd, są one wzajemnie nie powiązane, nie posiadają wspólnego mianownika w sensie koncepcji wspierania rozwoju, mają w większym stopniu wymiar spektakularny niż strategiczny.
Należy więc zastanowić się nad „urynkowieniem” imprez kulturalnych, tak aby nie tylko spełniały swoje tradycyjne funkcje, ale również przyniosły organizatorom wymierne korzyści ekonomiczne. Działalność kulturalną trzeba przekształcić w efektywną dziedzinę gospodarczą. Ponadto kulturę należy wykorzystać w procesie szeroko rozumianej promocji zamierzeń rozwojowych. Na tym ostatnim polu sporo zrobiono, tyle że w odniesieniu do niektórych tylko gmin i chyba bez uzyskania spodziewanych efektów.



3.1.8. Bezpieczeństwo

Z danych Komendy Powiatowej Policji w Lwówku Śląskim wynika, że w pierwszym półroczu 1999 roku nastąpił spadek przestępczości o charakterze kryminalnym. W dalszym ciągu jednak główne zagrożenia występują w przestępstwach przeciwko mieniu i w tych też kategoriach odnotowuje się najniższą wykrywalność. W takich kategoriach jak zabójstwa, zgwałcenia, bójki i pobicia, oszustwa kryminalne i gospodarcze, przestępstwa z UKS i ustawy o akcyzie oraz w przestępstwach drogowych odnotowano 100 % wykrywalności. Wykrywalność ogólna KPP za i półrocze 1999 roku kształtowała się na poziomie 66,5 % (wskaźnik wykrywalności sprawców przestępstw jest wyższy niż średnia wojewódzka), w wybranych kategoriach 44,6 % (zabójstwo, zgwałcenie, kradzież mienia, kradzież samochodu, kradzież z włamaniem, rozbój i wymuszenie, rabunek z bronią, podpalenie).
Bazę materialną policji, straży pożarnej, sądownictwa i prokuratury ocenić można bardzo wysoko. Również kadra pracownicza posiada potrzebne w tej pracy kompetencje. Mimo tak wysokiej oceny, społeczeństwo powiatu nie czuje się bezpiecznie. Związane jest to z przekonaniami społeczeństwa o niekaralności i niewykrywalności sprawców przestępstw. Mieszkańcy nie widzą też na co dzień funkcjonariuszy policji.
Wspomnieć również należy, iż ze względu na położenie powiatu istnieje zagrożenie powodziowe (rzeki Bóbr i Kwisa).
Jako bardzo złą określić można jakość dróg.



3.1.9. Oświata i wychowanie

Powiat lwówecki posiada bardzo dobrze rozwiniętą sieć szkół podstawowych i ponadpodstawowych. W roku szkolnym 1998/99 na terenie powiatu znajdowało się 35 szkół podstawowych posiadających 355 pomieszczeń do nauki i zatrudniających na pełnym etacie 414 nauczycieli. Szkoły te kształciły 6.451 uczniów, z czego 866 stanowili uczniowie klas ostatnich. Jeśli chodzi o szkoły średnie ogólnokształcące, to na terenie powiatu były 4 z 68 pomieszczeniami i zatrudniające 55 nauczycieli. W szkołach ogólnokształcących uczyło się 1.016 osób, z czego 179 osób w klasach ostatnich. Natomiast szkoły średnie techniczne i zawodowe (5) kształciły 1.124 uczniów (360 w klasach ostatnich), szkoły zasadnicze zawodowe (4) kształciły 899 osób (202 w klasach ostatnich). Wspomnieć również należy o szkolnictwie dla dorosłych. W szkołach podstawowych kształciło się 50 osób, w technicznych i zawodowych 484 osoby. Reforma oświaty zmienia przedstawioną strukturę szkół, niemniej jej potencjał materialny jest wysoki. Bardzo wysoko określono również poziom kadry pedagogicznej. Pewnym mankamentem jest brak sal gimnastycznych przy szkołach podstawowych.
Powiat lwówecki jest organem prowadzącym dla następujących szkół:
1. Liceum Ogólnokształcące w Lwówku Śląskim.
2. Zespół Szkół Zawodowych w Lwówku Śląskim:
a) Technikum Ekonomiczne,
b) Technikum Handlowe,
c) Liceum Zawodowe,
d) Zasadnicza Szkoła Zawodowa,
e) Technikum Ekonomiczne (na podbudowie ZSZ),
f) Technikum Zawodowe (na podbudowie ZSZ).
3. Zespół Szkół Ogólnokształcących w Mirsku – Liceum Ogólnokształcące.
4. Zespół Szkół Ekonomiczno-Technicznych w Rakowicach Wielkich:
a) Technikum Mechaniczne,
b) Technikum Mechanizacji Rolnictwa,
c) Technikum Ekonomiczne,
d) Liceum Agrobiznesu,
e) Zasadnicza Szkoła Zawodowa.
5. Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych w Gryfowie Śląskim:
a) Liceum Ogólnokształcące,
b) Zasadnicza Szkoła Zawodowa,
c) Zasadnicza Szkoła Zawodowa dla Młodocianych Pracowników.
6. Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych w Lubomierzu:
a) Liceum Ogólnokształcące,
b) Liceum Ogólnokształcące (wieczorowe),
c) Zasadnicza Szkoła Zawodowa,
d) Technikum Mechaniczne (na podbudowie ZSZ).
7. Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w Lwówku Śląskim:
a) Zakład A i B dla dzieci niepełnosprawnych ruchowo, ze sprzężonym kalectwem i upośledzonych umysłowo,
b) Zakład C dla dzieci i młodzieży niedostosowanej społecznie.
8. Zasadnicza Szkoła Zawodowa w Giebułtowie.
9. Gryfowski Prywatny Zespół Szkół Zawodowych w Gryfowie Śląskim (szkoła niepubliczna o uprawnieniach szkół publicznych):
a) Liceum Ekonomiczne,
b) Liceum Handlowe,
c) Technikum Budowlane,
d) Technikum Mechaniczne,
e) Liceum Ogólnokształcące (na podbudowie ZSZ),
f) Studium Informatyczne,
g) Studium Ekonomiczne.
10. Policealne Studium Informatyki w Lwówku Śląskim Dolnośląskiego Zakładu Doskonalenia Zawodowego we Wrocławiu (szkoła niepubliczna o uprawnieniach szkół publicznych).

Łącznie szkoły te planują przyjąć w roku szkolnym 2000/2001 do klas pierwszych 1.539 uczniów.

3.2. SFERA GOSPODARCZA


Ziemia lwówecka posiada pokaźne zasoby surowców. Przeważają surowce skalne reprezentowane przez:
· gips i anhydryt,
· kamienie drogowe i budowlane – bazalty i piaskowce,
· kruszywa naturalne – piaski i żwiry,
· łupki łyszczykowe (serycytowe),
· gliny.
Ponadto występują tu: stanowiące lokalną atrakcję, w śladowych ilościach – złoto oraz kamienie półszlachetne.
Zasoby te, ze względu na ich ilość i jakość, mogą stanowić podstawę działalności zmierzającej do rozwinięcia na większą skalę przemysłu materiałów budowlanych. Eksploatacja wszelkich zasobów naturalnych może się odbywać jedynie w zakresie nie naruszającym równowagi przyrodniczej. Nadmierny jej rozwój może bowiem doprowadzić do powstania nieodwracalnych zmian w środowisku. Problem szkód górniczych już obecnie wymaga radykalnych rozwiązań i dość znaczących nakładów. Uruchomienie przedsięwzięć zwiększonego wydobycia surowców i ich przetwarzania musi być poprzedzone rzetelną analizą ekonomiczną oraz oceną wpływu na środowisko naturalne oraz oparte na racjonalnym programie strategicznego rozwoju tej dziedziny, skoordynowanym z ogólną strategią rozwoju powiatu.



3.2.1. Przemysł

Powiat lwówecki jest słabo rozwinięty pod względem gospodarczym. Na gospodarczej mapie Dolnego Śląska zajmuje dalekie miejsce i – co znamienne – niewiele jest sygnałów świadczących o tym, że na tym polu mogą wystąpić w najbliższym czasie istotnie korzystne zmiany.
O ile województwo dolnośląskie jako całość należy do grona najbardziej uprzemysłowionych w skali kraju, będąc zarazem regionem silnym ekonomicznie i stosunkowo dobrze dostosowanym do wymagań coraz bardziej konkurencyjnego rynku, to ta część, w której znajduje się powiat lwówecki, w niewielkim stopniu stanowi o potencjale gospodarczym regionu. Można żywić obawy, że dystans między tą częścią województwa i ośrodkami najbardziej rozwiniętymi nie tylko się nie zmniejszy, ale stanie się bardziej widoczny. Nie ma tu ani jednego przedsiębiorstwa z listy pięćdziesięciu największych przedsiębiorstw w województwie.
Przemysł zlokalizowany na terenie obecnego powiatu lwóweckiego systematycznie ulega degradacji, czego wyrazem jest likwidacja bądź ograniczenie produkcji wielu przedsiębiorstw, będące skutkiem takich czynników, jak niedorozwój technologiczny, uciążliwość ekologiczna, słaba rentowność, spóźniona prywatyzacja, słabe zarządzanie. Struktura przemysłu jest dość zróżnicowana. Tworzą ją następujące rodzaje przemysłu:
· Wydobywczy (Gryfów, Niwnice, Rakowice Wielkie i Małe, Rakowiczki, Rębiszów, Skała, Orłowice, Wojciechów, Żerkowice).
· Lekki („Gryfex”, „Womarex”, „Confexpol”, szwalnie lokalne).
· Elektroniczny („Art.” – Płakowice).
· Metalowy (Mroczkowice).
· Budowlany („Comfort” – Rakowice Małe, „Nowy Ląd” – Niwnice, „DROBUD” – Lwówek Śląski, „Hörner” – Gryfów Śląski).
· Przetwórczy (East-West Consulting Poland Prywatny Browar Sp. z o.o. – Lwówek Śląski, „Rolimpex”).
· Przetwórstwo drzewne (tartaki – Lubomierz, Lwówek, Mirsk, Zakład Meblarski „Sikora”).
· Chemiczny (Fabryka Nawozów Fosforowych „Ubocz”).
Poszczególne zakłady są na ogół niewielkie, zatrudniają zazwyczaj kilkadziesiąt osób. Wyróżniają się takie przedsiębiorstwa, jak:
· Gryfex (ponad 400 osób zatrudnionych).
· Nowy Ląd – Niwnice (ponad 200 zatrudnionych).
· Art. – Płakowice, Comfort Lwówek, Browar Lwówek, Zakład Meblarski „Sikora” (ok. 100 zatrudnionych).
Rozmieszczenie zakładów produkcyjnych jest zdecydowanie nierównomierne, większość skoncentrowana jest w Gryfowie i Lwówku.
Przeprowadzenie zmian w przemyśle, tak aby stał się on jedną z dźwigni rozwoju strategicznego powiatu, wydaje się konieczne i pilne. Należy podejść do nich z należytą rozwagą i konsekwencją. Głównym celem w tym zakresie powinno być dążenie do poprawy konkurencyjności przedsiębiorstw poprzez szeroko rozumiany wzrost produktywności oraz poszukiwanie nowych rynków i nowych dziedzin działalności.





Wskaźniki finansoweprzedsiębiorstw (w %) powiat lwówecki wojew. dolnośląskie
wskaźnik poziomu kosztów 108,2 96,7
wskaźnik rentowności obrotu brutto -6,6 3,4
wskaźnik rentowności obrotu netto -7,8 1,6
wskaźnik płynności finansowej I stopnia 5,7 19,4
udział podmiotów deficytowych 52,2 30,9



3.2.2. Handel i usługi

Lata dziewięćdziesiąte przyniosły znaczący wzrost liczby placówek handlowych i usługowych. Aktywizacja działań przedsiębiorczych ujawniła się przede wszystkim w dziedzinie handlu. Obecnie wśród małych firm, których jest na terenie powiatu ponad 2,5 tysiąca, zdecydowaną większość stanowią drobne przedsiębiorstwa działające w sferze handlu detalicznego. Należy jednak zauważyć, iż rozwój tej sfery życia gospodarczego następował w sposób spontaniczny, nieskoordynowany i nierównomierny. Sieć handlowa jest rozproszona i rozdrobniona, dominują małe i słabe kapitałowo sklepy rodzinne. Poziom świadczonych przez nie usług nie jest zadowalający, przede wszystkim nie są one w stanie zaspokoić oczekiwań klientów, gdyż nie dysponują bogatym asortymentem towarów. Ograniczony jest też ich potencjał konkurencyjny i rozwojowy. Zaspokajają głównie potrzeby lokalnych klientów. Placówki handlu hurtowego są nieliczne, a ich wzrost wydaje się mało prawdopodobny ze względu na coraz większą aktywność handlową bezpośrednich producentów oraz dużych hurtowni o zasięgu regionalnym, a nawet krajowym.

Sieć handlowa (stan na 31.12.1998)
sklepy
ogółem 529
w tym prywatne 528
branża:ogólnospożywczaowocowo-warzywnamięsnakosmetyczno-toaletowaodzieżowaksięgarnie, art. piśmienniczepojazdy mechaniczne 23761311491814

Sieć handlowa (stan na 31.12.1998)
targowiska stałepowierzchnia w m2liczba stałych punktów sprzedaży 58.74953
targowiska sezonowe 3
stacje benzynowe 7

Pozahandlowa sieć zakładów usługowych jest dobrze rozwinięta. W ramach tej sieci dominują jednostki małe, źle wyposażone, które oferują usługi na stosunkowo niskim poziomie. Na terenie powiatu nie ma nowoczesnych, prężnych i nastawionych na rozwój zakładów usługowych, których działalność wykracza poza sferę potrzeb rynku lokalnego.
Można przyjąć, iż obecnie handel i usługi w miarę nieźle realizują oczekiwania lokalnych klientów. Wydaje się jednak, że z punktu widzenia przyszłych oczekiwań klientów sytuacja istniejących placówek handlowych i usługowych nie wygląda najlepiej. Są one przede wszystkim skoncentrowane w ośrodkach miejskich. Na wsi w dalszym ciągu mało jest sklepów i zakładów usługowych, a poziom ich funkcjonowania można ocenić jako niski.
Polityka władz samorządowych jest zorientowana na utrzymanie małych placówek handlowych, głównie ze względu na potrzeby rynku pracy. Jednakże trudno nie liczyć się z tym, że już wkrótce na terenie powiatu pojawią się nowoczesne firmy handlowe, działające w ramach różnych sieci, które zrewolucjonizują obecny system handlu i usług. Strategia rozwoju powiatu wariant taki musi wziąć pod uwagę, jako że w ślad za tego rodzaju zmianą nastąpią dalsze, na przykład wzrost bezrobocia spowodowany upadkiem wielu małych sklepów.



3.2.3. Rolnictwo i leśnictwo

Gospodarka rolna w powiecie lwóweckim charakteryzuje się przestarzałą strukturą i niską wydajnością. Tereny przeznaczone pod uprawę rolną zajmują 50 % obszaru powiatu, liczba gospodarstw rolnych wynosi 2.804. Są to głównie gospodarstwa małe, o powierzchni 1 – 5 ha (58 %). Przeciętna powierzchnia gospodarstwa wynosi 9,5 ha. Przeważają gleby o niskiej wartości bonitacyjnej (4 i 5 klasa), w znacznym stopniu zakwaszone. Dużym problemem jest ukształtowanie terenu, które bardziej sprzyja hodowli bydła i owiec, niż uprawie roślin. Pomimo to produkcja rolna oparta jest głównie na uprawie zbóż. Hoduje się także bydło, z tym że od dłuższego czasu jego pogłowie spada (o 1/3 w ciągu 20 lat). Gospodarstwa rolne są bardzo słabo wyposażone w sprzęt, źle zarządzane i prowadzone przede wszystkim przez ludzi starszych. Od lat inwestowanie w sferę produkcji rolnej jest na bardzo niskim poziomie.

Użytkowanie gruntóww hektarach powiatlwówecki Gryfów Śl. Lubomierz Lwówek Śl. Mirsk Wleń
powierzchnia ogólna 70.994 w % 6.661 13.039 24.037 18.657 8.600
użytki rolne (razem) 39.991 56,3 4.106 8.746 15.317 6.913 4.909
grunty orne 22.605 31,8 2.496 4.956 9.428 2.688 3.037
sady 118 0,2 15 10 61 7 25
łąki 8.668 12,2 825 2.078 2.186 2.637 942
pastwiska 8.600 12,1 770 1.702 3.642 1.581 905
lasy i grunty leśne 23.747 33,4 1.590 2.973 6.181 10.110 2.893
pozostałe grunty 7.256 10,2 965 1.320 2.539 1.634 798

Ostatnie lata pogłębiły trudności rolnictwa. Małe gospodarstwa indywidualne nie mają szans rozwoju w ramach gospodarki rynkowej, osiągając niskie wskaźniki produktywności. Ich celem jest przede wszystkim zaspokajanie potrzeb żywnościowych właścicieli.

Likwidacja dawnych PGR skomplikowała sytuację na wsi. W wyniku błędnej polityki odpowiednich organów administracji państwowej likwidacja przebiegała chaotycznie i przyniosła trudne do odwrócenia szkody – sprzedano pegeerowskie mieszkania, wydzierżawiono najbardziej wartościową rolniczo ziemię, pozostawiając odłogiem znaczne połacie ziemi niższej kategorii. Trudnej sytuacji lwóweckiego rolnictwa nie są w stanie poprawić działania pojedynczych inwestorów. Warto je jednak odnotować, gdyż stanowią przykład przedsiębiorczości rolnej. W ostatnim czasie powstały dwie fermy drobiu, dwa ośrodki hodowli koni rekreacyjnych (organizowane są aukcje koni), kilka gospodarstw zorientowanych na hodowlę ryb (karpie, pstrągi), hodowla pieczarek, szklarnie, gospodarstwa sadownicze.
Wydaje się jednak, że podstawowym problemem rolnictwa jest niski poziom inwestycji, a także brak systematycznych i konsekwentnych działań wspomagających rozwój wsi ze strony państwa.
Strategia rozwoju ziemi lwóweckiej nie może pomijać zagadnień rolnictwa. Mamy jednak świadomość ich złożoności, ogromnych zaniedbań wsi i naszych ograniczeń. Dlatego też nie obiecujemy rychłej poprawy. Wystarczy raczej wskazać zadania, które są w zasięgu naszych możliwości i których wykonanie wpłynie na poprawę warunków życia ludności wiejskiej, zapoczątkowując tym samym proces głębokich przeobrażeń.

Lasy zajmują ponad 21 tys. ha, tj. około 30 % powierzchni powiatu, i skoncentrowane są głównie w gminie Mirsk. W pozostałych jednostkach stanowią większe kompleksy.
Ponad 20,5 tys. ha znajduje się w administracji Lasów Państwowych (nadleśnictwa Lwówek Śląski, Świeradów i Szklarska Poręba), a 772 ha stanowi własność osób fizycznych i ok. 100 ha – Skarbu Państwa w administracji innych jednostek.
Pod względem przyrodniczym lasy powiatu położone są w VII Sudeckiej Krainie Przyrodniczo-Leśnej, I Dzielnicy Sudetów Zachodnich oraz w V Śląskiej Krainie Przyrodniczo-Leśnej, Dzielnicy Przedgórze Sudeckie.
Reprezentowane są tu prawie wszystkie typy siedliskowe lasu, a przeważają: las mieszany wyżynny, bór mieszany wyżynny, las mieszany górski. Gatunkiem panującym jest świerk pospolity, kolejne miejsca zajmują: sosna pospolita, dąb szypułkowy, buk, brzoza. Większość lasów powiatu zalicza się do grupy I – lasów ochronnych.
Obecny stan zdrowotny lasów jest przede wszystkim efektem wieloletniego zanieczyszczenia atmosfery przez duże zespoły energetyczno-przemysłowe u zbiegu granic państwowych. Stąd znaczne powierzchnie zaliczone są jeszcze do wszystkich trzech stref uszkodzeń przemysłowych.
Proces pogarszania się stanu sanitarnego, jaki miał miejsce w ubiegłych latach klęski ekologicznej, został zatrzymany. Sukcesywnie zwiększa się powierzchnia ponownie zalesiona, następuje przebudowa gatunkowa, poprawia się odporność drzewostanów na szkodniki owadzie i czynniki abiotyczne.
Poza dość znaczącym potencjałem gospodarczym tutejsze lasy są atrakcyjne krajobrazowo i turystycznie. Istniejący Park Krajobrazowy Doliny Bobru, pomimo zaniedbań, ma szansę stać się ważnym ogniwem kompleksu rekreacyjno-turystycznego. W tym właśnie kierunku idą propozycje zawarte w strategii.



3.2.4. System wspomagania biznesu

Powiat lwówecki posiada sporo instytucji i organizacji wspomagania biznesu. Pod tym względem wydaje się on dość zasobny. Na terenie powiatu działają: dwa oddziały Banku PKO B.P., filia Banku Zachodniego, Bank Spółdzielczy z oddziałami w Lubomierzu i Wleniu oraz Bank Gospodarki Żywnościowej.
Rynek ubezpieczeniowy reprezentują instytucje przedstawicielskie takich firm, jak ZUS, PZU, PZU „Życie”, WARTA oraz kilka Funduszy Emerytalnych. Sprzedaż ratalną zapewniają: LUKAS, Oddział Cuprum Banku oraz Banku Zachodniego.
Wśród organizacji społecznych w miarę aktywną działalność prowadzą: Stowarzyszenie Kupców Lwóweckich, Fundacja Krakowska, Grupa Producencka, Ośrodek Doradztwa Rolniczego, związki zawodowe. Pobudzaniem inicjatyw przedsiębiorczych zajmuje się Urząd Pracy.
Z powyższego zestawienia instytucji wspomagania biznesu wynika, iż stanowią one dość znaczny potencjał, który jednak nie wydaje się być wykorzystany proporcjonalnie do możliwości. Brakuje przede wszystkim współpracy i skoordynowanych działań, a wiele instytucji, głównie banków, funkcjonuje w sposób mający zapewnić im możliwie najwyższe zyski i maksymalny poziom bezpieczeństwa. Interesy firm i przedsiębiorców mają dla nich najczęściej drugorzędne znaczenia. Sytuacja ta powinna ulec zmianie.
W niniejszym dokumencie proponujemy stworzenie na terenie powiatu skutecznego systemu wspomagania biznesu, który będzie autentycznie wspierał rozwój przedsiębiorczości oraz przyczyni się do wzrostu atrakcyjności inwestycyjnej regionu.



3.2.5. Turystyka

Podczas dyskusji poświęconej strategii padały głosy wskazujące na znaczące walory turystyczne powiatu i sugerujące, że jego szansą w przyszłości powinien być rozwój turystyki. Podobne opinie pojawiają się w różnego rodzaju lokalnych publikacjach, są też nierzadko wyrażane przez miejscowych polityków, działaczy społecznych i samorządowych, a także osoby pełniące różne funkcje w organach władzy.
Tymczasem analiza sytuacji i ocena możliwości rozwojowych turystyki wskazuje, że powyższe poglądy przypominają bardziej zbiór pobożnych życzeń niż oparty na realnych podstawach program rozwoju tej sfery. Nie kwestionujemy kierunkowych zamierzeń, a nawet przeciwnie – uważamy, iż powiat lwówecki nie tylko powinien, ale wręcz musi swój rozwój wiązać z turystyką. Tyle tylko, że sprawę należy traktować z należytą ostrożnością.
Po pierwsze: Do turystyki należy podchodzić jako do ważnej dziedziny biznesu, a takie podejście nakazuje widzenie jej jako szeregu działań i przedsięwzięć, które mają przynieść korzyści, zarówno dla bezpośrednich inwestorów, jak i całej lokalnej społeczności.
Po drugie: Turystyka może się stać ważnym stymulatorem rozwoju regionu, generatorem miejsc pracy i zysków, ale zanim to nastąpi, należy liczyć się z koniecznością dużych inwestycji kapitałowych na rzecz utworzenia nowoczesnej bazy turystycznej. Nie uda się tego załatwić z własnych środków. Konieczne staje się poszukiwanie ich na zewnątrz.
Po trzecie: Stworzenie nowoczesnego zaplecza turystycznego nie oznacza, że nastąpi autentyczny rozwój działalności turystycznej, że pojawią się turyści, że zechcą zostawić tutaj pieniądze. Aby zbudować przemysł turystyczny, potrzebna jest promocja i wiele dodatkowych przedsięwzięć marketingowych. To wszystko także wymaga nakładów.
Po czwarte: Turystyka już dawno przestała być domeną pasjonatów czy amatorów. Jest ona obecnie ważną sferą życia gospodarczego, poddaną działaniu praw rynku i konkurencji i nie może być zarządzana przez ludzi nie posiadających profesjonalnego przygotowania. To także należy brać pod uwagę, budując program rozwoju turystyki.
Po piąte: Rozwój turystyki wymaga działań kompleksowych i wzajemnie powiązanych. Oznacza to konieczność odejścia od gminnej zaściankowości czy koncepcji małych kroków. Jeżeli poważnie myśli się o rozwoju turystyki, to trzeba go widzieć w obszarze zdecydowanie większym niż gmina.
Po szóste: Wydaje się, że tradycyjne podejście do turystyki nie przyniesie oczekiwanych rezultatów. Znajdujemy się w pobliżu znanych, atrakcyjnych i bogatych regionów turystycznych. Nie warto więc konkurować z nimi w tradycyjny sposób i w ramach tradycyjnie pojmowanych obszarów. Musimy stworzyć taką formułę rozwoju turystyki, która stanie się oryginalna, nowatorska, dostosowana do specyfiki naszego terenu, atrakcyjna i konkurencyjna .

Baza noclegowa turystyki (stan 31.07.1998)
obiekty ogółem 15
- w tym hotele 0
miejsca noclegowe ogółem 529
- w tym całoroczne 359
korzystający ogółem 5.952
- w tym turyści zagraniczni 246
udzielone noclegi (w okresie I-IX) 47.004
- w tym turystom zagranicznym 408

W kontekście tego, co powiedzieliśmy, problem turystyki w powiecie wygląda niezbyt optymistycznie. Nie ma programu rozwoju tego obszaru, a istniejące koncepcje są niespójne, niekonkretne. Brak również ludzi, którzy potrafiliby w sposób profesjonalny i nowoczesny zarządzać rozwojem turystyki. Nie ma też bazy edukacyjnej w tym zakresie. istniejące zaplecze turystyczne jest więcej niż skromne. Brak hoteli, punktów gastronomicznych, parkingów, pól namiotowych, obiektów sanitarnych, systemu informacji turystycznej, wytyczonych i oznakowanych tras pieszych i rowerowych itp. Strategie rozwoju wszystkich pięciu gmin zakładają podjęcie działań mających na celu rozwiązanie tych kwestii, ale – jak dotąd – są to prawie wyłącznie deklaracje. Podejmowane gdzieniegdzie działania mają charakter rozproszony oraz pozbawione są niezbędnego zaplecza technicznego, ekonomicznego i organizacyjnego.
Krytyka powyższych wypowiedzi nie powinna być odczytywana jako czynnik destrukcyjny, deprecjonujący turystyczne aspiracje niektórych działaczy. Uważamy jednak, że w tej dziedzinie zamiary trzeba mierzyć wedle sił. Dlatego nasze propozycje dotyczące rozwoju turystyki są w miarę ostrożne i raczej idą w kierunku poszukiwania oryginalnych i niezbyt kosztownych rozwiązań. Równocześnie zmierzają one do tego, aby z turystyki uczynić ważną dziedzinę biznesu.

3.3. SFERA INFRASTRUKTURY TECHNICZNEJ



W dziedzinie infrastruktury technicznej za najważniejsze uważamy następujące obszary:
· Budownictwo
· Media techniczne
· Komunikację i transport
· Technologie informacyjne
Mają one zasadnicze znaczenie dla realizacji każdego ze strategicznych celów rozwoju powiatu. Warunkują bowiem zarówno jego rozwój gospodarczy, jak i polepszenie warunków życia jego mieszkańców. Jest również oczywiste, iż odpowiednia infrastruktura techniczna służy umocnieniu pozycji powiatu w regionie, kraju i Europie.
W dalszej części zamieszczono diagnozę prospektywną wymienionych dziedzin. Zilustrowano ją na dostępnymi danymi liczbowymi.



3.3.1. Budownictwo

Poniżej zamieszczono dostępne dane liczbowe dotyczące tego obszaru. W miarę możliwości dokonano porównania sytuacji powiatu z sytuacją w województwie i kraju.


Zasoby mieszkaniowe zamieszkane (stan na 31.12.1998)

Gmina Mieszkaniaogółem Przeciętna liczba osób na 1 mieszkanie
gmina woj. dolnośląskie kraj
Gryfów Śląski 3.494 3,16 3,17 3,26
Lubomierz 1.926 3,24
Lwówek Śląski 5.616 3,35
Mirsk 3.034 3,11
Wleń 1.600 3,07

Gmina Izbyogółem Przeciętna liczba osób na 1 izbę
gmina woj. dolnośląskie kraj
Gryfów Śląski 12.619 0,87 b.d. 0,94
Lubomierz 7.390 0,84
Lwówek Śląski 20.962 0,90
Mirsk 11.177 0,84
Wleń 5.980 0,82


Powierzchnia użytkowa mieszkań (stan na 31.12.1998)

Gmina Powierzchnia użytkowa mieszkańw metrach kw.(stan na 31.12.1998)
Gryfów Śląski 228.985
Lubomierz 143.363
Lwówek Śląski 383.342
Mirsk 210.417
Wleń 114.741

Przeciętna powierzchnia użytkowa1 mieszkania w metrach kw. (stan na 31.12.1998)
gmina woj. dolnośląskie kraj
Gryfów Śląski 65,5 b.d. 60,9
Lubomierz 75,5
Lwówek Śląski 68,3
Mirsk 69,4
Wleń 71,7



Przeciętna powierzchnia użytkowa 1 mieszkaniaw metrach kw. na osobę (stan na 31.12.1998)
gmina woj. dolnośląskie kraj
Gryfów Śląski 20,8 19,2 18,6
Lubomierz 23,3
Lwówek Śląski 20,3
Mirsk 22,3
Wleń 23,4


Formy własności mieszkań (stan na 31.12.1998)

Mieszkania stanowiące własność gminy (stan na 31.12.1998)
ogółem w odsetkach izby pow. użyt. mieszkańw metrach kw.
3.626 1,4 10.984 178.894

Budynki sprzedane osobom fizycznym (stan na 31.12.1998)
budynki mieszkania pow. użyt. mieszkańw metrach kw.
31 32 2.654


Mieszkania oddane do użytku (1998)

Ogółem W tym budownictwo indywidualne
64 46

Na 1000 mieszkańców
powiat lwówecki woj. dolnośląskie kraj
1,2 1,7 1,9
Na 1000 zawartych małżeństw
powiat lwówecki woj. dolnośląskie kraj
253,0 314,6 360

Powierzchnia użytkowa w m. kw.
ogółem przeciętnie 1 mieszkania
powiat lwówecki woj. dolnośląskie kraj
6.483 101,3 b.d. 80,1

Powierzchnia użytkowa 1 mieszkania w m. kw.(w bud. indywidualnych)
powiat lwówecki woj. dolnośląskie kraj
116,7 b.d. 130,5

Jak wynika z danych liczbowych, sytuacja w tej dziedzinie nie odbiega znacząco od sytuacji w całym kraju. Jednakże nie jest to sytuacja zadowalająca (można rzec, że jest równie zła jak wszędzie). Opinię tę podzielają przedstawiciele różnych dziedzin życia powiatu. Co gorsza, w obecnej sytuacji szanse na jej poprawę są stosunkowo niewielkie. Tłumaczy to tak wysoki priorytet budownictwa w strategii rozwoju powiatu.

W szczególności słabe strony tego obszaru to:
1. Słaba baza ekonomiczna – brak środków na zapobieżenie dalszej dewastacji istniejących budynków, zdecydowanie niewystarczające środki na wznoszenie nowych. Jest to odbicie sytuacji, jaka panuje w budownictwie zarówno w województwie, jak i całym kraju.
2. Brak strategii. Działania w dziedzinie budownictwa podejmowane są w sposób niezorganizowany, w dużym stopniu na zasadzie przypadku – w miarę dostępności bardzo skromnych środków finansowych.
3. Nieumiejętność wykorzystania istniejących możliwości. Pomimo ciągłego braku środków na finansowanie budownictwa, daje się zauważyć brak umiejętności odpowiedniego wykorzystania pojawiających się możliwości. Dotyczy to np. środków pomocowych.
4. Brak odpowiedniej informacji. Istniejące zasoby nie są odpowiednio zinwentaryzowane. Brak instytucji oferujących profesjonalne doradztwo osobom podejmującym działania w dziedzinie budownictwa.
5. Małe zasoby uzbrojonych terenów.

Do (nielicznych) mocnych stron można zaliczyć:
1. Wykwalifikowaną siłę roboczą. Na terenie powiatu zamieszkuje spora grupa osób posiadających wiedzę i niezbędne doświadczenie. Tak więc w przypadku pojawienia się możliwości finansowych w obszarze budownictwa, nie powinno być problemów w zakresie wykonawstwa.
2. Istniejącą bazę surowcową. Powiat posiada własne złoża kamieni budowlanych (bazalty, piaskowce), jak również piasków i żwirów.
3. Istniejący potencjał produkcyjny. Na terenie powiatu mieszczą się zakłady produkujące materiały budowlane, są również zakłady remontowe.

Najpoważniejsze zagrożenia zewnętrzne dla rozwoju tego obszaru to:
1. Nieprzewidywalność polityki państwa w dziedzinie budownictwa.
2. Nie sprzyjające inwestycjom prawo budowlane i związana z jego wypełnianiem biurokracja.
3. Pozbawiony niezbędnych ulg, niestabilny system podatkowy.
4. Inflacja, uniemożliwiająca prognozowanie długookresowej opłacalności inwestycji.
Wypada jednak podkreślić, iż nie są to zagrożenia zauważalne tylko w powiecie lwóweckim. Warunkują one sytuację budownictwa w całym kraju.

Szanse dla rozwoju budownictwa stwarzają:
1. Tania, a jednocześnie wysoko wykwalifikowana siła robocza.
2. Wzrost gospodarczy. W dłuższej perspektywie spowoduje on zarówno zapotrzebowanie na inwestycje w dziedzinie budownictwa przemysłowego, jak i mieszkaniowego (w związku ze wzrostem zamożności społeczeństwa).
3. Wejście Polski do Unii Europejskiej i związany z nim napływ kapitału. Może to zaowocować wzrostem inwestycji w dziedzinie budownictwa.
4. Kształtujący się konsumpcyjny styl życia, przejawiający się m. in. w dążeniu do poprawy warunków mieszkaniowych.
5. Współpraca transgraniczna.

Niezwykle trudna sytuacja budownictwa nie jest specyfiką powiatu lwóweckiego. Podobne problemy można spotkać w większości regionów Polski. Jest to efekt wieloletnich zaniedbań i błędów, wśród których, naszym zdaniem, podstawowym było traktowanie budownictwa, zwłaszcza mieszkaniowego, jako specyficznej dziedziny gospodarki, stanowiącej prawie wyłączną domenę państwa.
Obecnie, po przejściu do gospodarki rynkowej, budynki i mieszkania stały się towarem, toteż powinny podlegać ogólnym prawom rynku. Niestety, nie jest to do końca możliwe z uwagi na wciąż wysokie koszty budowy czy remontu oraz zubożenie sporej części społeczeństwa (co w powiecie lwóweckim jest szczególnie widoczne).
Tak więc z jednej strony państwo nie może i nie chce nadal pełnić roli głównego inwestora, z drugiej zaś – brak innych inwestorów. Sytuację dodatkowo komplikuje wciąż zmieniające się prawo, nie sprzyjające rozwojowi budownictwa.
Nadzieję na poprawę daje utrzymujący się wzrost gospodarczy oraz otwarcie Polski na świat, szczególnie zaś – perspektywa członkostwa w Unii Europejskiej. Ponadto kształtujący się model nowy życia wyraża się m. in. w dążeniu do poprawy warunków mieszkaniowych. Może to zaowocować napływem inwestorów, którzy znajdą w powiecie odpowiednie warunki – istnieje zasób dobrze wykwalifikowanej, a przy tym stosunkowo niedrogiej kadry, powiat posiada własne zasoby kruszców i odpowiedni potencjał produkcyjny.



3.3.2. Media techniczne

Poniżej zamieszczono dostępne dane liczbowe.

Długość sieci w km (stan na 31.12.1999)
wodociągowej rozdzielczej 184
kanalizacyjnej 55
gazowej rozdzielczej 40

Ścieki przemysłowe odprowadzane bezpośrednio do wód powierzchniowych(stan na 31.12.1998)
Ogółem Wymagająceoczyszczenia Oczyszczane Nieoczyszczane
razem mechanicznie chemicznie biologicznie
w dekametrach sześciennych
1.083 1.079 1.074 893 ------- 181 5




Oczyszczalnie ścieków komunalnych (stan na 31.12.1999)
Typ Przepustowość Ściekioczyszczanew dam3na dobę
mechan. biolog. z podwyższonymusuwaniembiogenów mechan. biolog. z podwyższonymusuwaniembiogenów
1 ----- 3 432 ----- 7.500 1.101

Do mocnych stron tego obszaru można zaliczyć:
1. System wodno-kanalizacyjny w miastach. Istniejący układ ujęć wód podziemnych i powierzchniowych, rurociągów przesyłowych oraz rozdzielczych sieci wodociągowych zapewnia pokrycie potrzeb odbiorców. Wyjątkiem są sytuacje w okresach suszy i w wypadkach awaryjnych.
2. System oczyszczalni ścieków na potrzeby miast. Miasta powiatu posiadają już wysokosprawne mechaniczno-biologiczne oczyszczalnie ścieków (wyjątek stanowi Mirsk, gdzie oczyszczalnia jest w budowie). Zdecydowanie kontrastuje to z sytuacją obszarów wiejskich.
3. Względnie dobrą sieć energetyczną. Część linii przesyłowych wymaga jednak modernizacji.

Do słabych stron można zaliczyć:
1. Zły stan sanitarny terenów wiejskich:
a) Tereny wiejskie w większości są pozbawione zbiorczych rozwiązań gospodarki ściekowej. Liczba oczyszczalni ścieków jest niedostateczna. Mieszkańcy korzystają z różnego rodzaju rozwiązań indywidualnych. Tymczasem większość oczyszczalni miejskich jest niedociążona.
b) Brak składowisk odpadów.
c) Brak sieci wodociągowej. Większość mieszkańców wsi korzysta z rozwiązań indywidualnych (głównie studni przydomowych).
2. Nie uregulowane koryta rzek i potoków.
3. Brak dostatecznej liczby zbiorników przeciwpowodziowych.
4. Duży stopień zużycia energetycznych sieci przesyłowych.

Szanse i zagrożenia rozwoju tego obszaru są ściśle związane z działaniami w obszarze budownictwa.

W dziedzinie mediów technicznych można zauważyć wyraźną rozbieżność sytuacji miast i wsi. W miastach jest ona na ogół niezła, na wsiach zaś – na ogół zła. Tak więc miasta posiadają nie najnowsze, ale w miarę sprawnie funkcjonujące systemy wodno-kanalizacyjne, podczas gdy wsie często nie mają nawet wodociągów. Na potrzeby miast pracują oczyszczalnie ścieków; małe wiejskie oczyszczalnie należą do rzadkości. Ponadto wsie mają problemy z wywozem i składowaniem odpadów stałych.
Sieć energetyczna funkcjonuje w miarę dobrze, ale jest przeciążona i w dużym stopniu zużyta.
Poważnym problemem jest zagrożenie powodziowe – koryta rzek i potoków często są nie uregulowane, brak odpowiedniej liczby zbiorników przeciwpowodziowych.
Nadzieją na poprawę tej sytuacji jest – podobnie jak w przypadku budownictwa – wzrost gospodarczy i otwarcie Polski na świat. Oczekiwania (i możliwości) inwestorów mogą przyczynić się do poprawy stanu tego obszaru. Ponadto współpraca z Unią Europejską, a w przyszłości pełne w niej członkostwo – oznacza możliwość zdobycia środków na finansowanie inwestycji w tej dziedzinie.



3.3.3. Komunikacja i transport

Przez Powiat Lwówecki przebiega 671,5 km dróg, w tym:
1. Krajowych 18 km
2. Wojewódzkich 97,2 km
3. Powiatowych 326,4 km
4. Dróg Gminnych – miejskich i zamiejskich 229,9 km
w tym: Gmina Mirsk 19,2 km
Gmina Gryfów 63,7 km
Gmina Lubomierz 47 km
Gmina Lwówek 63 km
Gmina Wleń 37 km

Silne strony tego obszaru to:
1. Krzyżowanie się na terenie powiatu tras drogowych i kolejowych o międzynarodowym znaczeniu (ze względu na bezpośrednie sąsiedztwo z Czechami i bliskość granicy z Niemcami).
2. Dobra jakość sieci dróg turystycznych w Górach Izerskich. W połączeniu z atrakcyjnością krajobrazową regionu stwarza podstawy do rozwoju ruchu turystycznego.
3. Możliwość wytyczenia ścieżek rowerowych (częściowo w miejsce zlikwidowanych torowisk).

Słabe strony:
1. Zły stan dróg i chodników w miastach. Sieć dróg jest dobrze rozwinięta, ale ich parametry techniczne nie odpowiadają poszczególnym klasom. W wielu miejscach nawierzchnia jezdni wymaga naprawy, wiele do życzenia pozostawia stan chodników i poboczy.
2. Brak niezbędnego systemu obwodnic. Konsekwencją jest przepływ ruchu kołowego przez miasta, co owocuje zwiększonym zanieczyszczeniem powietrza i wysokim poziomem hałasu.
3. Niedostateczna liczba parkingów w miastach, powodująca „zatłoczenie” poboczy dróg.
4. Niedostateczny system informacji przy drogach.
5. Znaczne ograniczenie osobowych połączeń kolejowych (funkcjonują 2 stacje: Gryfów Śląski i Lwówek Śląski), nieznaczny ruch towarowy.
6. Słabo rozwinięty system oświetlenia dróg i ulic.
7. Nie zaspokajająca potrzeb komunikacja PKS – mała liczba połączeń, nieracjonalne rozkłady jazdy, brak synchronizacji działań pomiędzy lokalnymi przewoźnikami.

Szanse rozwoju tego obszaru stwarzają:
1. Własne złoża kruszców stosowanych przy budowie dróg. Problemem jest brak środków na ich wykorzystanie.
2. Dobre położenie geograficzne – bliskość granic i przejść granicznych, przebieg przez terytorium powiatu dróg w kierunku granicy państwa.
3. Korzystny układ komunikacyjny. Jak już wspomniano, powiat leży na przecięciu tras o znaczeniu międzynarodowym. W przyszłości przez powiat będzie przebiegać planowany odcinek autostrady A4.
4. Atrakcyjność turystyczna regionu.

Zagrożenia dla rozwoju tego obszaru to przede wszystkim:
1. Obniżenie rangi dróg krajowych i wojewódzkich przebiegających przez powiat.
2. Małe znaczenie sieci dróg powiatu w strategii województwa.
3. Brak integracji gmin w ramach powiatu owocujący niespójnością podejmowanych działań. Przejawia się to np. brakiem koordynacji przewozów autobusowych.
4. Podobnie jak w poprzednio analizowanych obszarach – brak środków finansowych na rozwój. Powoduje to, iż istniejące możliwości (złoża kruszców, wykwalifikowana siła robocza) nie są należycie wykorzystywane.
5. Duża jednorodność odwiedzających region grup turystycznych (przede wszystkim starsze osoby z Niemiec). Może to oznaczać, że w niedalekiej przyszłości natężenie ruchy turystycznego z zagranicy będzie stopniowo maleć.

W dziedzinie komunikacji i transportu daje się zauważyć swoisty paradoks: sporo szans i niewiele możliwości ich wykorzystania. Powiat leży w regionie atrakcyjnym turystycznie; bliskość granic w połączeniu z coraz większym ich otwarciem oznacza wzmożony ruch; istnieją zasoby surowców wykorzystywanych do budowy dróg i odpowiednia kadra. Tymczasem transport nie przynosi większych dochodów, brak bowiem systemu obwodnic, a drogi wewnątrz miast też nie są najlepsze. Dodatkowym utrudnieniem jest brak odpowiedniego systemu informacyjnego przy drogach, jak również mała liczba parkingów.
Poważnym problemem dla mieszkańców jest dojazd do urzędów czy lekarzy; sporo zastrzeżeń budzi również dowóz dzieci do szkół. Likwiduje się nierentowne połączenia kolejowe, a sieć PKS funkcjonuje źle. Istniejące trzy przedsiębiorstwa nie koordynują dostatecznie swoich działań, co owocuje niskim poziomem usług.
Drogom powiatowym w strategii województwa dolnośląskiego nadano mały priorytet. Oznacza to, że w niedalekiej przyszłości transport kołowy (TIR) może omijać powiat.
Pomimo atrakcyjności krajobrazowej powiatu, ruch turystyczny jest niewielki. Wśród turystów z zagranicy przeważają starsze osoby z Niemiec – byli mieszkańcy tego regionu. Można więc przypuszczać, że ich liczba będzie stopniowo maleć.



3.3.4. Technologie informacyjne

Liczba abonentów telefonii przewodowej na 1000 mieszkańców powiatu wynosi 122. Dla porównania: w województwie dolnośląskim – 232,5, w kraju – 193.
Jak widać z powyższych danych, liczba abonentów sieci telefonicznej nie jest wysoka. Jednakże obszar technologii informacyjnych, w odróżnieniu od trzech poprzednich, znajduje się w stosunkowo dobrej sytuacji. Wynika to przede wszystkim z faktu nasilającej się konkurencji pomiędzy operatorami obecnymi na rynku (obecnie trzema) oraz wchodzenia na rynek nowych.

Silne strony tego obszaru to:
1. Istniejąca sieć telekomunikacyjna, obejmująca większość terenu powiatu. Duży stopień niezawodności sieci, łatwość uzyskania połączenia.
2. Stale zwiększający się zakres oferowanych usług.
3. Stosunkowo krótki czas oczekiwania na przyłączenie do sieci telefonicznej.
4. Duża liczba publicznych automatów telefonicznych, umożliwiająca połączenie ze światem osobom nie posiadającym jeszcze własnych telefonów. Jest to istotne z uwagi na dużą liczbę takich osób.

Słabe strony:
1. Kontrast w dostępie do usług telekomunikacyjnych w miastach i na terenach wiejskich – w miastach jest stosunkowo dobry, na wsiach gorszy. Jest to jednak odbicie ogólnej sytuacji (liczba abonentów telefonii przewodowej na 1000 mieszkańców kraju wynosi: 260,5 dla miast oraz 83,3 dla wsi; w województwie dolnośląskim zaś 280,6 dla miast oraz 111,3 dla wsi).
2. Mała dostępność nowych usług (systemów monitorowania alarmów, ISDN) poza głównymi miastami.
3. Istnienie w obrębie powiatu – odziedziczonych po poprzednim podziale administracyjnym – różnych stref numerycznych.

Szanse rozwoju tego obszaru stwarzają:
1. Wchodzenie na rynek nowych operatorów, co dopinguje już działających do podnoszenia jakości świadczonych usług. Daje to nadzieję na szybki wzrost liczby abonentów.
2. Wzrost zapotrzebowania na nowe usługi (system monitorowania alarmów – SMA, ISDN).
3. Wzrost popularności Internetu.
4. Polityka finansowania nie obciążająca budżetu powiatu – głównie środki własne operatorów.

Zagrożenia dla rozwoju tego obszaru to przede wszystkim:
1. Brak inwestorów strategicznych w regionie.
2. Powoli następujące nasycenie rynku.
3. Dość wysokie koszty uzyskania przyłączenia – w stosunku do zamożności mieszkańców, zwłaszcza na terenach wiejskich.
4. Dość wysokie koszty nowych usług.

W odróżnieniu od poprzednich, w sferze technologii informacyjnych przeważają mocne strony nad słabymi, a szanse nad zagrożeniami. Naszym zdaniem wynika to z faktu bardzo dużego „urynkowienia” tego obszaru – obserwujemy konkurencję wielu obecnych i próby wejścia na rynek nowych operatorów. Nakłady inwestycyjne mają źródła w ich własnych środkach, nie obciążają więc budżetów gmin.

3.4. SFERA EKOLOGII


3.4.1. Zasoby przyrodniczo-krajobrazowe

Powiat posiada znaczące walory przyrodniczo-krajobrazowe. Bez przesady można stwierdzić, iż pod tym względem jego atrakcyjność jest duża. Najbardziej widoczne jest to wzdłuż Doliny Bobru, gdzie w 1989 roku utworzono Park Krajobrazowy, obejmujący wraz ze strefą ochronną całą gminę Wleń, część gminy Lubomierz, część gminy i miasta Lwówek Śląski. Na terenie powiatu znajdują się dwa rezerwaty przyrody:
· „Torfowisko Izerskie”,
· „Góra Zamkowa nad Wleniem” z ruinami średniowiecznego zamku.

Wysokie walory przyrodniczo-krajobrazowe powiatu praktycznie nie są wykorzystane dla celów rozwojowych, głównie dlatego, że tereny te są ubogie w infrastrukturę turystyczną. Poza tym nie ma spójnego programu działań w tej dziedzinie. Jest to poniekąd uzasadnione, gdyż powiat istnieje dopiero od roku, a wcześniej gminy były zbyt małe, aby samodzielnie rozwijać turystykę. Ze strony byłego województwa jeleniogórskiego trudno było liczyć na wsparcie, ponieważ jego władze były raczej zorientowane na popieranie tradycyjnych ośrodków turystycznych, takich jak Karpacz i Szklarska Poręba.
Zasoby powyższe są jednym z ważniejszych atutów powiatu. Dlatego też strategie jego rozwoju musimy zorientować na racjonalne ich wykorzystanie, dbając jednak w równej mierze o pozyskanie efektów ekonomicznych, jak o poprawę parametrów ekologicznych.



3.4.2. Stan powietrza atmosferycznego

Przez kilkadziesiąt lat tereny zajmowane obecnie przez powiat lwówecki (także tereny sąsiednie) były narażone na znaczne zanieczyszczenia powietrza powodowane ekspansją przemysłu energetycznego na bazie eksploatowanego węgla brunatnego oraz chemicznego skoncentrowanego u zbiegu granic Czech, Niemiec i Polski. Pod tym względem region ten, zwany Czarnym Trójkątem, należał w Europie Środkowej do najbardziej zanieczyszczonych.
Taki stan trwał do 1991 roku, kiedy to odpowiednie ministerstwa trzech zainteresowanych krajów podpisały deklarację o współpracy w celu poprawy stanu środowiska na tym obszarze. W wyniku zawartego porozumienia rozpoczęto realizację programu monitorowania poziomu zanieczyszczenia powietrza, wymiany informacji i podejmowanie działań interwencyjnych. Dzięki przedsięwzięciom, które doprowadziły do ograniczenia eksploatacji pokładów zasiarczonego węgla brunatnego, instalowania i modernizowania urządzeń filtracyjnych w elektrowniach i fabrykach chemicznych, stan zanieczyszczenia powietrza w regionie uległ poprawie.
Powyższa ocena została oparta na wynikach badań prowadzonych przez Inspektorat Ochrony Środowiska w Jeleniej Górze, które potwierdzają zdecydowaną tendencję spadkową zanieczyszczenia powietrza. Równocześnie musimy zdawać sobie sprawę, iż poza wspomnianymi na terenie powiatu istnieją inne jeszcze źródła emisji zanieczyszczeń, w tym
· 34 obiekty energetyczne (głównie kotłownie lokalne),
· 17 obiektów technologicznych (np. Fabryka Nawozów Fosforowych „Ubocz” w Gryfowie Śląskim, Kopalnia Anhydrytu „Nowy Ląd” w Niwnicach, Kopalnia Łupka Serycytowego „Jerzy” w Orłowicach, Kopalnia Rębiszów).
Działalność tych obiektów powoduje wzrost poziomu zanieczyszczenia powietrza, zwłaszcza na terenach miejskich w okresie grzewczym. Sytuację pogarsza znaczny udział zanieczyszczeń z palenisk domowych, również na terenach pozawiejskich, w których udział paliw ekologicznych jest znikomy.
Wraz ze wzrostem natężenia ruchu samochodowego, coraz większego znaczenia nabierają emisje ze środków transportu, co związane jest przede wszystkim z brakiem nowoczesnej infrastruktury drogowej.
Można przyjąć, iż w tej dziedzinie sytuacja jest przeciętna. Stopniowa poprawa czystości powietrza rokuje nadzieję na wzrost atrakcyjności turystyczno-rekreacyjnej powiatu.



3.4.3. Stan czystości wód powierzchniowych

Powiat lwówecki leży w zlewni Bobru i jego głównego dopływu – Kwisy. Badania Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska wykazały, że w r. 1998 stan czystości wód Bobru w granicach powiatu był następujący:
· według wskaźników fizyczno-chemicznych nie odpowiada normom z uwagi na znaczne stężenia azotu azotynowego i fosforu ogólnego;
· według wskaźników hydrobiologicznych odpowiada II klasie czystości;
· według stanu sanitarnego nie odpowiada normom.
Ogólnie wody Bobru i jego dopływów można zaliczyć do średnio zanieczyszczonych.

Stan czystości wód Kwisy:
· według wskaźników fizyczno-chemicznych odpowiada w zależności od przekroju I-III klasie;
· według wskaźników hydrobiologicznych odpowiada II klasie powyżej Świeradowa, a III klasie poniżej;
· według stanu sanitarnego nie odpowiada normom (powyżej Świeradowa: I klasa).
Ocena ogólna: Pod względem czystości wody Kwisy powyżej Świeradowa należy zaliczyć do nieznacznie zanieczyszczonych, a poniżej Świeradowa do średnio zanieczyszczonych.

Wody Czarnego Potoku zaliczono do średnio zanieczyszczonych, a Olzy – silnie zanieczyszczonych.

Głównymi źródłami zanieczyszczeń rzek są ścieki miejsko-przemysłowe Lwówka Śląkiego, Wlenia, Gryfowa, Mirska i Lubomierza oraz ścieki bytowo-gospodarcze z miejscowości wiejskich. W tych ostatnich rzadkością są lokalne przydomowe urządzenia do oczyszczenia ścieków. Stan ten należy ocenić jako wysoce niezadowalający, gdyż wodociągowanie terenów wiejskich jest bardziej zaawansowane od budowy oczyszczalni i sieci kanalizacyjnych. Sytuacja ta może powodować dalszą degradację rzek i potoków oraz pogorszenie stanu sanitarnego wsi. Miasta powiatu posiadają już wysokosprawne mechaniczno-biologiczne oczyszczalnie ścieków (Mirsk w budowie), lecz w większości niedociążone. Pilną sprawą jest więc skanalizowanie pozostałych terenów miejskich i podmiejskich.

Zadowalający stan czystości wód w rzekach to ważny argument na rzecz rozwijania różnego rodzaju przedsięwzięć o charakterze wypoczynkowym i rekreacyjnym, zwłaszcza w gminach, które nie posiadają alternatywnych możliwości rozwoju.



3.4.4. Stan czystości wód podziemnych

Wody podziemne muszą być traktowane być jako jeden z ważnych zasobów naturalnych ze względu na to, że są głównym źródłem zaopatrzenia mieszkańców w wodę do picia. Kwestią zasadniczą stają się więc działania na rzecz rozpoznania i eliminowania źródeł zanieczyszczeń tych wód.
Należy stwierdzić, iż monitorowanie stanu czystości wód podziemnych ma charakter systematyczny i należy ocenić je jako właściwe pod względem organizacyjnym i pomiarowym. Wyniki badań wykazują, iż na terenie powiatu lwóweckiego w zasadzie nie ma wód najwyższej jakości (klasa I). Wody podziemne tego regionu mają na ogół jakość wysoką lub średnią (klasy I b i II).
Do wód wysokiej jakości należą wody podziemne w Lubomierzu oraz wody pochodzące z ujęcia w Płakowicach na terenie gminy Lwówek Śląski, jak również w samym Lwówku. Pozostałe tereny powiatu posiadają wody o średnim stanie czystości.
Fakt posiadania wysokich pod względem jakości zasobów wody pitnej nie oznacza, że do konsumpcji zawsze trafia woda naprawdę czysta. W niektórych miejscowościach, np. w Lubomierzu, woda po przepłynięciu przez starą (głównie poniemiecką) sieć wodociągową traci swoją wysoką wartość i staje się niezdatna do bezpośredniego spożycia. Podobne problemy, choć w mniejszej skali, mają inne miejscowości. Dlatego też, planując przyszłe zmiany w sferze infrastruktury technicznej, należy dostrzegać konieczność wymiany sporej części sieci wodociągowej.



3.4.5. Gospodarka odpadami

Gospodarka odpadami stanowi ważny element działań na rzecz ochrony środowiska. Jednakże obecnie sprowadza się ona głównie do usuwania i gromadzenia na składowiskach, a w niewielkim stopniu – do wykorzystania gospodarczego.

W zakresie odpadów komunalnych gospodarkę tę ocenić można jako dostateczną. Na obszarze powiatu są czynne wysypiska odpadów dla:
· gminy i miasta Gryfów Śląski – w Wieży, eksploatowane od 1992 r.; dostosowane do wymogów ochrony środowiska;
· gminy i miasta Lubomierz – w Lubomierzu, eksploatowane od 1980 r.; planowana rozbudowa na terenie sąsiednim;
· gminy i miasta Lwówek Śląski – w Mojeszu, eksploatowane od 1984 r.; w II połowie b.r. zacznie funkcjonować nowoczesne składowisko w Płuczkach Dolnych, a dotychczasowe zostanie zrekultywowane;
· miasta i gminy Mirsk – w Karłowcu, wybudowane w 1997 r. i spełniające odpowiednie normy ochrony środowiska; poprzednie przy ul. Mickiewicza powinno być zrekultywowane do końca r. 2002;
· miasta i gminy Wleń – obecnie nie posiada własnego wysypiska; odpady komunalne wywożone są na regionalne w Siedlęcinie.

Liczba istniejących wysypisk wydaje się zaspokajać obecne potrzeby, ale ich funkcjonowanie nie jest w pełni zadowalające – nie prowadzi się segregacji odpadów (zwłaszcza niebezpiecznych), nie wszędzie jest monitoring wpływu na środowisko, systemy drenażu, zbierania i oczyszczania odcieków, odgazowywania.
W skład nowoczesnego obiektu powinna wchodzić ponadto linia sortowania selektywnego, kompostowania odpadów granicznych.
Poprawy wymaga również sytuacja w przypadku odpadów przemysłowych. Na terenie powiatu istnieje kilkudziesięciu wytwórców odpadów przemysłowych, z których znaczniejsi to:
· Fabryka Nawozów Fosforowych „Ubocz” w Gryfowie Śląskim,
· Kopalnie Gipsu i Anhydrytu „Nowy Ląd” w Niwnicach,
· „Comfort” Rakowice,
· „DROBUD” w Lwówku Śląskim,
· Zakłady Przemysłu Drzewnego,
· PP-U „PRI-BAZALT” w Rębiszowie,
· IKSM – Zakład Przemysłu Łupka w Krobicy.

Wytwarzane przez nich odpady (np. skalne, żużle, złom, trociny, gruz) nie są zaliczane do grupy niebezpiecznych. W większości (ok. 80 %) składowane są zarówno na składowiskach zakładowych, jak i komunalnych. Obecnie gospodarczo wykorzystuje się jedynie ok. 20 %.

Konieczne jest stworzenie kompleksowego programu gospodarki odpadami na poziomie powiatowym, ewentualnie ponadpowiatowym. Docelowo – zgodnie z odpowiednimi dyrektywami Unii Europejskiej – powinny powstać zintegrowane sieci usług do usuwania i unieszkodliwiania odpadów, pracujące w oparciu o nowoczesne technologie i opłacalne ekonomicznie.



3.4.6. Nadzwyczajne zagrożenia środowiska

Powyższa ocena stanu środowiska byłaby niepełna, gdyby pominięto kwestie magazynowania lub dystrybucji substancji niebezpiecznych. Na terenie powiatu są dwie firmy, które stanowią pod tym względem potencjalne zagrożenia dla środowiska:
· Fabryka Nawozów Fosforowych „Ubocz” (magazynuje kwas siarkowy i fluorokrzemowy),
· Rozlewnia Gazu Propan-Butan w Rakowicach Małych (magazynuje i prowadzi dystrybucję tego gazu).

Oba przedsiębiorstwa posiadają odpowiednie zabezpieczenie przed rozlewem lub wybuchem materiałów.



3.4.7. Zagrożenie hałasem

Na terenie powiatu znajduje się kilka zakładów uciążliwych z powodu emisji hałasu przemysłowego (głównie w Lwówku Śląskim, Gryfowie Śląskim i Lubomierzu). Mimo to kontrole prowadzone przez Inspektorat Ochrony Środowiska nie wykazały przekroczeń norm dopuszczalnych.
Badania hałasu drogowego wykazały, że poza kilkoma centralnie zlokalizowanymi odcinkami ulic Lwówka Śląskiego, na których w godzinach szczytu komunikacyjnego panowało ponadnormatywne natężenie hałasu (wyraźnie przewyższające dopuszczalną normę 70 decybeli), na terenie powiatu nie występowało zagrożenie hałasem drogowym.
Stopień zagrożenia środowiska, a zwłaszcza ludzi, hałasem nie jest wysoki. Ocena ta dotyczy stopnia zagrożenia zarówno hałasem przepływowym, jak i drogowym.
Powyższe informacje pozwalają na sformułowanie opinii, że hałas na terenie powiatu nie jest czynnikiem uciążliwym. Występujące w centrum Lwówka odstępstwo od normy powinno być usunięte np. poprzez modernizację miejskiej sieci komunikacyjnej.



Podsumowując wyniki diagnozy sfery ekologicznej, można uznać, iż:
· sytuacja w tej dziedzinie systematycznie się poprawia,
· powiat – z ekologicznego punktu widzenia – staje się coraz bardziej atrakcyjny,
· stan środowiska naturalnego sprzyja realizacji zamierzeń mających na celu rozwój turystyki, pojmowanej jako jeden ze stymulatorów wzrostu gospodarczego.


4. Zewnętrzne uwarunkowania rozwoju



4.1. UWARUNKOWANIA O CHARAKTERZE OGÓLNYM


Trudno jednoznacznie przewidzieć przyszłe tendencje rozwoju społeczno-gospodarczego Polski oraz procesy integracyjne w ramach Unii Europejskiej. Między prognozami istnieją dość znaczne rozbieżności, a przygotowujące je instytucje nie są zgodne nawet co do podstawowych wskaźników wzrostu gospodarczego. Punktem wyjścia niniejszej oceny są z jednej strony dane zawarte w prognozie gospodarczej dla Polski do 2010 r. przygotowanej przez Ministerstwo Finansów, z drugiej zaś – informacje na temat problemów rozwojowych Dolnego Śląska zamieszczone w projekcie strategii rozwoju Dolnego Śląska.
Wydaje się, że jednym z podstawowych celów polskiej gospodarki w ciągu najbliższych 10 lat pozostanie pogoń za Europą, co oznacza konieczność przyspieszenia wzrostu gospodarczego, redukowanie bezrobocia oraz zwiększenie udziału oszczędności i inwestycji do 30 % PKB (obecnie inwestujemy około 20 % PKB). Przewiduje się trzy warianty rozwoju kraju:

ü Aktywny
Według tego wariantu tempo wzrostu gospodarczego utrzyma się na poziomie 7 – 8 % rocznie, nastąpi przyspieszenie prywatyzacji. Nastąpi wzrost udziału sektora prywatnego w tworzeniu dochodu narodowego, zmniejszenie i uproszczenie systemu podatkowego, ograniczenie wydatków sektora publicznego (do 39 % w 2003 r. i do 33 % w 2010 r.), wzrost wydatków na bezpieczeństwo, obronę, administrację, edukację, spadek wydatków na cele konsumpcyjne, ograniczenie dotacji dla nierentownych firm państwowych i rolnictwa, likwidacja deficytu finansów publicznych (już w 2003 r.), szybszy wzrost inwestycji zagranicznych (1 – 2 % PKB), spadek bezrobocia (wzrost w latach 2002 – 2004 do 12 %, spadek do 7,5 % w 2010 r.), zmniejszenie liczby zatrudnionych w rolnictwie o 900 tysięcy osób. Wariant ten zapewnia Polsce szansę dorównania krajom Unii Europejskiej za 24 lata (przy założeniu, że wzrost gospodarczy w UE wyniesie 2 % rocznie).

ü Pasywny
Według tego wariantu tempo wzrostu gospodarki wyniesie 4 – 5 % rocznie, prywatyzacja będzie dość ograniczona (zwłaszcza w sferze usług), wydatki sektora publicznego będą rosły w tempie podobnym do wzrostu PKB, a ich udział w PKB nie zmieniłby się i wynosiłby 43 – 45 %. Nie będzie zmian w strukturze wydatków budżetowych, w tym w poziomie wydatków prorozwojowych oraz na podstawowe funkcje państwa, udział oszczędności w PKB stanie się tylko nieznacznie większy. Bezrobocie w 2010 r. wyniesie 13 % w skali kraju.

ü Ostrzegawczy
Według tego wariantu tempo wzrostu gospodarczego ma wynieść 3 – 4 % rocznie, nie należy spodziewać się szybszej prywatyzacji, a wydatki sektora publicznego wzrosną z 43 % (obecnie) do 47 – 50 % PKB (w 2010 r.), nastąpi podniesienie podatków (o 10 %), ograniczone zostaną nakłady inwestycyjne, wydatki na podstawowe funkcje państwa i prorozwojowe zmniejszą się o 3 %, zmaleją oszczędności krajowe i zagraniczne, dług publiczny wzrośnie do 60 % oraz bezrobocie – do 14,5 %.

Na tempo rozwoju kraju, a tym samym prawdopodobieństwo wystąpienia jednego z zasygnalizowanych wariantów, będą rzutowały między innymi następujące czynniki:

ü Sytuacja polityczna
Można oczekiwać korzystnych zmian w tej dziedzinie, zwłaszcza dyskontowania korzyści z przeprowadzonych reform, nasilenia woli politycznej głównych ugrupowań do dalszego transformowania gospodarki (mimo występujących niekiedy populistycznych deklaracji.

ü Integracja z UE
Należy się spodziewać przystąpienia Polski do UE w połowie dziesięciolecia, ale równocześnie trzeba liczyć się z wystąpieniem wielu napięć, które jednak w drugiej połowie dekady wyraźnie się zmniejszą, a fakt uzyskania przez nas członkostwa w UE może wyzwolić potencjał konkurencyjności poprzez otwarcie rynku europejskiego. Może to również pobudzić procesy modernizacyjne, jednak wymagać one będą znacznych nakładów finansowych.

ü Sytuacja demograficzna
Trzeba się przyzwyczajać, że wskaźnik przyrostu naturalnego przez najbliższe lata będzie miał wartość ujemną lub zerową (mimo prorodzinnej polityki rządu), i że w związku z tym liczba ludności w Polsce nieco spadnie lub pozostanie na obecnym poziomie.

ü Sytuacja na rynku pracy
Należy się liczyć z wystąpieniem sporych napięć na tym tle, zwłaszcza w najbliższych latach, kiedy to na rynku pracy pojawią się kolejne roczniki wyżu demograficznego. Powinniśmy zdawać sobie sprawę, że nie chcąc pogorszyć obecnego wskaźnika bezrobocia, państwo będzie musiało stworzyć około 3 mln nowych stanowisk pracy w skali kraju.

ü Rosnące dysproporcje regionalne i społeczne
Należy się spodziewać nierównomiernego rozwoju poszczególnych regionów, a także lokalnych społeczności. Najprawdopodobniej spotęgują się także dysproporcje w dochodach ludzi, w ich poziomie życia, szansach wykształcenia, kariery zawodowej itp.

Próbując zidentyfikować szanse, jakie dla powiatu lwóweckiego stwarza ogólna sytuacja społeczno-gospodarcza w perspektywie najbliższego dziesięciolecia, powinniśmy uświadomić sobie , że nie jesteśmy w uprzywilejowanej sytuacji i że najbardziej nawet korzystne trendy rozwojowe tylko częściowo mogą wspomagać nasz rozwój. Szansą powiatu jest bliskość granic, istniejący tutaj potencjał ludzki, coraz większa aktywność władz i obywateli oraz atrakcyjność przyrodnicza, natomiast jego słabość stanowi niski potencjał gospodarczy, zaniedbana infrastruktura oraz brak środków finansowych.
Strategia powiatu musi uwzględniać powyższe możliwości rozwoju, umiejętnie dyskontować obecne i przyszłe atuty oraz skutecznie niwelować wszelkie jego ograniczenia.

4.2. UWARUNKOWANIA O CHARAKTERZE REGIONALNYM


Województwo dolnośląskie już dzisiaj posiada spore możliwości rozwoju. Mieszka tutaj blisko 3 mln. osób, czyli około 8 % ludności kraju. Pod względem powierzchni Dolny Śląsk zajmuje ponad 6 % terytorium Polski. Region jest dobrze zurbanizowany (na wsi żyje jedna piąta mieszkańców), posiada kilka ponad stutysięcznych miast, w których mieszka jedna trzecia ogółu mieszkańców. Województwo zajmuje drugie miejsce w kraju pod względem potencjału rozwojowego. Jest także jednym z najlepiej rozwiniętych w kraju pod względem gospodarczym, z tym że o jego pozycji na mapie gospodarczej decydują głównie dość wysokie wyniki przemysłu, gdyż gospodarstwa rolne słabo wykorzystują, na ogół korzystne, warunki naturalne. Region posiada również takie atuty, jak znaczący potencjał naukowy, edukacyjny i kulturalny, nieźle rozwiniętą infrastrukturę komunikacyjną, bogatą bazę turystyczno-uzdrowiskową, spore zasoby naturalne i – co najważniejsze – nieźle wykształconych i przedsiębiorczych obywateli.
Istniejący potencjał rozwojowy województwa dolnośląskiego stwarza mu szansę szybkiego i wszechstronnego wzrostu w przyszłości. Można się spodziewać, że szansę tę podwyższą i urealnią coraz bliższe związki gospodarcze z krajami UE, w tym zwłaszcza z Niemcami, które wraz z postępem procesów integracyjnych jeszcze bardziej się zacieśniają. Należy oczekiwać, że będzie coraz większe zainteresowanie regionem ze strony inwestorów zagranicznych, głównie ze względu na jego bezpośrednie sąsiedztwo z Niemcami i Czechami, zasoby czynników wytwórczych, uwarunkowania historyczne itp.
Powiat lwówecki, położony w południowo-zachodniej części województwa, przy granicy z Czechami i w bliskiej odległości od granicy z Niemcami, ma szansę aktywnego uczestniczenia w tych procesach. Przebiegają tędy międzynarodowe szlaki komunikacyjne (Berlin – Karpacz, Sztokholm – Praga, Niemcy – Ukraina) oraz ważne drogi krajowe i lokalne, jest wiele miejsca na różnorodne inwestycje, duże zasoby siły roboczej, ciekawe środowisko przyrodnicze oraz obywatelska gotowość do działania na rzecz rozwoju regionu i poprawy warunków życia.
Mając to wszystko na uwadze, można oczekiwać, iż regionalne uwarunkowania będą stymulować rozwój powiatu lwóweckiego. Powyższa opinia wynika jednak bardziej z analizy obiektywnych przesłanek rozwoju Dolnego Śląska niż z przyjętych przez władze regionu propozycji.

Strategia rozwoju Dolnego Śląska stwierdza, iż region ten powinien stanowić swoisty pomost łączący Polskę z Europą. Formułuje też dwanaście zadań cząstkowych:
1. Stworzenie kompleksu uwarunkowań sprawiających, że na Dolnym Śląsku da się żyć w spokoju ducha, w zgodzie z ludźmi i harmonii z naturą.
2. Racjonalizacja edukacji uwzględniająca potrzeby rynku pracy.
3. Wspieranie rozwoju kultury w regionie.
4. Humanizacja systemu usług społecznych.
5. Ochrona środowiska naturalnego i rewitalizacja krajobrazu.
6. Całościowe zagospodarowanie Odry i jej dorzecza.
7. Rozbudowa i modernizacja infrastruktury komunikacyjnej.
8. Tworzenie warunków dla wielofunkcyjnego rozwoju wsi.
9. Działania na rzecz rozwoju usług turystycznych.
10. Promowanie oryginalnych inicjatyw gospodarczych.
11. Stymulowanie rozwoju instytucji otoczenia biznesu.
12. Budowanie prestiżu i pozycji regionu.

Trudno mieć zastrzeżenia co do słuszności przyjętej przez władze Dolnego Śląska misji oraz zadań określonych w strategii jego rozwoju. Patrząc jednak na nie z pozycji powiatu lwóweckiego, a zwłaszcza próbując odnieść je do strategii jego rozwoju, należy zauważyć, że:
ü Zadania zmierzające do usunięcia zaniedbań w sferze usług społecznych, komunikacji, turystyki, warunków życia na wsi, stymulacjach rozwoju inicjatyw gospodarczych, proekologicznych, kulturalnych itp. są ważne, ale ze względu na ich uniwersalny charakter, tylko pośrednio odnoszą się do naszego powiatu.
ü Zasadnicze znaczenie w procesie rozwoju regionu zostało przypisane problemom dotyczącym komunikacji, edukacji i zagospodarowania dorzecza Odry. Racjonalizacja systemu edukacyjnego, przede wszystkim dostosowanie profili kształcenia do potrzeb rynku pracy, to zamierzenie ważne także dla nas. Istotne jest również dążenie do poprawy systemu komunikacyjnego, a zwłaszcza zapowiedzi modernizacji autostrady A4, z tym że propozycje władz wojewódzkich dotyczące tego zagadnienia nie mówią wyraźnie o potrzebie rozbudowy dróg dojazdowych w tej części województwa. Koncentracja na zagospodarowanie Odry jest dla nas niekorzystnym rozwiązaniem.
ü Zaproponowane w strategii rozwoju Dolnego Śląska działania w sferze turystyki są ukierunkowane na rozwój tradycyjnych ośrodków turystyczno-sanatoryjnych w południowej części województwa w paśmie Sudetów. Oznacza to, że próby rozwoju turystyki w naszym powiecie nie zdobędą znaczącego wsparcia ze strony władz regionu, a być może będą nawet torpedowane.

Ocena założeń rozwoju regionu dolnośląskiego z perspektywy powiatu lwóweckiego nie jest pełna, ale mimo to pozwala sformułować opinię, iż obecne kierunki i cele przyjęte w strategii województwa w niewielkim stopniu wychodzą naprzeciw naszym zamierzeniom. Możemy mieć nadzieję, że wspomniane wcześniej obiektywne uwarunkowania naszego rozwoju skorygują te założenia i przyspieszą nasz rozwój.

5. Możliwe opcje strategiczne



Informacje i opinie zawarte w materiałach prezentujących diagnozę prospektywną pięciu gmin tworzących powiat lwówecki, jak i w części diagnostycznej niniejszego dokumentu, są na tyle zasobne i wszechstronne, iż na ich podłożu jest możliwe podjęcie próby sformułowania opcji strategicznego rozwoju powiatu lwóweckiego. Formułując opcje strategiczne pamiętaliśmy także o zewnętrznych uwarunkowaniach jego rozwoju.

Uważamy, że władze powiatu lwóweckiego mogą rozpatrywać następujące ogólne strategie rozwoju:

ü Strategia zrównoważonego rozwoju
Zakłada zharmonizowany i zrównoważony rozwój wszystkich obszarów, głównie przemysłu, rolnictwa, turystyki i sfery społecznej.

ü Strategia koncentracji
Zakłada wyodrębnienie określonego obszaru, skoncentrowanie na nim wysiłków, rozwinięcie go w takim stopniu, aby był swoistą lokomotywą wzrostu obszarów pozostałych. Uważamy, że w przypadku powiatu lwóweckiego koncentracja działań strategicznych może dotyczyć:
· przemysłu,
· turystyki.

ü Strategia tworzenia monokultury gospodarczej
Zakłada zdecydowaną koncentrację działań na rzecz rozwoju jednej dziedziny w takim stopniu i zakresie, jak jest to możliwe ze względów społecznych i ekonomicznych. Strategia ta prowadzi do powstania silnego potencjału w wybranej dziedzinie, np. turystyce, a pozostałe sprawy dostrzega wyłącznie jako źródło wspomagające.

Opcje te poddane zostały wszechstronnej ocenie, opartej na następujących kryteriach:
ü realność propozycji,
ü szansa zrealizowania,
ü uwarunkowania społeczne,
ü uwarunkowania ekonomiczne,
ü uwarunkowania organizacyjne,
ü komplementarność z celami rozwoju regionu i kraju,
ü trwałość rozwiązań,
ü wykorzystanie istniejących zasobów,
ü potencjał innowacyjno-przedsiębiorczy,
ü oczekiwane rezultaty.

W wyniku oceny uznano, że najkorzystniejszy wariant rozwoju powiatu lwóweckiego zapewnia strategia rozwoju zrównoważonego, ponieważ w obecnej sytuacji pozwala najpełniej wykorzystać istniejący potencjał, jest najbardziej bezpieczna ze względów społecznych, a także daje szansę na wzrost oparty na wewnętrznych zasobach oraz generuje szerokie zachowania przedsiębiorcze i innowacyjne, prowadzące do zajęcia lepszej pozycji w województwie pod względem potencjału rozwojowego.
Ocena ta stała się również punktem wyjścia do sformułowania misji, przyjęcia wizji oraz strategicznych celów rozwoju powiatu lwóweckiego.

6. Sformułowanie misji i wizji rozwoju powiatu



Misja wskazuje na rolę, jaką określona jednostka terytorialna (miasto, gmina, województwo) będzie spełniać w przyszłości w ramach szeroko rozumianego układu stosunków politycznych, gospodarczych, społecznych i międzynarodowych. Założenia zawarte w misji skierowane są ku przyszłości i mają dość uniwersalny charakter. Równocześnie jednak powinny być realne, przekonujące i oparte na twórczej diagnozie potrzeb społeczności lokalnej.

Formułując misję powiatu lwóweckiego, pamiętamy o misji Dolnego Śląska, która głosi, iż region ten powinien spinać Polskę z Europą. Uważamy, że powiat lwówecki, ze względu na swoją historię, potencjał kulturowy oraz bliskie sąsiedztwo z Czechami i Niemcami, musi być aktywnym wyrazicielem podobnych dążeń i przyczyniać się do ich spełniania.

Formułując misję powiatu lwóweckiego, czujemy również potrzebę określenia jego przyszłej roli w sposób bardziej zindywidualizowany i bardziej konkretny. Uważamy, że misję można sformułować następująco:


POWIAT LWÓWECKI TO REGION OTWARTY NA ŚWIAT,
NA NOWE POMYSŁY I INICJATYWY,
PRZYJAZNY STAŁYM MIESZKAŃCOM I PRZYBYSZOM.


Chcemy przez to powiedzieć, że ziemia lwówecka będzie miejscem:
ü do którego bez przeszkód docierają zmiany, jakie niesie proces globalizacji oraz europejskiej integracji;
ü w którym każdy pomysł i każda nowa inicjatywa znajduje zrozumienie i wsparcie, jeżeli pobudza procesy rozwoju;
ü w którym wszelkie inicjatywy mają na celu poprawę życia mieszkańców i gdzie życzliwie traktuje się gości.

Pełnienie przez powiat roli, która została zapisana w misji, będzie możliwe, gdy zostaną zrealizowane główne cele strategicznego rozwoju. Cele takie określane są jako wizja rozwojowa. Mówiąc bardziej dokładnie, wizja tworzy obraz przyszłości zapisany w formie najważniejszych celów, pozwala zorientować się, jaki będzie kształt naszego jutra.

Nasza wizja urzeczywistni się, gdy osiągniemy następujące cele:
ü Poprawa warunków i jakości życia mieszkańców.
ü Podniesienie na wyższy stopień rozwoju gospodarczego.
ü Wzmocnienie pozycji powiatu w województwie, kraju i Europie.

Wizja ma dość ogólny charakter, a określające ją strategiczne cele wskazują raczej na kierunki rozwoju, niż na sposoby dojścia do celu. Te ostatnie zostaną zapisane w strategiach dziedzinowych, stanowiących integralną część niniejszego dokumentu.

Chcąc właściwie przygotować strategie dziedzinowe, musimy bliżej przyjrzeć się powyższym celom strategicznym, odpowiednio je zinterpretować i rozpisać na zadania.

7. Cele i zadania strategii



I. Cel strategiczny:
Poprawa warunków i jakości życia mieszkańców

Interpretacja:
Wzrost gospodarczy ma sens wówczas, gdy bezpośrednio wpływa na poprawę warunków i jakość życia mieszkańców. Wydaje się więc, że strategia rozwoju powiatu lwóweckiego powinna wyraźnie eksponować istnienie tego rodzaju relacji. Powinniśmy bowiem zdawać sobie sprawę, że w obecnych czasach sami musimy stworzyć podstawy ekonomiczne rozwoju, a następnie umiejętnie i sprawiedliwie jego efekty przetworzyć na jakość naszego życia. W sferze społecznej do zrobienia jest szczególnie dużo. Zaniedbania i braki występują we wszystkich jej obszarach. Nie sposób więc planować pełne i szybkie ich usunięcie. Konieczne jest dokonanie wyboru najbardziej pilnych problemów i właśnie na ich rozwiązaniu skoncentrowanie wysiłków. Musi być to jednak wybór głęboko przemyślany i poddany społecznemu osądowi. Zadania, które eksponujemy w niniejszym dokumencie wydają się nam szczególnie ważne i pilne, dlatego też od nich należy rozpocząć realizację programu poprawy jakości życia. Nie oznacza to jednak, iż nie dostrzegamy pozostałych spraw i że nie mamy świadomości, iż trzeba będzie je podjąć.

Zadania:
ü Ograniczenie negatywnych skutków bezrobocia. Racjonalizacja funkcjonowania Urzędu Pracy. Doskonalenie systemu reorientacji zawodowej i przekwalifikowania bezrobotnych. Zmiana profilu kształcenia w szkołach zawodowych. Organizowanie robót publicznych i propagowanie różnych form zatrudnienia sezonowego. Stworzenie systemu informacji o pojawiających się miejscach pracy.
ü Poprawa bezpieczeństwa publicznego. Doskonalenie systemu informacji o możliwych źródłach przestępstw. Powołanie społecznych grup wsparcia i pomocy. Stworzenie kompleksowego programu działań zapewniających bezpieczeństwo na drogach (zwłaszcza dzieci).
ü Poprawa opieki zdrowotnej i społecznej. Odbudowa systemu profilaktyki medycznej w szkołach. Stworzenie systemu monitorowania działalności placówek służby zdrowia. Opracowanie programu opieki nad ludźmi samotnymi i niedołężnymi.
ü Podjęcie działań w trosce o młodzież. Stworzenie systemu monitorowania warunków nauki. Rozwój zajęć pozalekcyjnych w szkołach. Powołanie młodzieżowych ośrodków organizowania czasu wolnego. Utworzenie powiatowego centrum informacji i doradztwa edukacyjnego i zawodowego.

Zasygnalizowane zadania stanowią kierunkowe wytyczne strategii rozwoju sfery społecznej. Prezentowana zaś niżej strategia stara się wskazać na sposoby i kolejność ich realizacji. Z założenia nie jest ona zbyt drobiazgowa. Świadomie zostawia otwarte drzwi dla wszystkich instytucji i działaczy chcących włączyć się do poprawy warunków i jakości życia lokalnej społeczności.


II. Cel strategiczny:
Podniesienie na wyższy poziom rozwoju gospodarczego

Interpretacja:
Aktualny poziom rozwoju gospodarczego powiatu oceniliśmy jako niezadowalający. Wychodząc z założenia, że o przyszłości w dużym stopniu decyduje gospodarka, chcemy poświęcić jej szczególnie dużo uwagi. Powiat lwówecki ma szansę osiągnąć znacznie wyższy wskaźnik rozwoju ekonomicznego. Posiada pokaźne zasoby naturalne, niezłą infrastrukturę gospodarczą, niewykorzystane zasoby siły roboczej i bogate tradycje gospodarowania. Naszym zdaniem rozwój gospodarczy powiatu musi być oparty na harmonijnym rozwoju wszystkich sfer życia gospodarczego. Sprawami o podstawowym znaczeniu dla rozwoju tego obszaru życia są: przerwanie stanu marazmu i zastoju, odbudowa wiary w sukces gospodarczy, zakończenie przekształceń własnościowych, stworzenie instrumentów wspomagania biznesu, pozyskanie kapitału i nowych inwestorów. Uważamy, że chcąc zainspirować w powiecie wzrost gospodarczy nie tyle potrzebne są nowe zasoby, co raczej kompleksowa strategia rozwoju gospodarki przedsiębiorczej.

Zadania:
ü Zmiana struktury gospodarczej w rolnictwie. Reorientacja gospodarstw wiejskich. Unowocześnienie wyposażenia. Wzrost przedsięwzięć edukacyjnych. Pomoc kapitałowa i organizacyjna.
ü Poszukiwanie nowych obszarów działalności dla istniejących firm produkcyjnych, usługowych i handlowych. Organizowanie wsparcia kapitałowego w istniejących instytucjach finansowych. Poszukiwanie zewnętrznych inwestorów strategicznych. Rozwój inicjatyw gospodarczych mieszkańców. Poszukiwanie możliwości eksportowych. Rozwój wiedzy o istocie, zasadach i formach gospodarowania. Tworzenie nowych miejsc pracy.
ü Tworzenie nowoczesnej, zorientowanej na biznes, turystyki. Budowa bazy turystycznej. Kształcenie kadry. Promocja turystyczno-krajoznawcza powiatu. Opracowanie kompleksowego i zintegrowanego programu działań zainteresowanych gmin, instytucji, organizacji i działaczy na rzecz rozwoju turystyki. Tworzenie różnych form wsparcia kapitałowego i organizacyjnego turystyki.

W warunkach gospodarki rynkowej funkcjonowanie jednostek gospodarczych ma sens wówczas, gdy ich działalność jest spójna ze społecznym oczekiwaniem. Dlatego też proponowana przez nas strategia rozwoju gospodarczego kładzie nacisk na kwestię pobudzania szeroko rozumianych zachowań przedsiębiorczych, stara się wskazywać mechanizmy funkcjonowania rynku i przedsiębiorcy oraz tworzyć relacje między nimi.


III. Cel strategiczny:
Wzmocnienie pozycji powiatu w województwie, kraju i Europie

Interpretacja:
Wysoka pozycja konkurencyjna powiatu, zapewniająca mu godne miejsce w regionie, kraju oraz w Europie, zależy od wielu czynników, w tym zwłaszcza od potencjału gospodarczego budowanego przez działające tu firmy, od zaangażowania i zasobności mieszkańców, od poziomu funkcjonowania miejscowych instytucji, systemu zarządzania, stanu infrastruktury technicznej itp.
Sprawom gospodarczym i społecznym poświęciliśmy wcześniej sporo uwagi. W tym miejscu chcemy zająć się dwoma obszarami, które – naszym zdaniem – będą w pierwszym rzędzie wpływać na szeroko rozumianą konkurencyjność powiatu lwóweckiego. Są to: infrastruktura techniczna oraz infrastruktura zarządzania.
Zarówno w ramach pierwszego, jak i drugiego obszaru sytuacja nie jest dobra. infrastruktura techniczna jest przestarzała i niedostatecznie rozwinięta, zaś infrastruktura zarządzania powiatem dopiero się kształtuje, napotykając spore trudności o charakterze wewnętrznym i zewnętrznym oraz obiektywnym i subiektywnym. Strategia rozwoju powiatu musi obszarom tym poświęcić duże zainteresowanie, nie tylko dlatego, iż warunkują one rozwój, ale także dlatego, iż są jego swoistą wizytówką.




Zadania:
Infrastruktura techniczna:
ü Poprawa i rozbudowa układu komunikacyjnego. Modernizacja dróg. Scalenie sieci dróg lokalnych i ponadlokalnych. Racjonalizacja rozkładów jazdy autobusów i pociągów. Uruchomienie alternatywnych form komunikacji.
ü Poprawa warunków sanitarnych zwłaszcza na wsi. Rozbudowa sieci wodociągowej, kanalizacyjnej i oczyszczalni ścieków. Gazyfikacja. Zagospodarowanie odpadów stałych.
ü Ochrona istniejących obiektów budowlanych i budowli. Program remontowo-modernizacyjny zwłaszcza budynków posiadających wartość kulturową. Stworzenie systemu wspomagającego remonty mieszkań i domów prywatnych. Opracowanie i wspieranie przedsięwzięć adaptacyjnych. Budowa hoteli i parkingów.
ü Zabezpieczenie przeciwpowodziowe. Doskonalenie współpracy gmin i powiatów w tej dziedzinie. Budowa ochronnych zbiorników przeciwpowodziowych. Regulacja rzek i potoków.

Zadania:
Infrastruktura zarządzania:
ü Koordynacja realizacji zadań zapisanych w programach strategicznego rozwoju gmin i powiązanie ich ze strategią rozwoju powiatu.
ü Stworzenie programu pełnej integracji gmin w ramach struktury powiatowej.
ü Stworzenie powiatowego systemu informacji o zakresie i terminach funkcjonowania urzędów, instytucji, placówek służby zdrowia, szkół itp. oraz upowszechnienie go wśród mieszkańców.
ü Powołanie zespołu do spraw monitorowania sytuacji zewnętrznej oraz organizowanie skutecznych działań lobbystycznych.
ü Opracowanie programu współpracy z sąsiadami, zwłaszcza w ramach Euroregionu „Nysa” oraz Związku Gmin „Kwisa”.

Prezentowana w dalszej części dokumentu strategia realizacji zasygnalizowanych zadań uszczegóławia niektóre kwestie. Nie wolno jednak traktować jej jako propozycji kompleksowej czy zamkniętej. Przeciwnie, należy widzieć ją jako punkt wyjścia do podejmowania dalszych działań.

Skuteczna realizacja powyższych celów i zadań przyniesie wymierne korzyści lokalnej społeczności. Równocześnie sprawi, że powiat lwówecki podwyższy znacznie swój potencjał rozwojowy. Chcemy, aby za kilka lat pod względem potencjału rozwojowego był on w czołówce powiatów dolnośląskich.

8. Założenia strategicznego programu operacyjnego



8.1. DZIEDZINA SPOŁECZNA


Celem strategicznym w zakresie obszaru społecznego jest:

Poprawa warunków i jakości życia mieszkańców

W ramach tak sformułowanego celu strategicznego, należałoby osiągnięcie go rozpatrywać poprzez aktywne działania w kilku obszarach. Będą to przede wszystkim zadania związane z:
ü ograniczeniem negatywnych skutków bezrobocia,
ü poprawą opieki zdrowotnej i społecznej,
ü poprawą bezpieczeństwa publicznego,
ü kształtowaniem właściwego systemu wychowawczego („troska o młodzież”),
ü integracją społeczności lokalnej.

Poniżej zostaną przedstawione propozycje konkretnych działań w ramach tych obszarów. Nie należy jednak ich traktować jako „jedynie słusznych” i wyczerpujących. Wymagają one jeszcze dyskusji oraz uzupełnienia. W następnym etapie powinny zostać określone:
ü harmonogram realizacji,
ü uczestnicy i realizatorzy poszczególnych zadań,
ü wstępna kalkulacja kosztów,
ü źródła finansowania.

8.1.1. Ograniczenie negatywnych skutków bezrobocia

Dotychczasowe doświadczenia w zakresie ograniczania bezrobocia wskazują jednoznacznie, iż najskuteczniejszą metodą jego zwalczania jest rozwój gospodarczy, a co za tym idzie tworzenie nowych miejsc pracy. Jednakże aby można było mówić o harmonijnym rozwoju ekonomicznym należy pamiętać o równoległym dostosowywaniu infrastruktury społecznej do wymagań rynku. Z tego punktu widzenia można wyróżnić kilka zasadniczych zadań stojących przed powiatem lwóweckim.

Aktywizacja zawodowa bezrobotnych:
a) kursy przekwalifikowujące (reorientacja zawodowa),
b) kursy podnoszące dotychczas zdobyte uprawnienia i kwalifikacje,
c) tworzenie nowych miejsc pracy dzięki programom prac interwencyjnych i robót publicznych,
d) warsztaty w ramach klubu pracy umożliwiające udzielenie bezpośredniej pomocy i wsparcia osobom będącym bez pracy najdłużej, organizacja szkoleń i kursów ułatwiających znalezienie pracy, pisania życiorysu czy autoprezentacji.

Analiza struktury wykształcenia oraz struktury wiekowej bezrobotnych stanowi cenną wskazówkę, do których grup społecznych należy kierować oferty w wyszczególnionym wyżej zakresie. W przypadku bezrobotnych zarejestrowanych w PUP w Lwówku Śląskim powinny być to w pierwszej kolejności osoby znajdujące się u szczytu swej aktywności zawodowej, a więc w przedziale wiekowym 20 – 40 lat mające wykształcenie zasadnicze i podstawowe, w tym w szczególności mężczyźni z wykształceniem podstawowym i zasadniczym oraz kobiety z wykształceniem średnim. Tak jednoznaczne wskazanie grup społecznych mających być adresatami programów aktywizacji zawodowej spowoduje odczuwalną poprawę sytuacji osób bezrobotnych w skali całego powiatu z uwagi na fakt, iż to właśnie wskazane wyżej grupy są reprezentowane najliczniej wśród bezrobotnych.

Doskonalenie funkcjonowania Urzędu Pracy:
a) stała obecność na rynku pracy dzięki bezpośrednim (codziennym i planowym) kontaktom z pracodawcami, aktywne zdobywanie ofert pracy, wprowadzenie premii motywacyjnej dla tych pracowników, którzy zdobędą najwięcej ofert pracy dla bezrobotnych,
b) monitorowanie potrzeb rynku będące gwarancją podejmowania właściwych decyzji co do wyboru szkolenia czy kursu przekwalifikowującego,
c) opracowanie kryteriów oceny oferowanych szkoleń i kursów dla bezrobotnych umożliwiających wybór najlepszych partnerów,
d) weryfikacja dotychczasowej działalności w zakresie organizacji i kierowania bezrobotnych na szkolenia pod kątem ich skuteczności z uwzględnieniem konieczności wprowadzenia zmian podnoszących skuteczność szkoleń,
e) aktywne doradztwo zawodowe oparte na pewnych i sprawdzonych informacjach dotyczących osób bezrobotnych i pracodawców – bardzo dobre rozpoznanie kwalifikacji osób bezrobotnych gwarantujące podjęcie właściwych i trafnych decyzji co do charakteru i rodzaju oferowanej pracy,
f) rozpoznanie sytuacji wśród osób pozostających bez pracy a zamieszkałych na wsi, gdyż w tych grupach społecznych występuje zjawisko bezrobocia ukrytego,
g) organizacja giełd pracy z częstotliwością umożliwiającą optymalne zaspokajanie potrzeb kadrowych pracodawców,
h) szerokie doradztwo zawodowe skierowane do uczniów ostatnich klas szkół średnich zawodowych, ogólnokształcących i gimnazjalnych, którego celem byłoby informowanie uczniów o sytuacji na rynku pracy ułatwiających zdobycie odpowiednich kwalifikacji stwarzających szanse na zatrudnienie,
i) opracowanie procedur gwarantujących właściwe wykorzystanie środków z Funduszu Pracy na wspieranie wszystkich inicjatyw ograniczających bezrobocie na terenie powiatu (weryfikacja dotychczasowej działalności w zakresie udzielania pożyczek z Funduszu Pracy).

Dostosowanie kierunków kształcenia do wymagań rynku pracy:
a) analiza struktury zawodowej osób bezrobotnych i porównanie jej z kierunkami kształcenia w powiecie,
b) analiza trendów gospodarczych i zapotrzebowania na określone kwalifikacje w przyszłości, zwrócić należy też uwagę na konieczność znajomości języków obcych,
c) analiza kompetencji i możliwości adaptacyjnych kadry pedagogicznej – zachęcanie i ułatwianie nauczycielom (jeżeli zachodzi taka konieczność) zmianę kwalifikacji,
d) administracyjne ograniczenie napływu uczniów do szkół lub klas dających niewielkie szanse na zatrudnienie na lokalnym rynku pracy,
e) zobowiązanie dyrekcji szkół do przedstawienia programu reorganizacji szkolenia w ramach danej jednostki.

Aktywna polityka władz powiatu:
a) stały kontakt przedstawicieli samorządu z przedsiębiorcami dający dobrą orientację w sytuacji ekonomicznej przedsiębiorstw,
b) aktywizacja i animacja przedsiębiorczości na terenie powiatu np. poprzez utworzenie centrum przedsiębiorczości; podstawowym celem ich tworzenia byłoby inicjowanie aktywności gospodarczej w wybranych branżach (rokujących największe szanse powodzenia) i pożądanych z punktu widzenia społeczności lokalnej; utworzenie centrum przedsiębiorczości winno być poprzedzone szczegółowym rozpoznaniem potrzeb gospodarczych powiatu i regionu, aby nie stwarzać zagrożenia dla już funkcjonujących na rynku przedsiębiorstw,
c) pozyskiwanie nowych inwestorów poprzez uczestniczenie w ogólnopolskich targach umożliwiających realizowanie aktywnej polityki w zakresie promocji powiatu,
d) aktywny nadzór nad sposobem wydatkowania środków przeznaczonych na walkę z bezrobociem.
e) opracowanie wspólnej oferty inwestycyjnej powiatu



8.1.2. Poprawa opieki zdrowotnej i społecznej

Jakość życia mieszkańców powiatu bezpośrednio zależy od stanu opieki zdrowotnej. Dostępność do lekarzy pierwszego kontaktu i specjalistów jest podstawowym miernikiem sytuacji. Dane statystyczne wskazują na niedobór lekarzy i stomatologów w powiecie. Reforma służby zdrowia i finansowanie jej poprzez Kasy Chorych spowodowały praktycznie zmniejszenie nakładów na opiekę zdrowotną, stąd też nie należy oczekiwać zwiększenia zatrudnienia. Przyczynia się to do spadku jakości świadczeń medycznych, a w konsekwencji obniżenia poczucia bezpieczeństwa zdrowotnego wśród mieszkańców powiatu. Reforma stworzyła jednak nowe możliwości funkcjonowania podstawowej opieki zdrowotnej (kontrakty, wybór lekarza, brak obligatoryjnej przynależności do danych placówek) i poprzez to wyzwoliła naturalną aktywność niektórych pracowników służby zdrowia.

Profilaktyka
Jest to absolutny priorytet związany z ochroną zdrowotną. Taniej i łatwiej jest zapobiegać niż leczyć. Leczenie powinno być traktowane jako działanie naprawcze na skutek niepowodzeń w profilaktyce. To brak profilaktyki powoduje chorobę, a choroba niepełnosprawność. Tymczasem w dalszym ciągu liderami służby zdrowia są lekarze leczący, a nie zapobiegający. Przedmiotem zainteresowania powinna być cała psychofizyczna i społeczna struktura człowieka (opieka zdrowotna i społeczna):
a) kształtowanie zachowań zdrowotnych – w realizację tego zadania powinno być zaangażowanych wiele instytucji społecznych, takich jak rodzina, przedszkola, szkoły, przychodnie, szpitale, zakłady pracy czy środki masowego przekazu; celem wychowania zdrowotnego powinno być uświadomienie ludziom odpowiednich zasad higieny, potrzeby właściwego odżywiania, wypoczynku, a także zagrożeń i niebezpieczeństw zdrowotnych związanych z niewłaściwymi sposobami życia i postępowania,
b) organizowanie tzw. „białych dni” w służbie zdrowia – ideą jest ułatwienie mieszkańcom dostępu do danych specjalistów bez wymaganych normalnie skierowań, a także promocja placówek służby zdrowia, co w ramach swobody wyboru placówki i lekarza jest również istotne,
c) profilaktyka konkretnych zagrożeń chorobowych – łatwy dostęp do urządzeń specjalistycznych i badań diagnostycznych (np. mammografia, EKG).

Poszerzenie oferty usług medycznych:
a) stworzenie systemu monitorowania działalności placówek służby zdrowia – należy opracować system informacji o dostępności usług medycznych na terenie powiatu oraz w najbliższych okolicach; zmiany przepisów i zasad korzystania z opieki zdrowotnej prowadzą do dezorientacji wśród pacjentów i w efekcie do poczucia braku bezpieczeństwa zdrowotnego; system monitorowania i informacji miałby pomóc pacjentom poruszać się w nowym systemie służby zdrowia i mógłby usprawnić funkcjonowanie opieki medycznej; powinien on monitorować pracę zarówno zakładów publicznych, jak i niepublicznych oraz prywatnych gabinetów lekarskich,
b) stwarzanie możliwości i/lub ułatwień przy powstawaniu nowych gabinetów lekarskich o pożądanych na terenie powiatu specjalnościach.

Tworzenie systemów społecznego wsparcia:
a) opracowanie programu opieki nad ludźmi samotnymi i niedołężnymi – struktura wiekowa mieszkańców powiatu wskazuje na konieczność stworzenia celowych programów opieki, zwłaszcza dla mieszkańców wsi, gdzie odsetek ludzi starszych i samotnych jest szczególnie wysoki; ludzie ci potrzebują z reguły intensywniejszej opieki medycznej, należy jednak mieć na uwadze rehabilitację społeczną tych osób,
b) inspirowanie powstawania różnorodnych grup pomocy – grupy takie skupiałyby osoby na postawie podobnych zagrożeń (np. pacjenci po zawale, rodzice dzieci upośledzonych); główną funkcją tych grup powinno być dawanie sobie wsparcia poprzez spotkania i zapobieganie izolacji społecznej, a także dostarczanie konkretnej pomocy finansowej i materialnej (poprzez informowanie skąd można uzyskać pomoc) oraz emocjonalnej.

Pozyskanie środków finansowych na opiekę społeczną
Duże bezrobocie na terenie powiatu oraz patologie społeczne (głównie alkoholizm i patologie rodziny) to bezpośrednie przyczyny korzystania z opieki społecznej. Budżety tych instytucji nie są w stanie zapewnić bezpieczeństwa wszystkim potrzebującym. W związku z tym rodzi się konieczność pozyskania pieniędzy z innych źródeł. Mogą to być:
ü fundacje – należy opracować listę fundacji ogólnopolskich i regionalnych zajmujących się pomocą społeczną i starać się o pozyskanie od nich środków,
ü sponsorzy – będą to głównie firmy działające na terenie powiatu, należałoby stworzyć projekt działań marketingowych, skłaniających firmy do pomocy (korzyścią są odpisy podatkowe),
ü instytucje kościelne.



8.1.3. Poprawa bezpieczeństwa publicznego

Mimo nie najgorszych wskaźników wykrywalności sprawców przestępstw, liczba niektórych z nich (zwłaszcza różnego rodzaju kradzieży) jest wysoka i stanowi zagrożenie bezpieczeństwa mieszkańców powiatu. Zwrócić też należy uwagę na subiektywny brak poczucia bezpieczeństwa (szeroko rozumianego) wśród mieszkańców, który bezpośrednio wpływa na jakość życia w powiecie.

Zwiększenie poczucia bezpieczeństwa mieszkańców powiatu:
a) opracowanie programu działania na rzecz bezpieczeństwa i porządku publicznego – konieczna jest tu współpraca policji z samorządem powiatowym,
b) zwiększenie ilości dzielnicowych (Ustawa o Policji umożliwia powiatowi zwiększenie etatów pod warunkiem pokrycia kosztów utrzymania na okres co najmniej 5 lat) – personalizacja stosunków policja – społeczeństwo poprzez bezpośrednie, osobiste kontakty w miejscu zamieszkania jest warunkiem koniecznym do wzrostu poczucia bezpieczeństwa, a z drugiej strony poprzez znajomość środowiska zwiększa skuteczność działań policji,
c) poprawa wyposażenia jednostek związanych z bezpieczeństwem (policja, straż pożarna, obrona cywilna),
d) utrzymanie posterunków i małych komisariatów.

Zwiększenie działań prewencyjnych:
a) prowadzenie działalności informacyjnej dotyczącej bezpieczeństwa publicznego na terenie szkół i w prasie lokalnej,
b) stworzenie systemu informacji o możliwych źródłach przestępstw,
c) opracowanie kompleksowego programu działań zapewniających bezpieczeństwo na drogach (zwłaszcza dzieci),
d) inspirowanie i umożliwianie powstania społecznych grup pomocy.

Rozwój centrum antykryzysowego
Centrum antykryzysowe ma koordynować działania wszystkich podmiotów zajmujących się bezpieczeństwem publicznym w sytuacjach kryzysowych (np. powódź, skażenie środowiska). Koordynacja taka mimo stosunkowo dużych nakładów początkowych da wymierne korzyści w postaci oszczędności w sytuacjach zagrożenia oraz wzmocni poczucie bezpieczeństwa mieszkańców.



8.1.4. Kształtowanie systemu wychowawczego

Środowisko lokalne we wszystkich płaszczyznach stanowi podłoże, na którym przebiega rozwój jednostki, jej uspołecznienie i wychowanie. Stąd też wychowanie jest coraz bardziej istotnym elementem w życiu społeczeństwa. Jako czynnik postępu społecznego powinno być przedmiotem szczególnego zainteresowania przy budowie strategii powiatu.

Integracja placówek szkolnych i środowiska
Planowa współpraca szkoły ze środowiskiem powinna polegać na regulowaniu wpływów środowiska i angażowanie jego sił w celu doskonalenia pracy wychowawczo-dydaktycznej szkoły oraz na organizowaniu wzajemnej współpracy. Trwała współpraca wymaga zaangażowania wszystkich ogniw szkoły (dyrekcja, nauczyciele, uczniowie):
a) kontrola wychowawcza środowisk stwarzających zagrożenie,
b) mobilizowanie i angażowanie sił społecznych środowiska w celu doskonalenia urządzeń szkoły (np. wyposażenie sal gimnastycznych),
c) zaangażowanie w pracę na rzecz środowiska i społeczności lokalnej (kluby, domy kultury, opieka społeczna, ochrona przyrody, ochrona dóbr kulturalnych),
d) organizowanie dostępu do dóbr i imprez kulturalnych powiatu,
e) prowadzenie stałej akcji w zakresie doradztwa zawodowego,
f) uprawianie turystyki młodzieżowej.

Szersza oferta zajęć pozalekcyjnych:
a) rozwijanie zainteresowań poznawczych, turystycznych i artystycznych,
b) opracowanie koncepcji organizacji sportu i rekreacji w powiecie,
c) lokalizacja ośrodków sportowych przy szkołach,
d) lepsze wyposażenie sal gimnastycznych (atlas, piłki),
e) budowa ścieżek spacerowych i rowerowych,
f) inwestowanie w wiodące dyscypliny sportowe.

Utworzenie powiatowego centrum informacji i doradztwa
edukacyjnego i zawodowego
Celem centrum skierowanym głównie do uczniów szkół średnich byłoby m. in.:
ü informowanie potencjalnych kandydatów o szkołach, warunkach i metodach studiowania w województwie dolnośląskim,
ü nawiązywanie kontaktu z firmami działającymi w regionie i gromadzenie informacji o firmach i instytucjach regionalnych,
ü organizowanie spotkań z przedstawicielami firm lokalnych,
ü pomoc w napisaniu cv, czy listu motywacyjnego,
ü organizowanie warsztatów samopromocji.



8.1.5. Integracja społeczności powiatowej

Władze powiatowe muszą być świadome, iż największym atutem powiatu są jego mieszkańcy, dlatego też wysiłki władz winny koncentrować się na aktywizowaniu i wspieraniu działań maksymalnie wielu grup społecznych. Władze powinny stworzyć atmosferę, w której opłaca się być aktywnym. Wypracowanie aktywności na polu społecznym, przyniesie na pewno swój pozytywny skutek na polu gospodarczym.
Istotnym warunkiem aktywizacji jest integracja społeczności powiatowej. Doświadczenie uczy, że ważna jest nie tylko integracja mająca na celu wykreowanie tożsamości społeczności lokalnej i integracja wokół własnych celów, ale również nauczenie mieszkańców brania odpowiedzialności za własne życie i odchodzenie od postaw roszczeniowych. Trzeba pamiętać, że władze gmin i powiatu mają ogromny wpływ na to co mieszkańcy myślą o swoim powiecie.

Integracja i aktywność mieszkańców ma znaczący wpływ na rozwój społeczny i gospodarczy powiatu. Społeczność zintegrowana, solidarna i wspierająca swoich członków wyraźnie podwyższa swoje szanse sukcesu. Dlatego też proponowane poniżej działania koncentrują się na zwiększeniu integracji i aktywności mieszkańców powiatu:
a) łączenie mieszkańców w proces budowy infrastruktury (drogi, kanalizacji, itp.) lub innych ważnych dla społeczności powiatu przedsięwzięć (imprezy kulturalne); w tym celu można zaproponować mieszkańcom powołanie komitetu społecznego, który zająłby się koordynowaniem tych przedsięwzięć,
b) opisanie i wyeksponowanie informacji na temat miejsc związanych z historią regionu (propagowanie tej wiedzy wśród młodszych pokoleń mieszkańców); można opracować i wydać przewodnik po tych miejscach, wyznaczyć trasę wycieczkową, pieszą lub rowerową (wykorzystując już istniejące), miejsca takie mogłyby być objęte opieką przez określoną grupę młodzieży,
c) ułatwienie spotkań w grupach i klubach osobom o podobnych zainteresowaniach (np. izby gospodarcze, zespoły artystyczne, zespoły sportowe, grupy religijne, różne organizacje pozarządowe); dzięki tym działaniom ułatwiona jest integracja mieszkańców wokół wspólnych problemów, ich aktywizacja i włączenia w rozwiązywanie problemów lokalnych,
d) promocja w mediach wzmacniająca poczucie dumy ze swego powiatu; promocja taka podnosi wartość powiatu w oczach jego mieszkańców i osłabia się w ten sposób kompleksy oraz wzmacnia więź z powiatem; łatwiej wtedy o aktywność w rozwiązywaniu własnych problemów,
e) zorganizowanie i stworzenie własnych mediów powiatu,
f) zaangażowanie szerokich kręgów mieszkańców w tworzenie programu rozwoju powiatu lub innych programów – w ramach tej propozycji można połączyć wiele dotychczas opisanych działań; proces taki rozpoczyna się od identyfikacji problemów poszczególnych grup mieszkańców, ich hierarchizacji i może znacząco wspomagać opracowanie strategii rozwoju powiatu; należy zwrócić uwagę na konieczność wzajemnego poznania problemów grup i identyfikacji z nimi – po określeniu najważniejszych problemów, których rozwiązania będzie miało pozytywny wpływ na jak największą liczbę mieszkańców następuje poszukiwanie pomysłów na ich rozwiązanie; na bazie tych pomysłów opracowywane mogą być projekty realizacyjne; proces ten odpowiednio zaplanowany, z klarowną metodyką i harmonogramem oraz wsparty przez niezależnych ekspertów dbających o obiektywność ocen może skupić dużą ilość osób i wykreować swoisty ruch na rzecz rozwoju powiatu.

Wśród wymienionych działań najlepsze efekty przynosi integrowanie mieszkańców wokół konkretnych problemów. Wówczas najłatwiej jest wykreować aktywność mieszkańców. Sukces ma silne działanie integracyjne. Kluczową role we wspieraniu aktywności mieszkańców odgrywają zawsze władze gmin i powiatu.

8.2. DZIEDZINA GOSPODARCZA


Powyżej zaproponowaliśmy następujący cel strategiczny dla gospodarki powiatu lwóweckiego:

Podniesienie na wyższy poziom rozwoju gospodarczego

Realizacja sformułowanego w ten sposób celu strategicznego zakłada wprowadzenie zmian ekonomicznych obejmujących następujące obszary:
ü turystyka,
ü ekonomiczne i ekologiczne aspekty środowiska naturalnego,
ü przemysł,
ü handel i usługi,
ü rolnictwo i leśnictwo,
ü rozwój małych i średnich przedsiębiorstw.

Postulujemy następujące założenia strategii rozwoju gospodarczego do roku 2010:
1. O przyszłości powiatu w dużym stopniu zadecyduje gospodarka.
2. Wykorzystanie potencjału intelektualnego i zasobów ludzkich dla przyspieszenia modernizacji i restrukturyzacji gospodarki powiatu i zbliżenia jej do struktur Unii Europejskiej.
3. Przyjęcie strategii ofensywy edukacyjnej i szkoleniowej: osiągnięcie do roku 2010 europejskich standardów edukacyjnych w dziedzinie wiedzy ekonomicznej, zarządzania i umiejętności wykorzystywania wiedzy w działalności gospodarczej.
4. Dziedzinami decydującymi o dynamice wzrostu gospodarczego w powiecie będą: przemysł, rozwój specjalistycznych usług, rolnictwo, turystyka; branże wydobywcze i surowcowe będą wykazywać stagnację lub spadek produkcji. Większa część przyrostu produkcji przemysłowej powinna być skoncentrowana na przemyśle przetwórczym.
8. W całym okresie do roku 2010 należy dawać duże preferencje tym podmiotom gospodarczym, które:
a) będą wytwarzać produkty i usługi zdolne do konkurencji jakościowej i cenowej z importem na rynku krajowym oraz w eksporcie na rynku europejskim;
b) będą rozwijać usługi związane z rozwojem turystyki w powiecie, restrukturyzacją rolnictwa i przemysłu, inwestowaniem „w rozwój człowieka”;
c) będą uruchamiać i rozwijać usługi profesjonalne;
d) będą współpracować z zagranicznymi firmami i produkować według ich standardów lub na samodzielny eksport.
10. Dostosowanie struktury gospodarki powiatu do struktur województwa dolnośląskiego i struktur podlegającej transformacji systemowej gospodarki polskiej.
11. Zainicjowanie procesu dostosowywania struktury gospodarki powiatu do struktur Unii Europejskiej poprzez:
a) odpowiednie ukształtowanie specjalizacji i kooperacji produkcji przemysłowej, restrukturyzację rolnictwa, dynamiczny rozwój usług, podniesienie na wyższy poziom funkcjonowania handlu;
b) inwestowanie w postęp techniczny i dostosowanie struktur technologicznych w priorytetowych dziedzinach działalności gospodarczej.
12. O funkcjonowaniu i rozwoju gospodarki polskiej, a zatem i gospodarki powiatu lwóweckiego, w rozstrzygającym stopniu decyduje już mechanizm rynkowy.
Oznacza to, że należy wyraźnie rozróżniać te rodzaje działań w gospodarce, które podlegają regulacji rynkowej, od modyfikacji działania mechanizmu rynkowego będących wynikiem zastosowania zbioru przedsięwzięć z zakresu polityki gospodarczej prowadzonej przez władze powiatowe i gminne.
13. Kluczem do poprawy konkurencyjności gospodarki powiatu jest wzrost produktywności.
14. Zmiana struktury gospodarczej w rolnictwie:
a) opracowanie programu restrukturyzacji rolnictwa powiatu;
b) zatrudnienie konsultanta, który przygotuje studium możliwości (feasibility study) i sposobu korzystania przez rolnictwo powiatu lwóweckiego ze środków finansowych programu przedakcesyjnego SAPARD;
c) zainicjowanie prac przygotowawczych nad złożeniem wniosku o przyznanie środków finansowych z programu SAPARD.



8.2.1. Reorientacja gospodarstw wiejskich

Dane statystyczne dotyczące indywidualnego użytkowania gospodarstw rolnych według źródeł utrzymania (w 1996 r.) dowodzą istnienia i narastania tendencji zmniejszania się liczby osób, dla których prowadzenie gospodarstwa rolnego i praca w rolnictwie stanowi główne źródło uzyskiwania środków utrzymana. W powiecie lwóweckim na 7.651 należących do tej kategorii osób tylko 1.897 utrzymywało się głównie z pracy w swoim gospodarstwie rolnym. Pozostałe 5.754 osoby uzyskiwały środki utrzymania, oprócz posiadania i użytkowania indywidualnego gospodarstwa rolnego, z innych źródeł: 723 ze źródeł niezarobkowych (a zatem z różnych form pomocy państwa i gminy) i 3.601 z dodatkowych źródeł. Zaprezentowane dane statystyczne wskazują, że posiadanie gospodarstwa rolnego i praca w rolnictwie w coraz mniejszym stopniu spełnia swoją zasadniczą funkcję ekonomiczno-społeczną: bycia głównym źródłem uzyskiwania środków utrzymania dla ludności mieszkającej na wsi. Należy zaznaczyć, że nie jest to tylko problem powiatu lwóweckiego. Dane statystyczne pokazują, że jest to zjawisko typowe dla dużej części powiatów województwa dolnośląskiego. Problem restrukturyzacji rolnictwa ma charakter regionalny i ogólnopolski. Wypracowanie generalnych rozwiązań i rozstrzygnięć jest zadaniem polityki rolnej państwa. Z faktu tego nie wynika jednak, że władze powiatowe i gminne mają tylko czekać i nic nie robić. W ramach posiadanych uprawnień i możliwości ekonomicznych winny podjąć działania o charakterze strategicznym mające na celu tworzenie warunków dla stopniowej i systematycznej poprawy warunków gospodarowania i życia mieszkańców wsi lwóweckiej.
Proces zmniejszania się liczby mieszkańców wsi, którzy środki utrzymania uzyskują dzięki pracy w rolnictwie, wskazuje na jeszcze jeden doniosły fakt, a mianowicie że rosnąca część rolników staje się tylko nominalnymi właścicielami swoich gospodarstw rolnych (są to gospodarstwa nisko produktywne, niedochodowe). W celu uzyskania poprawy tej trudnej sytuacji należy wykonać następujące działania:
a) przeprowadzenie badań nad aktualnymi stosunkami ekonomiczno-własnościowymi;
b) przeprowadzenie badań nad zróżnicowaniem źródeł uzyskiwania zasadniczych środków utrzymania przez mieszkańców wsi powiatu lwóweckiego;
c) stałe poznawanie możliwości i ograniczeń, które stwarza dla rolnictwa powiatu lwóweckiego polityka rolna państwa;
d) opracowanie raportu o stanie rolnictwa w powiecie lwóweckim;
e) wykorzystywanie zdobytej w ten sposób wiedzy do weryfikacji i modyfikacji programu restrukturyzacji rolnictwa;
f) zainicjowanie przez władze powiatowe programu przygotowywania rolników do prowadzenia działalności gospodarczej w warunkach integracji z Unią Europejską. Realizacja takiego programu może przyczynić się do zaktywizowania producentów rolnych i otwarcia nowej perspektywy rozwoju. Ze względu na rozproszenie rolników, różnice interesów itd. taki program wyprzedzającego przygotowania rolników może być zainicjowany i przeprowadzony tylko przez władze powiatowe w ścisłej współpracy z władzami poszczególnych gmin. Program ten powinien skłaniać do przemyślenia konsekwencji dla gospodarki rolnej wynikających z procesu integrowania się Polski ze strukturami Unii Europejskiej. Trzeba postawić pytania: Co już teraz można i należy zrobić w celu skutecznego przystosowania rolnictwa powiatu do nowych warunków gospodarowania? Jakiego rodzaju zmiany w strukturze ekonomicznej rolnictwa są konieczne dla jego skutecznej adaptacji do nowych warunków gospodarowania? Na opracowanie i wdrożenie takiego programu można byłoby uzyskać środki finansowe z Unii Europejskiej.

Unowocześnienie środków pracy i wyposażenia:
a) opracowanie programu tworzenia, utrzymywania i odbudowywania infrastruktury w regionach wiejskich (np. odbudowa zniszczonego systemu melioracyjnego);
b) zainicjowanie procesu stopniowego wprowadzania nowej generacji środków pracy będących nośnikami postępu technicznego w rolnictwie;
c) popieranie wzajemnie wzmacniającego się unowocześniania produkcji na wsi: rolniczej i pozarolniczej (produkcji roślinnej, hodowli, leśnictwa i przemysłu rolno-spożywczego);
d) opracowanie programu rozwijania i dywersyfikowania działalności gospodarczej na wsi, która będzie:
– racjonalna pod względem ekologicznym,
– dostosowana do specyficznych dla powiatu lwóweckiego warunków przyrodniczych,
– umożliwiała znalezienie produktywnego zatrudnienia w sektorze rolniczym.

Wzrost przedsięwzięć edukacyjnych:
a) opracowanie i realizacja programu szkoleń przygotowujących rolników powiatu do gospodarowania w warunkach integracji z Unią Europejską. W pierwszym rzędzie należy zwrócić uwagę na opanowanie przez rolników umiejętności korzystania z dopłat do produkcji rolnej i różnych unijnych funduszy celowych.
b) opracowanie i wdrożenie programu szkolenia pracowników i służb samorządowych w zakresie niezbędnym dla prawidłowej obsługi kontaktów rolników z instytucjami i strukturami Unii Europejskiej.
c) zachęcanie szkół do wprowadzania zmian do programów edukacyjnych.

Pomoc kapitałowa i organizacyjna:
a) kompleksowe wspieranie przedsiębiorczości na wsi poprzez:
– stosowanie ulg i preferencji dla inwestowania kapitałów w przedsięwzięcia związane z rolnictwem i życiem na wsi,
– rozwój instytucjonalnych form wspierania przedsiębiorczości na wsi,
– rozwój pozarolniczych form działalności gospodarczej na wsi.
b) zwrócenie uwagi na możliwość zwiększenia liczby nietypowych form zatrudnienia w sektorze rolniczym: praca dorywcza, praca w niepełnym wymiarze godzin;
c) tworzenie takich przedsięwzięć, które spowodują napływ kapitału do rolnictwa;
d) tworzenie warunków dla powstawania przedsięwzięć umożliwiających celowe współdziałanie rolników indywidualnych z właścicielami kapitału;
e) dokonanie oceny poziomu rozwoju infrastruktury technicznej i społecznej na terenach wiejskich powiatu lwóweckiego (poziom i stan infrastruktury stanowi jedną z najważniejszych barier rozwoju przedsiębiorczości na wsi);
f) opracowanie programu modernizacji i budowy nowej infrastruktury na obszarach wiejskich w powiecie lwóweckim;
g) zainicjowanie procesu nowej integracji rolnictwa powiatu lwóweckiego z przemysłem przetwórczym i handlem (dążenie do powstawania różnych form powiązań gospodarki rolnej z kapitałem nierolniczym). Można wyróżnić dwa typy integracji pionowej między rolnictwem i kapitałem:
– integracja oddolna (źródła kapitału tkwią w rolnictwie i kapitał ten organizuje produkcję rolną). W aktualnych warunkach w Polsce wystąpienie tej formy pionowej integracji rolnictwa i kapitału jest mało prawdopodobne ze względu na barak kapitału na wsi polskiej;
– integracja odgórna: stymulowanie powstawania różnego typu więzi kooperacyjnych między rolnictwem a napływającym z zewnątrz kapitałem (kapitał prywatny i państwo);
h) podjęcie działań na rzecz stosowania i upowszechniania kontraktowej formy integracji pionowej między rolnictwem a przemysłem przetwórczym i handlem znajdujących się w dużej części w posiadaniu kapitału prywatnego. Tylko w warunkach takiej integracji gospodarstwa rolne poddane zostaną realnej presji modernizacyjnej.



8.2.2. Poszukiwanie nowych obszarów działalności
dla istniejących firm produkcyjnych, usługowych i handlowych

Realizacja strategii rozwoju gospodarczego powiatu wymaga radykalnego wzrostu przedsiębiorczości i zastosowania niekonwencjonalnych i innowacyjnych sposobów działania w dziedzinie gospodarki.
Ogólnopolskie badania empiryczne przeprowadzone w 1996 r. wykazały, że spośród badanych osób 18,6 % mieszkańców miast do 50 tys. i 18,6 % mieszkańców wsi dostrzegało możliwości poprawienia swojej sytuacji materialnej w pracy na własny rachunek. A zatem stosunkowo wysoki odsetek badanych osób wiąże możliwość poprawienia swojej sytuacji materialnej z przedsiębiorczością. Badania te dowodzą, że właśnie w średnich i małych miastach oraz na wsi występuje stosunkowo wysoki potencjał przedsiębiorczości. Fakt ten bierzemy pod uwagę w zaproponowanej w niniejszym opracowaniu strategii rozwoju gospodarczego.

Rozwój inicjatyw gospodarczych mieszkańców
Kluczem do poprawy konkurencyjności gospodarki na terenie Powiatu Lwóweckiego jest wzrost jej produktywności. Należy więc opracować powiatowy program rozwoju przedsiębiorczości uwzględniający:
- dostosowanie do wprowadzanych norm obowiązujących w Unii Europejskiej
- jakość pracy
- jakość produktów i usług

Rozwój wiedzy o istocie, zasadach i formach gospodarowania
Należy organizować i wspierać szkolenia dla ludzi będących potencjalnymi przedsiębiorcami. Powinny one dotyczyć następujących zagadnień:
ü problemów związanych z założeniem i poprowadzeniem własnej małej firmy,
ü opracowania biznes planu,
ü różnych metod generowania pomysłów na prowadzenie działalności gospodarczej na własny rachunek,
ü opracowania koncepcji firmy,
ü przeprowadzenia kalkulacji finansowo-podatkowej,
ü oceny własnych możliwości jako przedsiębiorcy.
Jednym z koniecznych warunków osiągnięcia przez powiat sukcesu gospodarczego jest dysponowanie dobrze usystematyzowaną wiedzą empiryczną o gospodarce powiatu. Należy więc systematycznie badać jej funkcjonowanie i rozwój. Potrzebna jest również wiedza dotycząca gospodarki województwa, Polski oraz Unii Europejskiej.

Poszukiwanie możliwości eksportowych
Jednym z założeń strategicznego programu rozwoju gospodarczego jest zainicjowanie procesu dostosowywania struktury gospodarki powiatu do struktur i wymagań konkurencyjnych rynków w Polsce i Unii Europejskiej. Wskazując na to zadanie, chcemy rozwiać złudzenie, że takie dostosowanie nastąpi w sposób samoistny, niezależny od aktywności i wysiłku władz powiatowych i gminnych oraz inicjatywy przedsiębiorczej mieszkańców.
Zmiany strukturalne w gospodarce powinny być tak ukierunkowane, aby umożliwiały osiągnięcie – w horyzoncie czasowym do 2010 roku – następujących cząstkowych celów strategicznych:
a) znaczący wzrost liczby małych i średnich zakładów produkcyjnych (zatrudniających do 50 pracowników), które będą zdolne do wprowadzania innowacji oraz opracowywania i wprowadzania na rynek nowych produktów;
b) szybszy rozwój tych gałęzi gospodarki, które mają większe możliwości ulokowania swoich produktów i/lub usług na rynkach Unii Europejskiej i rynkach Europy Wschodniej (Rosja, Białoruś, Ukraina);
c) rozważenie możliwości i opracowanie programu tworzenia firm innowacyjnych i przyciągania inwestycji kapitałowych typu venture capital;
d) przeprowadzenie kompleksowej oceny możliwości wytwórczych gospodarstw rolnych różnej wielkości i wytypowanie tych, które zaczęłyby się specjalizować w produkcji eksportowej na rynki Unii Europejskiej;
e) zastosowanie koncepcji benchmarkingu, czyli uczenia się od lepszych, i zachęcenie przedsiębiorców powiatu do wykorzystywania tej metody w celu doskonalenia własnej działalności gospodarczej;
f) opracowanie programu wspierania poszukiwania, rozwoju i wprowadzania na rynek nowych produktów. Studia nad poszukiwaniem nowych produktów dla wytwarzania są jednym z najdonioślejszych elementów strategii rozwoju gospodarczego (w Polsce ciągle jeszcze niedocenianym). W badaniach takich należy uwzględnić wymagania rynku, tendencje rozwojowe, potencjał rozwojowy powiatu;
g) przeprowadzenie kompleksowej oceny możliwości wytwórczych przemysłu, jego zdolności konkurencyjnej i możliwości rozwojowych w celu określenia zakresu i charakteru niezbędnych zmian strukturalnych w obszarze techniki (wyrobów) i technologii oraz struktur organizacyjnych. Z uzyskanych danych wynika, że w powiecie lwóweckim tylko niewielka liczba przedsiębiorstw wprowadza nowe produkty i technologie. Na warsztatach strategicznych dotyczących oceny roli przedsiębiorczości podano tylko jeden przykład tego rodzaju działań w przemyśle lekkim. Jest to sygnał wskazujący, że przemysł w powiecie lwóweckim charakteryzuje się niskim poziomem innowacyjności.

Tworzenie nowych miejsc pracy
W punkcie 8.1.1. dokonaliśmy kompleksowej oceny społecznych skutków bezrobocia i zaproponowaliśmy zespół działań służących poprawie sytuacji w tym zakresie. Stwierdziliśmy, że najważniejszym środkiem przeciwdziałania bezrobociu jest rozwój gospodarczy. Istotnym elementem rozwoju gospodarczego jest tworzenie nowych firm w sferze produkcji, handlu i usług.
W celu zdynamizowania procesu powstawania, funkcjonowania i rozwoju nowych firm należy wykonać następujące działania:
a) opracować system ulg dla przedsiębiorców tworzących nowe miejsca pracy;
b) zapewnić zwiększenie procentowego udziału w budżecie powiatu i gmin nakładów inwestycyjnych na przygotowanie terenów dla prowadzenia działalności gospodarczej;
c) rozpoznać istniejące możliwości uzyskania dofinansowania realizacji tego celu.
W nowoczesnych, wysoko rozwiniętych gospodarkach za kluczowy czynnik współczesnego postępu technicznego uważa się przedsiębiorców i przedsiębiorcze firmy (a nie pracownika naukowego i placówkę badawczą). Według danych OECD, unowocześnianie technologii, tj. innowacje technologiczne, decydują w około 50 % o wielkości wzrostu gospodarczego.
A zatem – podejmując działania na rzecz stymulowania przedsiębiorczości w powiecie – władze samorządowe, posługując się określonymi instrumentami ekonomicznymi, prawnymi i organizacyjnymi, mogą wspierać postęp techniczny i technologiczny. Istotnym warunkiem jest jednak to, aby jednym z priorytetów strategicznego programu wspierania przedsiębiorczości było tworzenie firm innowacyjnych.
Podobnie jak całą gospodarkę polską, również i gospodarkę powiatu lwóweckiego cechuje niski poziom innowacyjności. W materiałach dotyczących gmin, które weszły do powiatu lwóweckiego, nie ma ani jednego zdania, które dotyczyłoby problematyki postępu technicznego i technologicznego. Przyjmuje się zatem milcząco, że postęp techniczny i technologiczny w dziedzinie gospodarki znajduje się poza zasięgiem możliwości działania władz powiatu i gmin oraz przedsiębiorców, menedżerów i pracowników. Uważamy, że założenie to jest fałszywe i szkodliwe dla interesów materialnych powiatu. W celu zmiany tego stanu rzeczy, należy wykonać następujące działania:
a) zainicjować opracowanie i czynnie uczestniczyć we wdrażaniu programu wspierania postępu technicznego i technologicznego w gospodarce powiatu;
b) zwrócić uwagę na możliwość zwiększenia liczby nietypowych form zatrudnienia (praca w niepełnym wymiarze czasu pracy, praca dorywcza);
c) zachęcać do inwestowania w dziedziny wymagające znacznej liczby pracowników, np. w tworzenie infrastruktury gospodarczej i społecznej;
d) zachęcać do inwestowania w te dziedziny działalności gospodarczej, które wymagają wykorzystania zasobów lokalnych;
e) popierać realizację programów szkolenia w trakcie pracy, które umożliwiają pracownikom łatwiejsze dostosowywanie się do zmian będących skutkiem restrukturyzacji gospodarki;
f) pobudzać do inwestowania za pomocą różnych środków. W warunkach polskich (wysoka stopa procentowa, niska rentowność przemysłu państwowego i prywatnego) głównie przez odpowiednią politykę podatkową.
g) podjąć prace nad stworzeniem oddzielnego systemu pośrednictwa dla prac doraźnych i krótkookresowych.


8.2.3. Tworzenie nowoczesnej, zorientowanej na biznes turystyki

Należy zająć się realizacją następujących zadań:
a) inwestowanie w przedsięwzięcia związane z obsługą ruchu turystycznego (w tym utrzymanie linii kolejowej Lwówek Śląski – Wleń – Jelenia Góra)
b) zainicjowanie programu badań nad wzrostem udziału turystyki w rozwoju gospodarczym powiatu. W pierwszej fazie przygotować należy studium możliwości wykorzystania turystyki jako sposobu pobudzenia wzrostu gospodarczego w powiecie. Badania takie powinny ułatwić dokonanie wyboru formy turystyki: turystyka masowa, turystyka prosta, turystyka alternatywna, ekoturystyka, agroturystyka;
c) opracowanie koncepcji produktu turystycznego, który powiat lwówecki będzie oferował klientom. Jest to bardzo ważny element rozwoju turystyki w regionie. Przyjęta koncepcja produktu turystycznego warunkuje bowiem dalsze działania. Za jedną z przyczyn słabego rozwoju turystyki w powiecie należy uznać brak świadomego opracowania koncepcji produktu turystycznego;
d) opracowanie programu inwestowania w infrastrukturę techniczno-ekonomiczną, stanowiącą konieczną przesłankę prawidłowego rozwoju turystyki w powiecie. Przedmiotem tych inwestycji powinny być:
– zaopatrzenie w wodę,
– sieć kanalizacyjna,
– urządzenia sportowo-rekreacyjne,
– urządzenia ochrony środowiska,
– inne ogólnodostępne obiekty.
e) wspieranie powstawania przedsiębiorstw sensu stricte turystycznych (przewoźnicy, hotelarze, gastronomia);
f) wspieranie podmiotów gospodarczych, których działalność ukierunkowana jest na turystę, takich jak np. firmy oferujące wyposażenie turystyczne i sportowe, pamiątkarstwo, usługi wydawnicze;
g) zwrócenie uwagi na istotną rolę planowania jako narzędzia kierowania rozwojem produktu turystycznego w powiecie lwóweckim;
h) wytypowanie miejscowości i/lub regionów, które spełniać będą rolę produktu turystycznego, przeznaczonego do użytku turystycznego i stanowiący przedmiot oferty turystycznej.

Budowa bazy turystycznej:
a) potraktowanie turystyki jako ważnego elementu strategii rozwoju gospodarki powiatu lwóweckiego;
b) turystyka jako alternatywa rozwojowa dla obszarów słabo rozwiniętych i zacofanej strukturze agrarnej;
c) opracowanie i wdrożenie programu wzrostu stopnia pełnienia funkcji turystycznej przez miejscowości i obszary powiatu lwóweckiego poprzez:
– preferencje dla tworzenia nowych miejsc noclegowych (rozbudowa bazy noclegowej),
– preferencje dla przedsiębiorstw turystycznych dysponujących nową lub nowocześnie zmodernizowaną bazą noclegową,
– sprzyjanie inwestycjom mającym na celu poprawę standardu bazy noclegowej;
d) uregulowanie stosunków własnościowych dotyczących terenów i obiektów turystycznych;
e) poprawa sprawności działania terenowych służb inwestycyjnych.

Kształcenie kadry:
a) opanowanie przez kadrę kierowniczą umiejętności stosowania w praktyce nowoczesnych metod zarządzania w prowadzeniu przedsiębiorstw turystycznych;
b) podnoszenie kultury pracy personelu obsługującego placówki i obiekty turystyczne;
c) uwrażliwienie kadr kierowniczych i personelu na rosnące znaczenie orientacji ekologicznej w nowocześnie prowadzonej działalności turystycznej;
d) nabycie przez kadry umiejętności wprowadzania innowacji i stosowania niekonwencjonalnych (unikalnych) metod w prowadzeniu działalności turystycznej;
e) stałe doskonalenie poziomu przygotowania profesjonalnego kadr i personelu, uczestniczących w funkcjonowaniu i rozwoju turystyki w powiecie.

Promocja turystyczno-krajoznawcza powiatu:
a) opracowanie i wdrożenie przedsięwzięć edukacyjnych i informacyjnych dotyczących możliwości rozwoju turystyki w powiecie lwóweckim;
b) korzystanie z wyników badań dotyczących kształtowania się i preferencji wyjazdów turystycznych w Polsce i za granicą;
c) opracowanie atrakcyjnej oferty turystycznej dla turysty krajowego i zagranicznego;
d) eksponowanie roli turystyki w gospodarce powiatu;
e) promocja turystyczna powiatu przy pomocy istniejącej Sieci Informacji Turystycznej;
f) wzięcie pod uwagę w promocji turystycznej powiatu możliwości rozwijania turystyki sentymentalnej.

Opracowanie kompleksowego i zintegrowanego programu działań
gmin, instytucji, organizacji i działaczy na rzecz rozwoju turystyki:
a) przeprowadzenie badań nad przyrodniczymi i historyczno-kulturowymi predyspozycjami powiatu lwóweckiego do pełnienia funkcji turystycznej. Ich celem winno być sformułowanie oceny:
– poziomu zagospodarowania powiatu pod względem turystycznym,
– wskazanie obszarów turystycznie nie zagospodarowanych i wymagających doinwestowania;
b) opracowanie programu wykorzystania do celów rozwoju gospodarczego walorów przyrodniczo-turystycznych terenów powiatu lwóweckiego;
c) zbadanie możliwości rozwoju turystyki zorientowanej proekologicznie;
d) powiązanie inwestycji w sferę turystyki z inwestycjami proekologicznymi;
e) zapewnienie uczestnictwa ludności miejscowej we wszystkich przedsięwzięciach związanych z rozwojem turystyki.

Tworzenie różnych form wsparcia kapitałowego i organizacyjnego turystyki:
a) opracowanie projektu przedsięwzięć organizacyjno-planistycznych i instytucjonalnych służących stworzeniu i rozwojowi produktu turystycznego oferowanego przez powiat lwówecki;
b) wyposażenie odpowiednich wydziałów administracji terenowej w kompetencje niezbędne do zarządzania funkcjonowaniem i rozwojem turystyki w powiecie;
c) stworzenie sieci przedsiębiorstw i biur obsługi ruchu turystycznego;
d) aktywne wspieranie rozwoju publicznych i prywatnych urządzeń i przedsięwzięć infrastrukturalnych: budowa i remonty dróg, szlaków turystycznych, urządzenia sportowo-rekreacyjne, baza noclegowa, gastronomiczna, rozrywkowa;
e) przeprowadzenie sozoekonomicznego rachunku opłacalności gospodarki turystycznej w powiecie lwóweckim;
f) wytypowanie obszarów, w których rozwijanie gospodarki turystycznej jest celowe i efektywne;
g) wypracowanie zasad rozwoju turystycznego i zagospodarowania turystycznego na obszarach chronionych;
h) przygotowanie projektu odpowiedniej polityki podatkowej, kredytowej i inwestycyjnej wspierającej podmioty gospodarki turystycznej oferujących i sprzedających produkt turystyczny;
i) przygotowanie oferty turystycznej opartej na wykorzystaniu potencjału rozwojowego powiatu lwóweckiego;
j) zhierarchizowanie ważności zadań i przydzielenie środków finansowych na wspieranie różnych form rozwoju turystyki.

8.3. DZIEDZINA INFRASTRUKTURY TECHNICZNEJ


Celem strategicznym jest:

Wzmocnienie pozycji powiatu w województwie, kraju i Europie

Oznacza to realizację następujących zadań:
ü Poprawa i rozbudowa układów komunikacyjnych.
ü Poprawa warunków sanitarnych zwłaszcza na wsi.
ü Ochrona istniejących obiektów budowlanych i budowli.
ü Zabezpieczenie przeciwpowodziowe.

W szczególności w analizowanych obszarach (budownictwo, media techniczne, komunikacja i transport, technologie informacyjne) postulujemy następujące plany prac:



8.3.1. Budownictwo

Jak stwierdzono w analizie prospektywnej, budownictwo ma szczególne znaczenie dla rozwoju powiatu. Jednocześnie zauważono, że sytuacja tego obszaru jest zła i stale się pogarsza. Jest więc naturalne, iż pierwszoplanowym zadaniem w tej dziedzinie będzie powstrzymanie procesu dalszej dewastacji, następnym zaś – stworzenie warunków rozwoju.

Bazując na posiadanych informacjach, pochodzących zarówno z zestawień statystycznych, jak i bezpośrednich konsultacji z przedstawicielami powiatu, proponujemy następującą hierarchię celów:

1. W pierwszej kolejności – powstrzymanie procesu dewastacji:
a) Utrzymanie istniejącej substancji budownictwa mieszkaniowego komunalnego, wielorodzinnego spółdzielczego i wspólnot mieszkaniowych:
· sukcesywne remonty i modernizacje budynków komunalnych,
· sukcesywne remonty i modernizacje budynków spółdzielczych,
· sukcesywne remonty i modernizacje budynków prywatnych (wspólnoty mieszkańców).
b) Utrzymanie istniejącej substancji budynków użyteczności publicznej (szkoły, przychodnie, szpitale itp.).
c) Budowa oraz adaptacja obiektów na mieszkania socjalne – substandardowe:
· inwentaryzacja posiadanych zasobów,
· pozyskanie terenów i obiektów dla budownictwa socjalnego.
d) Uzbrajanie terenów pod budownictwo wielo- i jednorodzinne.

2. W drugiej kolejności – stworzenie minimalnych warunków rozwoju:
a) Pozyskiwanie terenów pod budownictwo przemysłowe i usługi (green fields) oraz adaptacje już istniejących.
b) Rewitalizacja zabytkowych centrów miast:
· Lwówek Śląski:
- remont ratusza,
- przebudowa elewacji budynków w ścisłym sąsiedztwie ratusza,
- zabudowa plombowa jako uzupełnienie kwartałów,
- obniżenie posadzki Rynku,
- remonty budynków zabytkowych (dachy, elewacje).
· Gryfów Śląski:
- przebudowa elewacji północnej pierzei Rynku,
- remonty budynków zabytkowych (dachy, elewacje).
· Lubomierz:
- odbudowa nie istniejącej pierzei południowej,
- remonty budynków zabytkowych (dachy, elewacje).
· Mirsk:
- remonty budynków zabytkowych (dachy, elewacje),
- remont kapitalny ratusza,
- przebudowa elewacji pierzei Rynku.
· Wleń:
- remonty budynków zabytkowych (dachy, elewacje).
c) Utworzenie TBS – budownictwo czynszowe.
d) Utworzenie małych spółdzielni:
· wspieranie organizacyjne oddolnych inicjatyw, informowanie,
· utworzenie powiatowego funduszu gwarancyjnego i funduszy gminnych,
· budownictwo szeregowe z udziałem gminy lub powiatu,
· wspieranie organizacyjne i formalne (projekt budowlany).
e) Utworzenie schroniska dla zwierząt oraz grzebowiska dla zwierząt (wymóg prawny).

3. Następnie:
a) Budowa nowych obiektów sportu, rekreacji i kultury:
· hala sportowa – Gryfów Śląski,
· ścieżki rowerowe.
b) Budownictwo pensjonatowe i agroturystyka.
c) Ochrona i rewaloryzacja założeń pałacowo-parkowych poza centrami miast:
· Brunów,
Dębowy Gaj,
Nagórze,
Niwnice,
Płakowice,
Rakowice Wielkie,
Skała,
Sobota (park),
· Maciejowiec,
· Kotlina,
Giebułtów,
· Proszówka,
Rząsiny,
Ubocze,
Wolbromów,
· Nielestno,
Przeździedza.

Wbrew obowiązującym trendom, przyznajemy budownictwu przemysłowemu priorytet wyższy niż budownictwu na potrzeby turystyki. Wynika to z dwu powodów. Po pierwsze, turystyka wymaga większych nakładów, a okres ich zwrotu – w porównaniu z nakładami na przemysł – jest znacznie dłuższy. Po drugie zaś, szybki rozwój turystyki wymaga szybkiego wzrostu zamożności społeczeństwa; ten zaś może zapewnić tylko rozwój przemysłu.



8.3.2. Media techniczne

Podobnie jak w przypadku budownictwa, w oparciu o uzyskane informacje oraz przeprowadzoną analizę, proponujemy hierarchię celów rozwojowych. Jeszcze raz podkreślamy duży związek tego obszaru z obszarem budownictwa, jak również ekologii.

1. Działania pierwszoplanowe:
a) Wodociągowanie terenów wiejskich.
b) Kanalizacja wsi i budowa oczyszczalni ścieków.
c) Melioracje – utrzymanie stanu istniejącego i kontynuacja.
d) Zabezpieczenie przeciwpowodziowe:
· Wleń,
· Gryfów Śląski,
· Lwówek Śląski.
e) Modernizacja składowisk odpadów komunalnych dla Gryfowa, Lubomierza i Wlenia.

2. W drugiej kolejności:
a) Modernizacja energetycznych sieci przesyłowych.
b) Budowa małych zbiorników wodnych o funkcjach przeciwpowodziowych.

3. Następnie:
a) Modernizacja sieci wodociągowych w miastach.
b) Uzbrojenie terenów pod budownictwo.

8.3.3. Komunikacja i transport

1. Działania pierwszoplanowe:
a) Utrzymanie dotychczasowej rangi dróg krajowych i wojewódzkich przebiegających przez teren powiatu.
b) Modernizacja najważniejszych dróg:
· Czerniawa – Świeradów Zdrój – Mirsk – Gryfów Śląski – Lwówek Śląski – Bolesławiec,
· Bolesławiec – Lwówek Śląski – Jelenia Góra,
· Złotoryja – Lwówek Śląski – Gryfów Śląski – Lubań – Zgorzelec.
c) Budowa systemów informacyjnych przy drogach powiatowych.
d) Budowa obwodnic:
· Radoniów – Chmieleń – Pasiecznik,
· Gryfów Śląski,
· Lwówek Śląski,
· Wleń.
e) Budowa chodników przy głównych ciągach komunikacyjnych.
f) Budowa oświetlenia przy głównych ciągach komunikacyjnych.
g) Organizacja systemów informacyjnych przy drogach.
h) Utrzymanie linii kolejowej Lwówek Śląski – Wleń – Jelenia Góra

2. Działania względnie pilne:
a) Rozbudowa sieci ścieżek rowerowych:
· Lwówek Śląski – Lubomierz – Gryfów Śląski – Mirsk – Świeradów Zdrój,
· Lwówek Śląski – Wleń – Jelenie Góra.
b) Utrzymanie połączenia kolejowego Jelenia Góra – Lwówek Śląski.
c) Wykorzystanie autobusów szkolnych jako środka komunikacji publicznej w czasie poza dowozem dzieci.
d) Zakup (wspólnie gmina i powiat) autobusów do transportu wewnętrznego.

3. W dalszej kolejności:
a) Budowa wyciągów narciarskich (Świeradów Zdrój)
b) Zorganizowanie transportu pojazdami o napędzie elektrycznym na Pogórzu Izerskim do celów turystycznych.

8.3.4. Technologie informacyjne

Również tu proponujemy pewną hierarchię działań. Jednakże – inaczej niż w poprzednich obszarach – wszystkie proponowane przedsięwzięcia mają spore szanse na realizację.
Można zauważyć, iż rozwój tego obszaru wspiera rozwój wszystkich innych dziedzin życia. Należy więc – nie umniejszając jego znaczenia – traktować go jako narzędzie ogólnego rozwoju powiatu.

1. Działania pierwszoplanowe:
a) Dokończenie realizowanej telefonizacji:
· miasta i gminy Lwówek Śląski,
· miasta i gminy Gryfów Śląski,
· miasta i gminy Wleń.
b) Realizacja inwestycji telefonizacji:
· miasta i gminy Mirsk,
· miasta i gminy Lubomierz.
c) Zabezpieczenie łączności telekomunikacyjnej inwestorom pojawiającym się na terenie powiatu lwóweckiego.

2. Działania względnie pilne:
a) Wprowadzenie jednej strefy numerycznej.
b) Rozwój dodatkowych usług teleinformatycznych:
· dostępu do internetu,
· usług cyfrowych – ISDN,
· usług multimedialnych (szybka transmisja danych).
c) Opieka powiatu nad inwestorami z dziedziny telekomunikacji na terenie powiatu:
· pomoc w wykonaniu dokumentacji technicznych,
· zabezpieczenie terenów pod przyszłe inwestycje.

3. Działania ważne:
a) Poprawa obsługi klienta na terenie powiatu:
· rozwój sieci PUT (punktów usług telekomunikacyjnych):
- Wleń,
- Gryfów Śląski,
- Lubomierz,
- Mirsk.
b) Rozwój usług SMA (system monitorowania alarmów):
· udostępnienie SMA zakładom i bankom,
· udostępnienie SMA wszystkim użytkownikom telefonów.
c) Koordynacja prac operatorów na terenie powiatu.


8.4. DZIEDZINA INFRASTRUKTURY ZARZĄDZANIA


Jak już stwierdziliśmy, infrastruktura zarządzania powiatem dopiero się kształtuje. Powodów takiej sytuacji jest wiele, niemniej jednak za najistotniejsze uważamy:
1. Wynikające z poprzedniego podziału administracyjnego kraju „tendencje odśrodkowe”. Gminy, które weszły w skład powiatu lwóweckiego, wcześniej podlegały trzem różnym urzędom rejonowym (Jelenia Góra, Lubań, Bolesławiec). Rok istnienia powiatu to za mało, aby dokonała się rzeczywista integracja gmin.
2. Brak odpowiednich systemów informacyjnych i komunikacyjnych pomiędzy gminami. Zlikwidowano nierentowne połączenia kolejowe, ograniczeniu uległo – istotne dla mieszkańców – połączenie autobusowe na trasie Mirsk – Lwówek Śląski. W sieci telefonicznej istnieją różne strefy numeryczne. Stan dróg jest zły.
3. Brak polityki rolnej na szczeblu powiatu – problemy rolników są rozwiązywane wyłącznie na poziomie gmin.
4. Opracowanie strategii rozwoju gmin przez różne firmy, co zaowocowało ich niewielką spójnością.

Podobnie jak w obszarze infrastruktury technicznej, celem strategicznym jest:

Wzmocnienie pozycji powiatu w województwie, kraju i Europie

W praktyce oznacza to:
ü Koordynację zadań zapisanych w programach strategicznego rozwoju gmin i powiązanie ich ze strategią rozwoju powiatu.
ü Stworzenie programu działań prowadzących do pełnej integracji gmin w ramach struktury powiatowej.
ü Stworzenie powiatowego systemu informacji o zakresie i terminach funkcjonowania urzędów, instytucji, placówek służby zdrowia, szkół itp. oraz upowszechnienie go wśród mieszkańców.
ü Powołanie zespołu do spraw monitorowania sytuacji zewnętrznej oraz organizowanie skutecznych działań lobbystycznych.
ü Opracowanie programu działania na rzecz współpracy z sąsiadami, zwłaszcza w ramach Euroregionu „Nysa”.
ü Podjęcie działań organizacyjnych umożliwiających pozyskiwanie finansowych środków pozabudżetowych (fundusze i fundacje krajowe, fundusze przedakcesyjne).
Nie można sprawnie zarządzać pięcioma gminami, realizującymi wyłącznie własne, często sprzeczne interesy. Sprawą pilną jest możliwie szybkie zintegrowanie gmin w ramach powiatu. W tym celu należy wyróżnić obszary możliwej współpracy między gminami. Naszym zdaniem należą do nich:



8.4.1. Wykorzystanie zasobów naturalnych

W powiecie istnieją zasoby piaskowca, żwiru, bazaltu. Na terenie powiatu znajdują się trzy kopalnie, planuje się również otwarcie nowych. Przemysł wydobywczy może stać się szansą dla powiatu, gdyż umożliwi redukcję bezrobocia. Z drugiej strony jednak prace eksploatacyjne mogą nieodwracalnie zniszczyć lokalne ekosystemy przyrodnicze. Jest to problem na tyle istotny, że jego rozwiązanie musi odbywać się na szczeblu powiatu.



8.4.2. Polityka rolna

Sytuacja w rolnictwie jest poważna i wymaga dużych nakładów. Próby rozwiązania problemów rolnictwa w oparciu o środki własne gmin są skazane na niepowodzenie. Konieczne są działania na szczeblu powiatu. Dotyczy to zwłaszcza:
1. Dokończenia wodociągowania i rozwiązania gospodarki ściekowej na terenach wiejskich.
2. Organizacji gromadzenia i odbioru odpadów.
3. Wspomagania działań mających na celu poprawę jakości produktów rolnych (co jest bardzo istotne w perspektywie członkostwa Polski w Unii Europejskiej).
4. Wykorzystania programów pomocowych.



8.4.3. Infrastruktura opiekuńczo-zdrowotna

Zgodnie z obowiązującymi uregulowaniami prawnymi, gminy odpowiadają za podstawową opiekę zdrowotną, innymi placówkami ochrony zdrowia zajmuje się powiat. Szczegółowe propozycje dotyczące realizacji tych zadań zawiera p. 8.1.2. Ponadto należy umożliwić, zarówno na szczeblu gmin, jak i powiatu, działanie podmiotów niepublicznych.
Jest posunięcie konieczne z dwu powodów. Po pierwsze, istniejąca infrastruktura opiekuńczo-zdrowotna jest niewydolna. Oferta placówek niepublicznych może w dużym stopniu poprawić tę sytuację. Po drugie, w Polsce coraz wyraźniej daje się zauważyć grupa ludzi zamożnych, którzy są gotowi zapłacić więcej, aby w zamian otrzymać wyższy standard usług.



8.4.4. Infrastruktura oświatowa

Zgodnie z obowiązującymi uregulowaniami prawnymi, gminy zarządzają szkołami podstawowymi i gimnazjami, powiat zaś – szkołami średnimi i wyższymi. Należy zadbać o koordynację działań gmin i powiatów, zwłaszcza o to, by oferta oświatowa była dostosowana do bieżących potrzeb rynku pracy. W obecnej sytuacji (bardzo niestabilne warunki, konieczność częstej zmiany kwalifikacji) wydaje się rozsądne, aby szkolnictwo średnie było w większości ogólne, zdobycie przygotowania zawodowego zaś było kwestią dalszej nauki.
Być może wskazane byłoby otwarcie na terenie powiatu filii wyższej uczelni lub nawet organizacja placówki samodzielnej. Niewątpliwie wymagać to będzie wspólnego wysiłku gmin i powiatu, a może również – współpracy z powiatami ościennymi.



8.4.5. Infrastruktura kulturalna

Kultura może być jednym z głównych czynników integrujących gminy. Może przyczynić się do utożsamienia mieszkańców z powiatem, a przy tym pobudzić wzrost przedsiębiorczości.
Jest niezwykle cenne, iż powiat rejestruje inicjatywy kulturalne poszczególnych gmin w ramach przedsięwzięcia „Powiatowa Kulturalna Piątka”, a następnie opracowuje powiatowy kalendarz imprez. Wśród imprez, którym nadano charakter ponadgminny, znalazły się: Święto Gołębi we Wleniu, Kwisonalia w Gryfowie Śląskim, Izerska Gala Folkloru w Mirsku, Lwóweckie Lato Agatowe, Festiwal Filmowy w Lubomierzu. Działania te należy kontynuować i rozwijać.





8.4.6. Infrastruktura rekreacyjno-sportowa

W każdej strategii gminnej przewiduje się rozwój agroturystyki. Niestety, jest to postulat bardzo trudny w realizacji. Stworzenie gospodarstw agroturystycznych jest kosztowne, a rolnicy zamieszkujący powiat w większości nie są zamożni.
Aby umożliwić rozwój agroturystyki, należy wykonać szereg prac: zorganizować sieć kanalizacyjną i wodociągową, poprawić stan dróg, przygotować ścieżki rowerowe i spacerowe, oznakować szlaki, stworzyć punkty informacyjne dla turystów oraz – co najważniejsze – przekonać rolników do poprawy estetyki i stanu sanitarnego obejść.
Jest ewidentne, że tego rodzaju działania przekraczają możliwości gmin. Widzimy więc tu kolejny obszar współpracy międzygminnej – i kolejny czynnik kreujący infrastrukturę zarządzania powiatem.

Na koniec pragniemy zaznaczyć, iż infrastruktura zarządzania przenika i spaja wszystkie wcześniej omówione sfery. Nie należy więc jej analizować w oderwaniu od pozostałych.

9. Propozycje pozyskiwania środków na rozwój



9.1. WEWNĘTRZNE I ZEWNĘTRZNE ŹRÓDŁA DOCHODÓW POWIATU

Aktem prawnym norującym kwestie finansowe w powiecie jest w chwili obecnej ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 – 2000.

Źródła dochodów powiatu:
1. Udział w wysokości 1 % wpływów stanowiących dochód budżet państwa podatku dochodowego od osób fizycznych, zamieszkałych na terenie powiatu.
2. Subwencja ogólna.
3. Dochody uzyskiwane przez jednostki budżetowe powiatu oraz wpłaty od zakładów budżetowych i gospodarstw pomocniczych jednostek budżetowych powiatu.
4. Dotacje celowe z budżetu państwa na realizację zadań, służb, inspekcji i straży.
5. Dotacje celowe z budżetu państwa na zadania z zakresu administracji rządowej.
6. Dotacje celowe z budżetu państwa na finansowanie zadań własnych powiatu.
7. Odsetki od środków finansowych powiatu gromadzonych na rachunkach bankowych.
8. Dochody z majątku powiatu.
9. Dotacje celowe na dofinansowanie zadań własnych powiatu.
10. Dotacje celowe z budżet państwa na usuwanie bezpośrednich zagrożeń dla bezpieczeństwa i porządku publicznego.
11. Dotacje z funduszów celowych.
12. Spadki, zapisy i darowizny.
13. Odsetki od pożyczek udzielanych przez powiat.
14. Odsetki od nieterminowo przekazywanych należności stanowiących dochody powiatu.
15. Odsetki i dywidendy od kapitału wniesionego do spółek.
16. Dochody z kar pieniężnych i grzywien określonych odrębnymi przepisami.
17. Inne dochody należne powiatowi na podstawie odrębnych przepisów.

Analizując strukturę wydatków, należy zwrócić uwagę na pełne ich pokrycie dochodami. Realizacja dochodów powiatu odbywać się może z dwóch podstawowych źródeł wewnętrznych i zewnętrznych.

Do źródeł wewnętrznych zaliczono te, które generują dochody w samym powiecie:
1. Majątek powiatu:
a) dochody z majątku powiatu (np. sprzedaż, dzierżawy, opłaty z tytułu użytkowania wieczystego).
2. Środki finansowe:
a) odsetki od środków finansowych gromadzonych na rachunkach bankowych,
b) odsetki od nieterminowych płatności,
c) odsetki i dywidendy od kapitału wniesionego do spółek,
d) odsetki od pożyczek udzielonych przez powiat.
3. Zagwarantowane ustawami lub uchwałami rady powiatu:
a) wpływy z opłat (administracyjnej, miejscowej),
b) dochody z kar pieniężnych i grzywien.
4. Jednostki organizacyjne powiatu:
a) uzyskiwane dochody, nadwyżki i zyski zakładów budżetowych, gospodarstw pomocniczych i środków specjalnych.

Do źródeł zewnętrznych zaliczono natomiast wszystkie pozostałe źródła, tj.:
1. Budżet państwa:
a) udziały w podatku dochodowym od osób fizycznych,
b) subwencja ogólna,
c) dotacje z budżetu państwa,
d) odsetki od nieterminowo przekazywanych środków.
2. Budżet samorządu województwa:
a) dotacje.
3. Fundusze i fundacje:
a) dotacje,
b) pożyczki,
c) darowizny.
4. Budżety samorządów gminnych:
a) dotacje,
b) pożyczki,
c) darowizny.
5. Inwestorzy i mieszkańcy:
a) dotacje,
b) spadki, zapisy i darowizny.
6. Banki i instytucje finansowe:
a) kredyty,
b) środki z emisji obligacji,
c) darowizny.
7. Instytucje rządowe:
a) dotacje,
b) pożyczki,
c) darowizny.
8. Miasta partnerskie:
a) dotacje na wspólne przedsięwzięcia.
9. Fundusze przedakcesyjne Unii Europejskiej:
a) dotacje,
b) preferencyjne pożyczki.

Katalog dochodów własnych powiatu, a tym samym niezależnych środków na finansowanie strategii, jest bardzo niewielki. Przewagę środków stanowią tzw. „znaczone pieniądze”, czyli takie, które przekazywane są na określony cel. Skupimy się więc na dokładnym określeniu skąd można je pozyskiwać.
W zależności od rodzaju realizowanych zadań klasyfikacja źródeł, z których powiat mógłby uzyskać niezbędne środki, przedstawia się następująco:
1. Środki budżetowe:
a) budżet państwa.
b) samorząd województwa.
c) samorządy gmin.
2. Fundusze:
a) powiatowe i gminne Fundusze Ochrony Środowiska,
b) Narodowy i Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej,
c) Ekofundusz,
d) Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych,
e) Fundusz Pracy,
f) fundacje, np. Polsko-Niemiecka, Polsko-Francuska,
3. Fundusze Unii Europejskiej:
a) w ramach programu PHARE CBC II,
b) w ramach programu UMBRELLA,
c) w ramach programu Euroregion „Nysa”,
d) w ramach programu SAPARD,
e) w ramach programu ISPA.
4. Pozostałe:
a) Generalna Dyrekcja Dróg Publicznych,
b) Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa,
c) Urząd Kultury Fizycznej i Turystyki,
d) Dolnośląski Zarząd Parków Krajobrazowych,
e) Wojewódzki Konserwator Zabytków,
f) Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we Wrocławiu,
g) Regionalny Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych,
h) inwestorzy krajowi i zagraniczni,
i) banki i instytucje finansowe,
j) miasta partnerskie.
5. Kościoły i związki wyznaniowe.
6. Środki specjalne.

9.2. EMISJA OBLIGACJI

W sytuacji kiedy budżet powiatu nie jest w stanie sprostać obciążeniom finansowym związanym z budową i modernizacją infrastruktury, naturalnym zjawiskiem winno być korzystanie ze środków zewnętrznych, tj. dotacji, pożyczek, kredytów oraz emisji obligacji.
Jednostki samorządu terytorialnego mogą zaciągać kredyty, pożyczki oraz emitować papiery wartościowe o terminie spłaty lub wykupu dłuższym niż rok. Środki z tego tytułu mogą być przeznaczone wyłącznie na finansowanie wydatków nie znajdujących pokrycia w planowanych dochodach jednostki samorządu terytorialnego. Chodzi tu przede wszystkim o finansowanie wieloletnich inwestycji. W przypadku obligacji następuje periodycznie spłata odsetek, a na koniec okresu ich obsługi przypada spłata całego kapitału. W przypadku emisji czy też zaciągniętych kredytów jednostki samorządu nie tworzą funduszy wykupu obligacji czy też funduszy amortyzacyjnych. Dlatego też, aby spłaty zobowiązań z tego tytułu nie obciążały zbyt przyszłych pokoleń, ustawodawca wprowadził pewne ograniczenia. Koszty z tytułu obsługi zaciągniętych długoterminowych zobowiązań muszą być ponoszone co najmniej raz w roku. Dyskonto od emitowanych przez samorządy papierów wartościowych nie może przekraczać 5 % wartości nominalnej, nie dopuszcza się więc emitowania papierów głęboko zdyskontowanych. Pozwala to jednak na emitowanie papierów wartościowych konkurencyjnych w porównaniu z papierami wartościowymi emitowanymi przez inne podmioty. W przypadku emisji papierów wartościowych czy też zaciągnięcia kredytów o terminie spłaty dłuższym niż rok nie jest dopuszczalna kapitalizacja odsetek.
Łączna kwota spłat przypadających w danym roku budżetowym (raty kredytów i pożyczek, raty spłat kwot wynikających z poręczeń udzielonych przez jednostki samorządu terytorialnego, odsetki od kredytów oraz odsetki od dyskonta, wykup papierów wartościowych emitowanych przez jednostki samorządu) nie może przekroczyć 15 % planowanych na ten rok dochodów.
Analizując możliwości dofinansowania swojej działalności, powiat powinien brać pod uwagę prawdopodobieństwo uzyskania środków z rozmaitych źródeł oraz ryzyko, jakie wiąże się z wykorzystaniem tych środków. Niektóre metody zewnętrznego finansowania niosą ze sobą duże ryzyko finansowe i ekonomiczne.
Analizując sytuację na rynku finansowym, uznać należy, że najlepszym sposobem finansowania inwestycji jest emisja obligacji. Stwarza ona możliwość uzyskania dodatkowego kapitału i na warunkach korzystniejszych niż kredyt bankowy.
Wyemitowanie obligacji pozwoli bowiem samemu powiatowi ustalić podstawowe warunki zaciągniętej pożyczki i dostosować je do własnych potrzeb i możliwości. Obiegowy charakter obligacji oraz wysoki stopień bezpieczeństwa związany z dobrze opracowaną emisją uzasadnia zastosowanie niższych oprocentowań aniżeli w przypadku kredytów, które powiat mógłby zaciągnąć.
Koszt kapitału pozyskanego drogą emisji obligacji z założenia będzie się obniżał wraz ze spadkiem inflacji, a co się z tym wiąże – zniżkującymi stopami procentowymi innych papierów wartościowych typu bony skarbowe, na których właśnie należałoby oprzeć oprocentowanie wyemitowanych obligacji. Analitycy bankowi szacują, że w najbliższych 2 latach rentowność tych właśnie papierów będzie maleć, co automatycznie będzie wpływać na obniżenie kosztu obligacji. Ponadto obligacje jako papiery wartościowe posiadają niezwykle istotny walor dodatkowy.
W związku z dużym zainteresowaniem sektora finansowego obligacjami emitowanymi przez gminy i powiaty, nie powinno być problemu ze znalezieniem nabywców, którzy obejmą emisję.
Plan powiatu dotyczący emisji powinien oprzeć się na opracowanej polityce zadłużenia. Wyznaczy ona ogólny kierunek działania zarządu powiatu oraz pozwoli na zintegrowanie planów zadłużenia z innymi długofalowymi planami i celami finansowania.
W tym celu należy przeprowadzić analizę wszystkich etapów od przygotowania do sprzedaży obligacji.



9.2.1. Etap 1

1. Ustalenie celu emisji. Należy określić potrzeby inwestycyjne powiatu oraz wskazać inwestycje, które można finansować za pomocą emisji obligacji. Dla powiatu lwóweckiego proponujemy, aby była to inwestycja w zakresie budowy infrastruktury komunalnej, tj. zaopatrzenia we wszystkie niezbędne media.
2. Określenie potrzeb finansowych dla wybranej inwestycji. W tym zakresie należy wskazać wszystkie koszty, jakie niesie ze sobą ta inwestycja. Niezbędne jest posiadanie harmonogramu realizacji inwestycji i płatności poszczególnych etapów oraz okresu niezbędnego finansowania. Pozyskana wiedza umożliwi powiatowi dostosowanie terminów uruchamiania poszczególnych transz środków finansowych do terminów płatności za wykonane roboty, co jednocześnie pozwoli na uniknięcie przedwczesnych wydatków.
3. Wskazanie źródeł spłaty wyemitowanych obligacji. Przed podjęciem decyzji o emisji powiat musi dokonać oszacowania dochodów – środków, które przeznaczy później na wykupienie obligacji i spłatę należnych odsetek. Procent dochodów, które mogą być przeznaczone na spłatę zadłużenia, nie może by wyższy niż 15 % w danym roku budżetowym.
4. Określenie stopy oprocentowania wyemitowanych obligacji. Chodzi tu głównie o to, aby przed emisją dobrze rozpoznać rynek finansowy i oszacować prawdopodobną cenę rynkową obligacji. Cena ta musi być konkurencyjna do innych tego typu papierów wartościowych. Niska nie przyciągnie inwestorów, wysoka zaś narazi powiat na niepotrzebne koszty. Przyjęło się, że cena jest z reguły wyższa od 52 tygodniowych bonów skarbowych emitowanych przez Skarb Państwa.
5. Oszacowanie kosztów obsługi zadłużenia. Ponieważ emisja obligacji to jedna z form długoterminowego zadłużenia, należy opracować dokładny harmonogram jego obsługi w poszczególnych latach. Winien on być integralną częścią budżetu.
6. Sformułowanie formy obrotu obligacjami. Należy ustalić, do kogo będzie skierowana sprzedaż obligacji (banki, instytucje finansowe, podmioty gospodarcze, prywatni inwestorzy), jakie wynagrodzenie otrzyma (jeśli zostanie wyłoniony) organizator emisji. Trzeba przy tym pamiętać, że liczba inwestorów nie może być wyższa niż 300, przyjąć odpowiednią metodę emisji obligacji (tj. ustalić warunki emisji), a potem ogłosić przetarg.



9.2.2. Etap 2

1. Podjęcie uchwały rady w sprawie emisji obligacji. Decyzję o emisji obligacji musi poprzeć rada powiatu. Czyni to w formie uchwały. W akcie tym zawiera cel emisji obligacji, kwotę emisji, oprocentowanie i terminy jego płatności, zasady wykupu, wielkość transz i terminy emisji, odpowiedzialnego za wykonanie uchwały. Przykład uchwały przedstawia załącznik 1.
2. Uzyskanie pozytywnej opinii Regionalnej Izby Obrachunkowej. Podjęta przez radę uchwała o emisji musi być przedłożona Regionalnej Izbie Obrachunkowej, która wydaje opinię o zamiarze emisji obligacji. Dopiero pozytywna jej treść pozwala podejmować dalsze czynności związane z emisją.
3. Przygotowanie studium szans powodzenia emisji. Jest to dokument, w którym powiat prezentuje siebie. Zawiera się w nim dane historyczne, statystyczne, projekcje budżetów w latach przyszłych, analizy zadłużenia, możliwości inwestycyjnych i zdolności kredytowej powiatu.
4. Opracowanie specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Ponieważ kwota, którą chcemy uzyskać w drodze emisji, będzie wysoka, należy przeprowadzić przetarg zgodnie z ustawą o zamówieniach publicznych. Jednym z wymogów tej ustawy jest sporządzenie „Specyfikacji istotnych warunków zamówienia”.
5. Ogłoszenie przetargu i wyłonienie organizatora emisji. Z emisją obligacji wiąże się wiele procedur. Korzystniejsze dla powiatu będzie zlecenie jej wykonania wyspecjalizowanym w tym podmiotom. W tym celu ogłasza się przetarg np. nieograniczony na organizację i przeprowadzenie emisji obligacji. Przykład ogłoszenia Zarządu Powiatu przedstawia załącznik 2.
6. Podpisanie umowy o organizację i emisję. Z wyłonionym w drodze przetargu organizatorem emisji Zarząd Powiatu zawiera umowę zawierającą szczegółowe warunki.
7. Przygotowanie memorandum informacyjnego przez organizatora. Na organizatorze emisji ciąży obowiązek przegotowania memorandum informacyjnego dla przyszłych inwestorów. Dokument ten właściwie zredagowany i sporządzony jest jednocześnie materiałem promocyjnym powiatu.
8. Emisja obligacji.

9.3. DOTACJA Z FUNDUSZY UNII EUROPEJSKIEJ


Powiat posiada uprawnienia do pozyskiwania środków w formie dotacji ze źródeł zewnętrznych. Należą do nich fundusze Unii Europejskiej.

Jednym z zadań priorytetowych, jakie postawił sobie powiat, jest ograniczanie i przeciwdziałanie bezrobociu. Jest to niezwykle trudne, gdyż powiat w większości obejmuje obszary rolnicze. Likwidacja Kółek Rolniczych i Państwowych Gospodarstw Rolnych spowodowała olbrzymie bezrobocie. Problem bezrobocia na terenie powiatu dotyka także ośrodki miejskie. Zasadnym byłoby więc utworzenie związku gmin, które wspólnie z powiatem będą ubiegać się o pomoc.
Uważamy za właściwe ubieganie się o pomoc finansową ze środków Unii Europejskiej, a konkretnie z nowo uruchomionego programu SAPARD. Jest to program Wspólnoty dla działań przedakcesyjnych w rolnictwie i rozwoju obszarów wiejskich. Polska w ramach tego programu będzie otrzymywała rocznie 683.000 euro (wg cen z 1999 r.).
Decyzją Komisji Europejskiej środki będą mogły by wykorzystane do wspierania jednego lub kilku działań. Zalicza się do nich między innymi:
ü inwestycje w gospodarstwach rolnych,
ü technologie produkcji rolniczej przyjazne dla środowiska naturalnego i krajobrazu wiejskiego,
ü rozwój i różnicowanie działalności gospodarczej, w celu tworzenia miejsc pracy i alternatywnych źródeł dochodów,
ü tworzenie grup producenckich,
ü odnowę i rozwój wsi oraz ochronę i zachowanie dziedzictwa obszarów wiejskich,
ü rozwój i doskonalenie infrastruktury na obszarach wiejskich,
ü leśnictwo wraz z zalesianiem obszarów rolniczych,
ü pomoc techniczną w wyżej wymienionym zakresie, włączając studia wspierające przygotowanie i monitoring programów, kampanie informacyjne i promocyjne.
Wsparcie finansowe z wyżej wymienionego programu będzie stanowiło uzupełnienie środków własnych, jakie powiat przeznaczy na ten cel. By móc ubiegać się o pomoc, w budżecie należy przewidzieć co najmniej 25 % środków własnych na ten cel.

Wniosek o dotację musi zawierać takie elementy, jak:
1. Nazwa instytucji ubiegającej się o dotację, charakter przedsięwzięcia i jego opis.
2. Koszt i lokalizacja przedsięwzięcia.
3. Harmonogram prac.
4. Analiza kosztów i korzyści wraz z bezpośrednim i pośrednim oddziaływaniem na zatrudnienie.
5. Informacja o zgodności z prawem ochrony konkurencji i zasadami przetargów publicznych.
6. Plan finansowy z informacją o ekonomicznej wykonalności przedsięwzięcia oraz całkowitej kwoty, o którą będzie się ubiegać.
7. Zgodność przedsięwzięć z politykami wspólnotowymi.

10. Strategia promocji powiatu



Strategia rozwoju powiatu lwóweckiego z określonymi dla starostwa zadaniami (koordynacja działań istotnych dla rozwoju powiatu, tworzenie koncepcji rozwoju, stwarzanie atmosfery współpracy, pozyskiwanie inwestorów itp.) wymaga działań mających na celu informowanie, promowanie i propagowanie proponowanych przedsięwzięć.

Powiat ma już pewne doświadczenia promocyjne i uważamy, że należy je rozwinąć, rozszerzyć, zaplanować nowe uwzględniając przede wszystkim adresatów promocji i grupy, do których te działania będą skierowane. Za adresatów uważamy:
ü społeczeństwo – społeczność międzynarodowa i krajowa przyjmująca efekty zewnętrznych działań powiatu
ü klientów zbiorowych i indywidualnych, czyli tę część konsumentów, która korzysta ze świadczonych usług powiatu, zaspokajających potrzeby indywidualne uświadomione (np. oświata, lecznictwo) lub zbiorowe nie uświadomione o charakterze ogólnospołecznym (organizacje, idee)
ü publiczność jako aktywną część społeczeństwa, która swoim działaniem przyczynia się do rozwoju powiatu (są to fundatorzy, dobrodzieje, sympatycy i przyjaciele powiatu)
ü kuratorów, rozumianych jako kierujący pośrednio organizacjami i swoim autorytetem nadzorują różne formy działalności i często są zadowoleni z sukcesów organizacji, z którymi współpracują na równi ze swoim osobistym.

Z punktu widzenia wszystkich działań promocyjnych proponujemy, aby za grupy docelowe uznać:
ü inwestorów i przedsiębiorstwa szukające siedziby, chętne do osiedlania się na terenie powiatu,
ü istniejące na terenie powiatu przedsiębiorstwa i instytucje lokalne i regionalne,
ü organizatorów konferencji, kongresów i targów,
ü biura podróży,
ü turystów i innych odwiedzających,
ü mieszkańców,
ü multiplikatorów – osoby zapewniający efekt mnożnikowy promocji,
ü radnych,
ü ogólnie: opinię publiczną.
Za najistotniejsze uważamy kreowanie wizerunku powiatu, wskazującego na drzemiący w powiecie potencjał, jego atrakcyjność i unikatowe cechy. Można więc przyjąć, że powiat lwówecki jest ośrodkiem:
ü stymulującym rozwój gospodarczy,
ü pobudzającym wszelkie działania mające na celu zwiększenie przedsiębiorczości,
ü podnoszącym konkurencyjność lokalnych przedsiębiorstw,
ü stwarzającym możliwości do inwestowania,
ü chroniącym środowisko przyrodnicze,
ü dbającym o poprawę atrakcyjności turystycznej,
ü restrukturyzującym rolnictwo,
ü posiadającym mieszkańców zaangażowanych, z dobrymi pomysłami, twórczymi.

Działania promocyjne powinny wpłynąć na właściwe pozycjonowanie powiatu. Zaproponowane przedsięwzięcia promocyjne będą zmierzały do umiejscowienia powiatu w świadomości szeroko rozumianych adresatów, a także do określenia korzyści psychologicznych przydatnych w procesie podejmowania decyzji.

Proponujemy, aby w działaniach podkreślane były takie cechy powiatu, jak:
ü znaczące walory przyrodniczo-krajobrazowe;
ü duża liczba podmiotów gospodarczych jedno- lub kilkuosobowych świadcząca o przedsiębiorczości mieszkańców, mimo że ich potencjał wzrostu jest niewielki;
ü lasy będące jako ważny zasób naturalny powiatu;
ü rolnictwo o niskim poziomie inwestycji dające jednak szanse na rozwój;
ü dobra organizacja ośrodków kultury, duże zaangażowanie animatorów kultury, bogata działalność kulturalna, ponadlokalne imprezy kulturalne.

Wszystkie przedsięwzięcia mające na celu propagowanie i promowanie powiatu muszą mieć jasno określone przesłanie wynikające z misji, a przekazywane za pomocą sloganu (sloganów reklamowych), logo, wydawnictw, filmów itp.
Proponujemy, aby w przesłaniu akcentować innowacyjność, odrębność i pozycję powiatu.

Stałym elementem wspierającym pozycję powiatu i jego wizerunek jest slogan reklamowy. Zalecamy aby był prosty, łatwy do zapamiętania, może być „grą słów” i wyrażać główną ideę przesłania. W związku z różnorakimi działaniami promocyjnymi proponujemy, aby slogany reklamowe miały różny charakter w zależności od celu kampanii, np.
ü emocjonalny (odwołujący się do sfery uczuć, emocji i wzruszeń), np. skierowany do mieszkańców powiatu, turystów,
ü pozytywny (wzbudzający u adresatów dodatnie motywacje poprzez ukazanie korzyści) skierowany do inwestorów istniejących na rynku, polityków, radnych itp.,
ü racjonalny (apelujący do świadomości i logiką informacji przekonujący adresatów) nadający się dla ewentualnych inwestorów, instytucji finansowych, wspierających itp.

Budowie tożsamości wizualnej powiatu służyć może herb i logo.
Herb powiatu może być umieszczany na flagach, szyldach, broszurach, ale ponieważ miasta powiatu mają swoje herby, proponujemy, aby raczej wykorzystywać istniejące herby miast, a zrezygnować z herbu powiatu. Brak jest historycznego uzasadnienia i tradycji, a sama sztuka heraldyczna nie jest powszechnie znana; wiele herbów zawiera istotne błędy i dlatego też projekt herbu wymagałby zaangażowania wyspecjalizowanej pracowni i związanych z tym znacznych kosztów.
Logo powiatu powinno wspierać przesłanie i identyfikować powiat. Ten znak graficzny z nazwą, kolorem, krojem czcionki powinien być nienaruszalny w swoich najważniejszych elementach, niezależnie od tego, w jakich środkach reklamowych będzie powielany.
Projekt logo powinien być zlecony pracowni projektowej specjalizującej się w tego typu zadaniach. Proponuje się, aby wszystkie firmy, organizacje działające na terenie powiatu otrzymały projekt i prawo do używania logo we wszystkich swoich działaniach promocyjnych. Należy zachęcać do prezentowania logo powiatu obok herbów, znaków graficznych firm i organizacji.
Slogan, herb i logo ujednolicają wszystkie informacje o powiecie, pozwalają na bezbłędną identyfikację nadawcy, dają tożsamość tworzącą osobowość powiatu, pozwalają na przypisanie określonych cech.
Tworzenie jednolitego obrazu zbiorowości wymaga, aby wszystkie elementy ogólne (krój pisma, logo, herb, wybór kolorów, krój pisma materiałów reklamowych, formy i użyte materiały), stosowane (właściwe do prezentacji i organizacji: wyposażenie służbowe, wizytówki, papier listowy, notatniki, formularze, teczki prasowe, systemy informacyjne w budynkach), materiały reklamowe i informacyjne (ogłoszenia, direct mail, stoiska na targach i tablice wystawowe, filmy video, broszury, katalogi, prospekty, upominki reklamowe) miały jednolity charakter, były dobrze zaprojektowane a w trakcie realizacji bezwzględnie przestrzegane, nad czym czuwać powinien urząd starosty.

Kreowaniu wizerunku powiatu służyć powinien odpowiedni sposób zachowania zaczynający się od sposobu przyjmowania telefonu, udzielania informacji, reprezentowania na zewnątrz. Zakłada się przyjęcie pewnych reguł oraz zatrudnianie i wybór reprezentantów posiadających takie umiejętności, jak wyczucie, kompetencje, takt, empatia. Zalecamy, aby przeszkoleni zostali wszyscy pracownicy – można to zrobić we własnym zakresie lub zlecić jedno- dwudniowe szkolenie instytucji mającej doświadczenia w tym zakresie.

Proponujemy, aby celami promocji było:
ü poinformowanie wszystkich mieszkańców powiatu o przygotowanej strategii rozwoju z jej celami i sposobem ich osiągnięcia;
ü zwiększenie znajomości powiatu i jego walorów turystycznych i potencjalnych możliwości rozwoju w innych obszarach;
ü stworzenie pozytywnego wizerunek powiatu wśród władz wojewódzkich i centralnych;
ü przekazanie informacji o celach strategicznych i zadaniach na najbliższe lata.

Tak określone cele są celami ogólnymi, natomiast w przypadku prowadzenia kampanii promocyjnych konkretnych przedsięwzięć mogą one być formułowane w sposób bardziej szczegółowy.

Podstawowy instrument komunikowania, który stanowi masową, odpłatną i bezosobową formę prezentowania oferty, to reklama, której celem jest kreowanie potrzeb, ukazywanie i przypominanie walorów powiatu oraz kształtowanie pozytywnego wyobrażenia o regionie.
Realizacja tego celu możliwa jest poprzez:
ü ogłoszenia prasowe,
ü filmy reklamowe,
ü audycje reklamowe w radiu,
ü plakaty.

Reklama z reguły jest stosowana jako środek budowy wizerunku i za pomocą szerokiej, długotrwałej kampanii w gazetach, czasopismach i telewizji można osiągnąć odpowiedni stosunek do powiatu. Wadą tychże działań są wysokie koszty i ryzyko związane z dotarciem do właściwego adresata.
Dlatego też proponujemy kooperacyjne formy ogłoszeń (podział kosztów na kilku ogłoszeniodawców, np. starostwo i firmy) oraz poszukiwanie partnerów do współpracy lub sponsorów. Warto skorzystać z możliwości wykorzystania wkładek ogłoszeniowych i zainteresowanie pism, mających specjalne strony poświęcone prezentacjom regionów. Podobne działania prezentujące regiony Polski mają ośrodki telewizyjne i radiowe i w związku z tym nawiązanie kontaktów i wystosowanie zaproszenia do realizacji takich programów wydaje się absolutną koniecznością.

Instrumenty promocji sprzedaży wywołują nadzwyczajne, dodatkowe i krótkotrwałe bodźce zwiększające atrakcyjność oferty powiatu i podwyższają skłonność do zainteresowania, inwestowania itp. i skutecznymi z punktu widzenia promocji powiatu mogą być:
ü Prospekty i broszury informacyjne – są tańsze od ogłoszeń prasowych, a równocześnie oferują dużo miejsca na autoprezentację poprzez tekst i obraz. Można je stosować w celu budowy wizerunku, w ramach akwizycji, na stoiskach targowych a także w działaniach public relations. Broszury można podzielić na: budujące wizerunek (opiniotwórcze), tematyczne, referencyjne i informacyjne.
ü Audiowizualne środki reklamy i informacji (filmy video) – podobnie jak materiały drukowane, filmy video mają za zadanie informować i zainteresować, a czasem zabawić odbiorcę. Taką funkcję, jaką w prospekcie spełniają teksty i ilustracje, w filmie odgrywają: materiał wizualny, jakość kolorów, montaż, ustawienie kamery, muzyka, głos lektora i tekst. Ostateczna koncepcja filmu zależy zarówno od zleceniodawcy, jak i twórcy filmu oraz adresata, którego punkt widzenia należy przyjmować przy zachowaniu zgodności formy i treści. Zaleca się rezygnację z suchych liczb na rzecz pełnych życia obrazów. Jeśli ze względów informacyjnych zależeć będzie na eksponowaniu danych liczbowych, można dołączyć do filmu broszury z prezentacją tych danych.
ü Interaktywne środki reklamy i informacji (dyskietki, CD-ROM i Internet) – niezależnie od tego, czy promocja ma służyć budowie wizerunku, czy ma być „podręcznikiem inwestora” zawierającym dane i liczby, czy ma mieć charakter referencyjny. Te interaktywne środki umożliwiają przedstawienie wszystkich aspektów regionu. Użytkownik sam decyduje, czy chce zapoznać się z historią regionu, czy woli poznać jego walory rekreacyjne, czy chce nawiązać kontakt z działającymi firmami. Te nośniki informacji posiadają równocześnie możliwości filmu, podręcznika dla inwestorów, banku danych gospodarczych, przewodnika po regionie itp.
ü Reklama bezpośrednia, czyli mailing (osobista przesyłka, zaadresowana imiennie) – posiada szereg zalet w porównaniu z reklamą klasyczną. Jest znacznie tańsza, zwraca się bezpośrednio do grup docelowych, umożliwia bezpośrednie zwrócenie się do adresata, jest elastyczna pod względem doboru treści, stanowi idealną platformę do późniejszego nawiązania kontaktów, daje możliwość odpowiedzi lub deklaracji ze strony adresata oraz umożliwia dokładną kontrolę skuteczności. Mailing składa się z wielu elementów: koperty (jest to pierwszy element, z którym styka się odbiorca), listu, może zawierać dodatkowe materiały informacyjne (folder, prospekt, katalog, kaseta video, CD-ROM), teczki, karty formularza odpowiedzi oraz ewentualnie mały prezent reklamowy.
ü Udział w targach czyli w miejscu spotkań handlowych organizowanych regularnie, zawsze w tym samym ośrodku, w ustalonych odstępach czasu i o ograniczonym z góry czasie trwania.
Decydując się na udział w targach, należy wziąć pod uwagę, że można osiągnąć kilka istotnych z punktu widzenia powiatu korzyści. I tak targi wzmacniają image powiatu i firm, pozwalają na zaprezentowanie przez firmy powiatu lwóweckiego nowych produktów, pozwalają firmom zdobyć nowych klientów i pozyskać zainteresowanych i wreszcie można zorientować się w działaniach konkurencji.
Powiat może być także organizatorem imprez targowych, które same w sobie stanowią element promocji, ale też nakładają na organizatora wiele obowiązków – od zarządzania, po obowiązki organizacyjne, techniczno-usługowe i informacyjne. Przyjęcie roli organizatora targów może mieć spore znacznie powiatotwórcze i wpłynąć korzystnie na psychikę i postawy mieszkańców.

W działaniach z zakresu sprzedaży osobistej polegającej na niekonwencjonalnych i interpersonalnych kontaktach „sprzedawcy” z grupą odbiorców, szczególnie skuteczni mogą być pracownicy urzędów, radni, właściciele firm, sami mieszkańcy powiatu, a także zadowoleni turyści, inwestorzy itp. Pomocne w tych działaniach mogą być drukowane materiały informacyjne, filmy video, CD-ROM itp.

Jedną z najskuteczniejszych form promocji ośrodków regionalnych jest public relations (PR), czyli taki instrument promocji, który zmierzają do kreowania, utrwalania i rozszerzania społecznego zaufania i pozytywnego wizerunku. Ważną częścią „stosunków społecznych” powiatu z otoczeniem jest kształtowanie przychylnych, pozytywnych postaw opinii publicznej, mass mediów, kontrahentów, polityków, lokalnych społeczności itp. poprzez politykę rozgłosu (publicity) i wysoką reputację

Wszelkie działania z zakresu PR w przypadku powiatu powinny być adresowane do:
ü obecnych i potencjalnych inwestorów,
ü personelu urzędów,
ü radnych,
ü pośredników (np. na rynku turystycznym),
ü władz wojewódzkich i centralnych,
ü przedstawicieli mediów,
ü publiczności,
ü środowisk finansowych i in.

Stała praca na rzecz opinii publicznej daje regionowi szansę na utrwalenie się w świadomości grup docelowych oraz na budowę i utrzymanie image’u. Działania z zakresu PR mogą sprawić, że powiat będzie obecny w środkach masowego przekazu, a to pomaga przekonać szeroką opinię publiczną o istniejących szansach i potencjale, a ponadto wyzwala u mieszkańców chęć utożsamiania się z własnym miastem lub regionem.
Kontakty z mediami należy utrzymywać, przygotowując rozdzielnik prasowy, stale aktualizowany, z nazwiskami, adresami, numerami telefonów wszystkich możliwych do wykorzystania mediów. Do najważniejszych i najbardziej rozpowszechnionych środków PR jest informacja prasowa, przekazywana mediom, a dotycząca aktualnych tematów, zagadnień i wydarzeń. Informacja prasowa powinna mieć wartość informacyjną (aktualną, interesująca dla grupy docelowej danego środka masowego przekazu), powinna być napisana stylem żywym, rzeczowym (styl reklamy jest niepożądany), oszczędnym w superlatywy i przymiotniki. Treść informacji prasowej powinna zawierać krótkie i jasne odpowiedzi na sześć podstawowych pytań dziennikarskich: kto? co? kiedy? jak? gdzie? i dlaczego? Do redakcji docierają codziennie ogromne ilości informacji i wiadomości, dlatego najważniejsze fakty powinny znajdować się na początku informacji prasowej, a objętość nie powinna być większa niż dwie strony. Konieczne jest podanie nazwiska, funkcji i numeru telefonu osoby mogącej udzielić dodatkowych informacji. Istotną jest także forma z tytułem, datą informacji, nadawcą itp.
Konferencje prasowe dla przedstawicieli mediów mają sens, o ile zakres informacji jest ważny dla grupy docelowej medium. Konieczne jest staranne przygotowanie konferencji, materiałów informacyjnych, poczęstunku, drobnych upominków.
Proponujemy, aby tematem konferencji prasowych były:
ü długo- i krótkoterminowe cele oraz plany w zakresie przemian i rozwoju regionalnego (np. przygotowana strategia rozwoju powiatu),
ü aktualny stan realizacji tych celów,
ü wyniki studiów i badań potwierdzających atrakcyjność regionu,
ü zamiary i oferty inwestycyjne,
ü kooperacja firm zagranicznych z miejscowymi,
ü osiedlenie się nowych przedsiębiorstw,
ü pozytywne zmiany w infrastrukturze powiatu (np. nowe sieci telekomunikacyjne, ulice, linie autobusowe itp.),
ü głośne imprezy, np. festiwale, koncerty itp.

W zakresie działań public relations istotne znaczenie ma sponsoring starostwa oraz firm i organizacji działających w powiecie. Istotą sponsoringu jest subsydiowanie ważnych lub atrakcyjnych z punktu widzenia powiatu i gmin dziedzin życia społecznego: sportu, sztuki, kultury, nauki, edukacji, ekologii itp. Wsparcie finansowe lub rzeczowe udzielane przez sponsora jest „nagłaśniane” w mass mediach i może spowodować pozytywne skojarzenia związane z działaniami czy sukcesami osób lub instytucji sponsorowanych i sytuacją sponsora (donatora).

Z punktu widzenia starostwa i zadań leżących w gestii powiatu, istotne jest rozróżnienie pojęć sponsoring i mecenat, rozumiany jako działania bezinteresowne (czasem anonimowe). Mecenas nie oczekuje od beneficjenta żadnego świadczenia wzajemnego. Wspiera działania w zakresie kultury, sztuki, charytatywne, sportowe i polityczne bez jakiegokolwiek rozgłosu, pozostając utajnionym lub czasem zupełnie nie znanym. Natomiast sponsor ma cel komercyjny i zazwyczaj jest nastawiony na uzyskanie największego rozgłosu, sponsor daje pieniądze, a obdarowany stara się ten fakt maksymalnie nagłośnić. Sponsorowany zobowiązany jest wobec sponsora do wykonania wcześniej określonego świadczenia, czyli czynności, dzięki którym sponsor może osiągnąć cele promocyjne.

Realizacja działań promocyjnych realizowana poprzez sponsoring polega na reklamie w miejscu odbywającej się imprezy (plakaty, transparenty, bandy, reklama na biletach wstępu itp.), na wymienienie nazwy sponsora na częściach garderoby (koszulki, czapki itp.), na używaniu tytułu „główny sponsor”, „oficjalny sponsor” itp., a także na uczestnictwie przedstawiciela firmy sponsorującej przy wręczaniu nagród, wyróżnień oraz na częstym, ustnym wymienianiu nazwy sponsora.
Zadaniem władz powiatu jest także pozyskiwanie sponsorów dla przedsięwzięć realizowanych w powiecie, tym bardziej, że środki jakimi dysponują władze powiatowe, na ogół są nie wystarczające na realizację zadań. Pozyskiwanie sponsorów jest możliwe i przy wsparciu władz lokalnych bardziej realne. Pozostawianie organizatorów przedsięwzięć tylko samym sobie w poszukiwaniu środków na realizację celów może prowadzić do upadku wielu przedsięwzięć i imprez.
Decyzji władz powiatu pozostawiamy decyzję dotyczącą form sponsoringu, zależeć to będzie od rodzaju przedsięwzięcia, organizatorów i możliwości finansowych. Może to więc być:
ü sponsoring pieniężny – wypłacenie na rzecz sposnorowanego jednorazowej kwoty pieniężnej w wysokości określonej w zawartej umowie lub dokonywanie systematycznych świadczeń w określonym czasie,
ü sponsoring rzeczowy – traktowany jako „zużycie towarów na potrzeby reprezentacji i reklamy” – firma może być fundatorem nagród na danej imprezie,
ü sponsoring usługowy – czyli świadczenie określonej usługi na rzecz sponsorowanego.

W zależności od liczby sponsorów, rozróżniane są dwie formy: sponsoring wyłączny i ko-sponsoring (wydarzenie jest sponsorowane przez dwie lub więcej firm lub organizacji) i ten jest szczególnie zalecamy w przypadku wspierania przedsięwzięć ze środków powiatu i i pochodzących z innych ze źródeł np. lokalnego biznesu. Natomiast sponsoring wyłączny polega na tym, że określone przedsięwzięcie jest sponsorowane przez jednego sponsora, który otrzymuje prawo do używania tytułu „wyłączny sponsor” lub „oficjalny sponsor” – jedna firma lub organizacja ponosi wszystkie koszty sponsorowania i czerpie wszystkie korzyści.

Ze względu na czas trwania, władze powiatowe powinny podjąć decyzję, które z przedsięwzięć będą wspierane jednorazowo, a które w dłuższym okresie czasu, czyli kiedy będziemy mieć do czynienia ze sponsoringiem jednorazowym, polegającym na finansowaniu przedsięwzięcia, po którym następuje rozwiązanie umowy pomiędzy stronami. Z punktu widzenia rozwoju powiatu, wiele działań powinno być sponsorowane długofalowo, bowiem władzom powiatu powinno zależeć na budowaniu silnego wizerunku i kojarzeniu z danym wydarzeniem.
Z punktu widzenia interesów społecznych i możliwości powiatu, zaleca się wybór sponsoringu zróżnicowanego (sponsor w celach promocyjnych angażuje się w sponsorowanie różnych dziedzin – sport, sztuka, kultura, sponsoring społeczny, nauka).
Natomiast firmy lokalne zainteresowane tą formą promocji mogą dokonywać wyboru i koncentrować się na jednej imprezie czy dziedzinie (sponsoring skoncentrowany – sponsor jest zainteresowany finansowaniem tylko jednej dziedziny, np. w sporcie).

Wspólne działania w tym zakresie (zróżnicowany sponsoring powiatu i skoncentrowany firm) dają szansę na istnienie i organizowanie wielu przedsięwzięć, przy założeniu, że te działania nie pozostają w konflikcie, a raczej się uzupełniają.

O ile firmy, lokalny biznes mogą stosować sponsoring pasywny (podmiot poszukujący finansowego wsparcia sam podejmuje próby przekonania potencjalnego sponsora do zainteresowania się jego przedsięwzięciem; z punktu widzenia skuteczności nie jest to najlepsze wyjście, niemniej jednak często stosowane przez firmy nie mające żadnej strategii promocji), to dla władz powiatu zaleca się poszukiwanie działań istotnych dla społeczności lokalnej i włączanie się w nie jako sponsor aktywny (organizacja dąży do sponsorowania określonego wcześniej przedsięwzięcia zgodnie ze swoimi celami). lub mecenas.
Realizacja tych działań jest możliwa przy założeniu, że władze powiatu zdecydują się na zorganizowanie, utworzenie komórki, stanowiska, zespołu zajmującego się promocją powiatu. Stanowisko rzecznika prasowego (często łączonego z innymi obowiązkami w urzędzie) nie jest wystarczające. Do zespołu włączeni mogą być pracownicy zajmujący się promocją gmin i miast powiatu lwóweckiego – istnieje wtedy szansa na podejmowanie działań skoordynowanych, będących w interesie wszystkich zainteresowanych promocją, nie pozostających w konflikcie (który może wystąpić np. przy poszukiwaniu sponsorów). Ustalenie adresatów promocji, grup docelowych i środków pozwoli na przyjęcie zasad promowania powiatu. Niezależnie od tychże zasad i kierunku, konieczne jest zaplanowanie kampanii promocyjnych poszczególnych przedsięwzięć, np. promocji przygotowanej strategii rozwoju powiatu.

Każde przedsięwzięcie wymaga będzie przygotowania planu kampanii obejmującego:
ü przygotowanie analizy sytuacji – w przypadku promocji strategii powiatu należy uwzględnić adresatów – mieszkańców, inwestorów itd., ocenić ich wiedzę na temat podjętych działań, zbadać postawy i nastawienie, może się okazać, że jest dość sceptyczne itp.;
ü określenie celów – np. zapoznanie społeczności z założeniami przyjętej strategii;
ü wyznaczenie budżetu – należy przyjąć, że budżet ustalony zostanie „zadaniowo”, czyli należy przeznaczyć takie środki, które pozwolą w pełni zrealizować ten cel; może też okazać się, że budżet wyznaczony zostanie metodą „na tyle nas stać” i wtedy wymagana będzie pomysłowość i kreatywność;
ü określenie konkretnego planu działania (promotion-mix) – ustalenie form reklamy, działań w zakresie wspierania sprzedaży, sprzedaży osobistej i PR;
ü koordynację i integrację działań – z przyjęciem terminu rozpoczęcia kampanii, ustaleniu osób odpowiedzialnych, ewentualnym wyborem agencji lub pracowni projektowych itp.;
ü badanie efektywności – konieczne jest zbadanie znajomości samego istnienia strategii i jej założeń,;
ü ocenę i korekty – wyniki badań pozwolą na zakończenie kampanii lub jej przedłużenie, wprowadzenie ewentualnych poprawek itp.
Podobną konstrukcję powinny mieć plany dotyczące promocji innych działań np. związanych z rozwojem infrastruktury, działań kulturalnych, pozyskiwania inwestorów. Każde z tych przedsięwzięć wymaga innych środków promocji, czasu trwania i budżetu.

Propozycja przykładowych działań promocyjnych skierowanych do wyodrębnionych grup docelowych została przedstawiona w tabeli:

Grupy docelowe Cel Formy promocji
Inwestorzy i przedsiębiorstwa szukające siedziby, chętne do osiedlania się na terenie powiatu. Zachęcić do inwestowania i osiedlenia przekazując informacje o możliwościach, korzyściach i pomocy powiatu. Reklama w mediach pokazująca powiat jako bezpieczny, atrakcyjny, o dużym potencjale. Promocja sprzedaży: mailing, broszury, filmy, Internet, CD-ROM. Sprzedaż osobista: kontakty radnych i pracowników urzędów z inwestorami, przedstawicielami biznesu. PR: konferencje i wycieczki prasowe, informacje prasowe, sponsoring interesujących, ponadlokalnych imprez kulturalnych.
Istniejące na terenie powiatu przedsiębiorstwa i instytucje lokalne i regionalne. Informowanie o możliwościach rozwoju, o działaniach mających na celu pozyskanie środków np. z funduszy pomocowych itp. Reklama w lokalnych mediach informująca o poczynaniach władz powiatu. Promocja sprzedaży: mailing, broszury, informatory rozsyłane do właścicieli i zarządzających firmami. Sprzedaż osobista: kontakty radnych i pracowników urzędów z zarządzającymi tymi przedsiębiorstwami. PR: konferencje prasowe dla lokalnych mediów, informacje prasowe, festyny, sponsoring przedsięwzięć o charakterze lokalnym.
Organizatorzy konferencji, kongresów i targów. Informowanie o możliwościach organizowania konferencji, targów, wskazanie na możliwości i zakres pomocy świadczonej przez władze powiatu. Reklama w mediach ogólnopolskich i zagranicznych. Promocja sprzedaży: mailing, broszury, informatory rozsyłane do organizatorów takich przedsięwzięć, filmy video, Internet, CD-ROM. Sprzedaż osobista: kontakty radnych i pracowników urzędów z organizatorami takich przedsięwzięć. PR: konferencje i wycieczki prasowe, festyny, sponsoring przedsięwzięć o charakterze ponadlokalnym.
Biura podróży. Informowanie o potencjale turystycznym, o odrębności tego regionu, jego zaletach, konkurencyjności w stosunku do powiatów sąsiednich. Reklama w mediach ogólnopolskich i zagranicznych. Promocja sprzedaży: mailing, broszury, informatory rozsyłane do biur podróży, filmy video, Internet, CD-ROM. Sprzedaż osobista: kontakty radnych i pracowników z biurami podróży. PR: konferencje i wycieczki prasowe, prasowe, festyny, sponsoring przedsięwzięć o charakterze ponadlokalnym. Udział w targach turystycznych.
Turyści i inni odwiedzający. Informowanie o walorach turystycznych, możliwościach wypoczynku w tym regionie. Reklama w mediach ogólnopolskich i zagranicznych. Promocja sprzedaży: mailing, broszury, informatory rozsyłane do biur podróży, filmy video, Internet, CD-ROM. PR: konferencje i wycieczki prasowe, prasowe, festyny, sponsoring przedsięwzięć o charakterze ponadlokalnym i lokalnym. Udział w targach turystycznych.
Mieszkańcy. Informowanie o podejmowanych działaniach, osiągnięciach, planach, ich realizacji, ewentualnych porażkach. Reklama w mediach ogólnopolskich i zagranicznych a także lokalnych. Promocja sprzedaży: mailing, broszury, informatory rozsyłane do osób będących liderami opinii publicznej, autorytetami, Sprzedaż osobista: kontakty radnych i pracowników z liderami opinii publicznej. PR: konferencje prasowe dla lokalnych mediów, festyny, imprezy masowe, sponsoring przedsięwzięć o charakterze lokalnym.
Multiplikatorzy – osoby zapewniający efekt mnożnikowy promocji. Kreowanie wizerunku powiatu jako nowoczesnego, dającego szansę inwestorom, mieszkańcom, rozwiązującego trudne problemy. Reklama w mediach ogólnopolskich i zagranicznych a także lokalnych. Promocja sprzedaży: mailing, broszury, informatory rozsyłane do tych osób. Sprzedaż osobista: kontakty radnych i pracowników z liderami opinii publicznej. PR: konferencje prasowe, wycieczki, informacje prasowe, imprezy masowe, kulturalne, sportowe i społeczne, sponsoring przedsięwzięć o charakterze lokalnym i ponadlokalnym.
Radni. Informowanie o realizacji strategii, opiniach społeczności lokalnej, postawach, emocjach Promocja sprzedaży: informatory o podjętych działaniach i ich skutkach, Sprzedaż osobista: bezpośrednie kontakty formalne i nieformalne. PR: spotkania, wydawnictwa wewnętrzne, imprezy kulturalne i okolicznościowe mające na celu integrację pracowników urzędów, liderów opinii i radnych.
Opinia publiczna. Informowanie o podjętych przedsięwzięciach, realizacji, możliwościach rozwoju, szansach, poziomie życia mieszkańców itp. Reklama w mediach pokazująca powiat jako bezpieczny, atrakcyjny o dużym potencjale. Promocja sprzedaży: mailing, broszury, filmy, Internet, CD-ROM. Sprzedaż osobista: kontakty radnych i pracowników urzędów z inwestorami, przedstawicielami biznesu. PR: konferencje i wycieczki prasowe, informacje prasowe, sponsoring interesujących, ponadlokalnych imprez kulturalnych.


11. Zalecenia dotyczące realizacji strategii



Zgodnie z nowoczesnym pojmowaniem zarządzania strategicznego, stanowi ono niepodzielną całość złożoną z trzech elementów: diagnozy prospektywnej, programu strategicznego i realizacji strategii. Elementy te nie powinny być postrzegane jako sekwencyjne zadania, wykonywane kolejno w określonym przedziale czasu, lecz jako zadania ciągłe, powiązane wzajemnymi sprzężeniami. Takie podejście do zarządzania strategicznego nakazuje widzieć strategię jako proces, którego integralną – niezwykle ważną – częścią jest realizacja.
Realizacja strategii nie sprowadza się do precyzyjnego i konsekwentnego wykonywania zadań zapisanych w programie strategicznym. Jest ona także działaniem twórczym, w trakcie którego następuje zarówno korekta, jak i wzbogacanie programu. Wynika stąd konieczność poświęcenia jej szczególnej uwagi oraz określenia podstawowych mechanizmów jej funkcjonowania.
Przedłożony program strategicznego rozwoju powiatu lwóweckiego na lata 2000-2010 zawiera misję, wizję rozwoju oraz określa trzy główne cele strategiczne i szesnaście zadań cząstkowych. Jesteśmy przekonani, że w programie tym znalazły się najważniejsze problemy, których rozwiązanie determinuje rozwój powiatu, zapewniając równoczesną poprawę jakości życia mieszkańców. Obecnie kluczowym zadaniem staje się realizacja programu.
Należy liczyć się z tym, że w trakcie realizacji strategii pojawią się różnorodne trudności i przeszkody, które dzisiaj nie sposób przewidzieć. Powinniśmy się do tego przygotować, ustalając przede wszystkim pewne zasady i procedury realizacyjne.

Po pierwsze: Proponujemy, aby przedstawiciele władzy samorządowej na specjalnym posiedzeniu ustosunkowali się do zawartych w niniejszym dokumencie kierunków i celów rozwoju powiatu, wychodząc z założenia, iż nie jest to program zamknięty i jedynie słuszny. Liczymy na rzeczowe i konstruktywne wnioski, po których uwzględnieniu program zostanie oficjalnie zatwierdzony.

Po drugie: Zatwierdzenie programu nie oznacza końca prac nad strategią. Proponujemy, aby na kolejnym posiedzeniu Rady Powiatu zajęto się przygotowaniem ramowych wytycznych realizacji strategii. W tym celu należy:
ü Powołać stały zespół, którego zadaniem będzie przygotowanie planu realizacji strategii i nadzorowanie jego wykonania. W skład zespołu powinni wejść przedstawiciele rady, starostwa i zespół ekspertów. Kierowanie zespołem sprawuje starosta.
ü Ustalić wykaz urzędów, instytucji, organizacji oraz konkretnych osób, które będą bezpośrednio zaangażowane w proces realizacji określonych zadań strategicznych. Po dokładnym zaznajomieniu się z programem rozwoju powiatu, przygotują one plan działań realizacyjnych, na podstawie którego będą zarządzały wykonaniem strategicznych zadań cząstkowych.
ü Stworzyć efektywny system monitoringu strategicznego. System powinien zapewnić szybki i wiarygodny przepływ informacji o postępie prac związanych z realizacja strategii, o pojawieniu się nowych problemów, zmianie uwarunkowań itp.

Po trzecie: Zadania zapisane w strategii powiatu i programach strategicznego rozwoju poszczególnych gmin wzajemnie się uzupełniają i warunkują. Niekiedy zdarza się jednak, że ich spójność i komplementarność jest zakłócona, a interes partykularny bierze górę nad interesem ogólnym. Aby uniknąć takich sytuacji i zapewnić harmonijny oraz powszechnie akceptowany rozwój całego powiatu, proponujemy stworzenie specjalnego organu reprezentującego wszystkie gminy, który będzie czuwać nad tym, aby realizacja strategii przyczyniała się do lepszego zintegrowania gmin powiatu lwóweckiego.

Po czwarte: Realizacja zadań strategicznych wymaga znacznych nakładów, głównie finansowych. Pozyskiwanie środków na rozwój oraz racjonalne gospodarowanie nimi to kluczowe czynniki powodzenia procesu wdrażania strategii. Dlatego też sprawie tej należy nadać priorytetowy charakter. Uważamy za niezbędne powołanie zespołu do spraw finansowania strategii, który przeanalizuje wszystkie możliwe źródła pozyskania pieniędzy, opracuje konkretny program działań w tym zakresie, a także będzie na bieżąco decydować o alokacji środków. Szczególnie ważne jest właściwe zharmonizowanie wydatków gmin i powiatu.

Po piąte: Mimo iż w procesie rozwoju strategicznego rola szczególna przypada władzom powiatu, to jednak nie przebiega on w próżni społecznej. Powodzenie strategii uzależnione jest od wsparcia społecznego, od tego, w jakim stopniu i w jakim zakresie społeczeństwo miejscowe zidentyfikuje się z zawartymi w niej celami i czy włączy się do ich realizacji. Dlatego też niezbędna jest mądra, aktywna i konsekwentna promocja strategii. Powinna ona z jednej strony przybliżyć strategię do ludzi, z drugiej zaś zainteresować nią te środowiska zewnętrzne, które mogą stać się potencjalnymi inwestorami na ziemi lwóweckiej. Proponujemy, aby kwestią promocji strategii zajął się specjalnie powołany zespół i aby w najbliższym czasie przygotował on długofalowy plan działań promocyjnych.

Po szóste: Zakładamy, że proces realizacji strategii powinien być powiązany z wielorakim i wielofunkcyjnym systemem doradczo-szkoleniowym. Złożoność i skomplikowanie tego procesu wymaga wsparcia ze strony specjalistów, zarówno w sferze teorii, jak i praktyki. Niezbędne więc staje się przygotowanie koncepcji działań na tym polu oraz ustanowienie osoby odpowiedzialnej za funkcjonowanie systemu.

Po siódme: Realizacja pewnych zadań strategicznych wymaga współpracy kilku powiatów. Współpraca taka już istnieje i przynosi efekty. Ma ona jednak incydentalny i niespójny charakter. Uważamy więc, że należy ją urealnić, sformalizować i zorientować na realizację celów zawartych w strategiach rozwoju współpracujących powiatów. Proponujemy, aby inspiratorem pogłębienia współpracy powiatów sąsiednich był starosta powiatu lwóweckiego.

Po ósme: W latach, w których będziemy realizować strategię, dojdzie zapewne do pełnej integracji Polski z Unią Europejską. W znacznym stopniu zmieni to istniejące obecnie zewnętrzne uwarunkowania rozwoju powiatu. Do zmian tych należy się przygotować. Rozwój krajów Unii Europejskiej odbywa się w ramach wyodrębnionych regionów i tam będą decydować się losy mniejszych społeczności lokalnych. Uważamy, że już teraz należy dążyć do zbliżenia z Euroregionem „Nysa”, tworząc konkretny plan działań wskazujących na istotę, rolę i miejsce naszej w nim obecności.

Po dziewiąte: Założyliśmy, że w procesie realizacji strategii liczyć będziemy głównie na siebie. Niemniej jednak powinniśmy zdobyć poparcie dla naszych starań także na zewnątrz, np. władz wojewódzkich czy krajowych. Musimy tam być, aby skutecznie walczyć o sprawy powiatu i jego mieszkańców. Proponujemy więc przygotowanie programu przedsięwzięć, które pozwolą nam na pełniejszy udział w decydowaniu o zewnętrznych warunkach rozwoju.

Po dziesiąte: Powyższe zalecenia dotyczą wielu ważnych problemów, ale na pewno ich nie wyczerpują. Dalsze prace nad realizacją strategii przyniosą nowe problemy, które trzeba będzie bezzwłocznie rozwiązywać. Jesteśmy przekonani, że wskazania zawarte w niniejszym dokumencie ułatwią to zadanie wszystkim zaangażowanym w proces realizacji strategii.


Podsumowanie



Zgodnie z tym, co zostało powiedziane na wstępie, niniejsza strategia koncentruje się na wskazaniu celów i zadań rozwoju. Tworzyliśmy ją w duchu nowoczesnej metodologii, która nakazuje odejście od algorytmu w procesach planowania rozwoju, zaleca skoncentrowanie się na wieloaspektowym widzeniu przyszłości, wszechstronnym analizowaniu wewnętrznych i zewnętrznych uwarunkowań procesów rozwojowych, kreatywnym poszukiwaniu nowych rozwiązań, tworzeniu nowych obszarów działalności, myśleniu w wymiarze uniwersalnym i dynamicznym. Stąd też w naszej strategii nie ma harmonogramów określających termin wykonania zadań oraz nazwisk osób odpowiedzialnych. W obecnych, niezwykle złożonych warunkach, tego typu ustalenia faktycznie prawie nic nie znaczą.

Wyszliśmy z założenia, że strategia jest ważnym narzędziem zarządzania rozwojem. Naszym zdaniem nie ulega wątpliwości, że rozwojem należy zarządzać, że nie można go pozostawić samemu sobie i czekać, co przyniesie przyszłość, bądź liczyć, że inni rozwiążą nasze problemy. Równocześnie zdajemy sobie sprawę, że tradycyjne formy zarządzania przyszłością straciły na znaczeniu. Oznacza to konieczność odejścia od zarządzania, które sprawuje jeden odpowiednio umocowany ośrodek władzy, na rzecz zarządzania, które jest zdecentralizowane i które polega głównie na przekonywaniu i mobilizowaniu. Niniejsza strategia ma dać władzom powiatu podstawę do rozwinięcia takiej właśnie koncepcji zarządzania.

Uważamy, że istniejące obecnie rozwiązania prawne nie stwarzają władzom powiatu zbyt dużo możliwości kierowania jego rozwojem. To gmina w dalszym ciągu pozostaje podstawowym ogniwem samorządu i to ona posiada środki finansowania lokalnych potrzeb. Powiat jest pod tym względem wyraźnie upośledzony. W procesie budowy strategii powiatu staraliśmy się widzieć ten problem.

Uznaliśmy, że należy wyodrębnić określone zadania, których realizacją powinien zająć się urząd starosty. Najważniejsze z nich to:
ü Tworzenie koncepcji rozwoju powiatu i powiązanie jej ze strategią rozwoju poszczególnych gmin.
ü Budowa systemu współpracy regionalnej.
ü Koordynacja przedsięwzięć mających znaczenie dla sprawnego funkcjonowania organizmu powiatowego, takich jak:
· zapewnienie bezpieczeństwa,
· oświata i wychowanie,
· służba zdrowia i opieka społeczna,
· infrastruktura techniczna,
· przeciwdziałanie bezrobociu.

Wydaje nam się mało prawdopodobne, by w ciągu najbliższych dziesięciu lat pojawiła się szansa uzyskania znaczących środków na rozwój ze źródeł zewnętrznych. Trzeba więc liczyć przede wszystkim na siebie i na maksymalne wykorzystanie własnych zasobów.

Jesteśmy przekonani, że priorytetowymi zadaniami strategicznymi winny być:
1. Stymulowanie wzrostu gospodarczego poprzez pobudzanie działań przedsiębiorczych, podnoszenie konkurencyjności lokalnych przedsiębiorstw oraz poprawę atrakcyjności inwestycyjnej powiatu.
2. Reorientacja rolnictwa – głównie poprzez stopniowe odchodzenie od uprawy roślin na rzecz hodowli oraz tworzenie bazy agroturystycznej.
3. Rozwój turystyki.

Nie wolno też zapominać o takich sprawach, jak dbałość o bezpieczeństwo, poprawa warunków życia na wsi, rozwój infrastruktury komunikacyjnej.

Niniejszy program mógł powstać, ponieważ do jego przygotowania włączyła się liczna grupa lokalnych liderów. W ogromnej mierze wyraża on ich oczekiwania i propozycje. Oparty jest na zbiorowej wiedzy i zbiorowym doświadczeniu. Dorobku tego nie wolno zaprzepaścić.

W trakcie pracy nad strategią, zwłaszcza zaś podczas kilku pobytów na ziemi lwóweckiej, mogliśmy się przekonać, że jej mieszkańców cechuje głęboka troska o region. Ich zapału nie ostudziły trudności ostatnich lat. Nie utracili tkwiącego w nich potencjału. Należy ten potencjał ponownie uaktywnić i sprawić, aby wspomógł realizację niniejszej strategii.

Załączniki



Załącznik 1
Analiza SWOT


Atuty powiatu:
1. Bezpośrednie sąsiedztwo Czech. Bliskość granicy z Niemcami. Skrzyżowanie tras kolejowych i drogowych o międzynarodowym znaczeniu.
2. Spore zasoby surowców, zwłaszcza skalnych.
3. Atrakcyjność historyczna – położenie na styku historycznych dzielnic: śląskiej i łużyckiej.
4. Atrakcyjność turystyczna – położenie pomiędzy Pogórzem Kaczawskim, Górami Kaczawskimi, Górami Izerskimi i Doliną Kwisy; duże zróżnicowanie krajobrazowe; duża liczba cennych zabytków.
5. Atrakcyjność kulturalna – imprezy kulturalne o znaczeniu ponadregionalnym; miejsce zamieszkania licznej grupy artystów.


Słabości powiatu:
1. Relatywnie niski potencjał rozwojowy – 17 miejsce wśród 30 powiatów województwa dolnośląskiego.
2. Słabo rozwinięty przemysł. Nierównomierne rozmieszczenie przedsiębiorstw.
3. Spore zużycie infrastruktury technicznej.
4. Zła sytuacja rolnictwa – przestarzała struktura, niska wydajność. Niska wartość bonitacyjna gleb.
5. Spore zniszczenie środowiska naturalnego przez przemysł regionu.
6. Wysoka stopa bezrobocia. Długi okres pozostawania bez pracy sporej części bezrobotnych. Niski poziom wykształcenia bezrobotnych.
7. Mała integracja wewnętrzna – gminy wchodzące w skład powiatu przed zmianą podziału terytorialnego kraju podlegały trzem różnym urzędom rejonowym.


Szanse:
1. Spora liczba pozostających bez pracy wykwalifikowanych osób o niezbyt wysokich oczekiwaniach płacowych – łatwość znalezienia pracowników, możliwość powstawania nowych przedsiębiorstw.
2. Budowa na terenie powiatu odcinka autostrady A4 – możliwość rozwoju transportu samochodowego.
3. Spore zasoby lokalowe – możliwość osiedlania się zamożnych ludzi uciekających z dużych miast; możliwość rozwoju bazy turystycznej, oświatowej, opiekuńczo-zdrowotnej.
4. Dobrze rozwijająca się sieć telekomunikacyjna.
5. Systematyczna poprawa stanu środowiska naturalnego.
6. Istniejące trasy turystyczne oraz możliwość wytyczenia nowych (np. ścieżek rowerowych) – możliwość rozwoju ruchu turystycznego.
7. Duża identyfikacja mieszkańców z regionem.


Zagrożenia:
1. Ucieczka z powiatu wykształconych młodych ludzi nie mających szans na znalezienie atrakcyjnej pracy.
2. Brak środków finansowych na realizację zadań rozwojowych.
3. Małe zainteresowanie powiatem inwestorów strategicznych; słaba promocja powiatu.



Załącznik 2
Projekt uchwały w sprawie emisji obligacji powiatu


Uchwała nr
Rady Powiatu Lwówka Śląskiego
z dnia

w sprawie emisji obligacji powiatu lwóweckiego oraz zasad ich zbywania, nabywania i wykupu przez Zarząd Powiatu


§ 1.
1. Uchwala się emisję obligacji niezabezpieczonych na okaziciela o łącznej wielkości 1.000.000 (jeden milion złotych) zł, w ilości 100 sztuk o wartości 10.000 (dziesięć tysięcy) zł każda, w cenie emisyjnej równej nominalnej i o oprocentowaniu zmiennym, płatnym raz w roku i ustalonym co roku, aż do wykupu obligacji.
2. Emisja obligacji nastąpi na podstawie art. 9 ust. 1 pkt. 2 ustawy z 29 czerwca 1995 r. o obligacjach, poprzez propozycję nabycia skierowaną do indywidualnych adresatów w liczbie nie większej niż 300 osób.

§ 2.
Celem emisji obligacji jest pozyskanie środków na budowę sieci uzbrojenia wodno-kanalizacyjnego na terenach wiejskich wchodzących w skład powiatu lwóweckiego.

§ 3.
1. Oprocentowanie obligacji będzie zmienne, uzależnione od średniej arytmetycznej rentowności bonów skarbowych sprzedawanych na pięciu przetargach poprzedzających emisję i każdy okres odsetkowy, powiększonej o marżę nie większą niż 125 punktów bazowych.
2. Wyplata oprocentowania obligacji następować będzie w stosunku rocznym co określone zostanie obligatoriuszom w propozycji nabycia.
3. Oprocentowanie, o którym mowa w ust. 1, oraz warunki, o których mowa w ust. 2, określa Zarząd Powiatu.

§ 4.
1. Obligacje zostaną wykupione ze środków budżetu powiatu lwóweckiego.
2. Wydatki związane z organizacją emisji zostaną sfinansowane ze środków budżetu powiatu w 2000 r.

§ 5.
1. Obligacje będą emitowane w dwóch seriach.
2. Emisja obligacji nastąpi w terminie nie wcześniejszym niż 1 sierpnia 2000 r. i nie późniejszym niż 31 października 2000 r.
3. Termin wykupu ustala się na trzy lata.
4. Wykup obligacji nastąpi wyłącznie poprzez świadczenie pieniężne w kwocie równej wartości nominalnej obligacji i rozpocznie się nie wcześniej niż w dniu 1 sierpnia 2003 r.

§ 6.
Roczne obciążenie budżetu powiatu lwóweckiego po stronie wydatków i rozchodów z tytułu wykupu obligacji i wypłaty ich oprocentowania nie przekroczy 10 % rocznego budżetu powiatu lwóweckiego.

§ 7.
1. Wykonanie uchwały powierza się Zarządowi Powiatu, który jest upoważniony do dokonywania wszelkich czynności związanych z przygotowaniem i przeprowadzeniem emisji obligacji oraz do wypełnienia świadczeń wynikających z obligacji.
2. Czynności związane ze zbywaniem i wykupem oraz wypłatą oprocentowania zostaną powierzone w drodze umowy agentowi emisji, wyłonionemu w drodze przetargu nieograniczonego.

§ 8.
Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

Załącznik 3
Projekt ogłoszenia o przetargu na organizację
i przeprowadzenie emisji obligacji powiatu


Zarząd Powiatu Lwóweckiego
ogłasza przetarg nieograniczony na organizację i przeprowadzenie
emisji obligacji powiatu lwóweckiego.

Zamówienie obejmuje organizację i przeprowadzenie emisji niepublicznych 100 sztuk obligacji na okaziciela o wartości nominalnej po 10.000 zł każda na łączną kwotę 1.000.000 zł, w tym:
· sprzedaż obligacji,
· wypłatę obligatoriuszom należnego oprocentowania,
· wykup obligacji,
· operacje związane z obrotem obligacjami,
· informację oraz reklamę obligacji,
· sporządzenie memorandum informacyjnego,
· doradztwo finansowe i prawne przy emisji obligacji.

Terminy realizacji zamówienia szczegółowo określone są w specyfikacji istotnych warunków zamówienia.

Specyfikację istotnych warunków zamówienia można otrzymać w sekretariacie starostwa powiatu.

Oferty sporządzone zgodnie z ustawą o zamówieniach publicznych i specyfikacją istotnych warunków zamówienia należy składać w terminie do 1 września 2000 r. do godziny 14.30 w sekretariacie starostwa.
Publiczne otwarcie ofert nastąpi w dniu 1 września 2000 r. o godzinie 15.00 w sali konferencyjnej starostwa.

Osobą upoważnioną do udzielania informacji jest skarbnik powiatu.

Data wprowadzenia dokumentu do BIP: 04 czerwca 2003 12:32
Dokument wprowadzony do BIP przez: Administrator
Ilość wyświetleń: 7110
10 lipca 2003 13:44 (Administrator) - Dodano kontakt
10 lipca 2003 13:43 (Administrator) - Dodano stanowisko
10 lipca 2003 13:41 (Administrator) - Zmieniono dane
Realizacja: IDcom.pl